Heinrich Neuhaus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Heinrich Neuhaus 1962

Heinrich Gustawowicz Neuhaus, pol. Henryk Neuhaus, ros. Генрих Густавович Нейгауз (ur. 31 marca 1888 w Kirowohradzie, zm. 10 października 1964 w Moskwie) – rosyjski pianista i pedagog pochodzenia polsko-niemieckiego. Nauczał w konserwatorium moskiewskim w latach 1922-1964. Jest autorem książki Sztuka pianistyczna (1958) uznawanej za najbardziej fachową i najszerzej używaną w tej dziedzinie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Elizawietgradzie (od 1939 Kirowohrad) na Ukrainie. Mimo iż jego rodzice byli nauczycielami gry na fortepianie, w dużej mierze uczył się samodzielnie. Największy wpływ na młodego artystę wywarł jego kuzyn Karol Szymanowski, którego uczył ojciec HeinrichaGustaw Neuhaus oraz jego wuj Felix Blumenfeld (w czasie wizyt w domu jego siostry). Niektórzy mylnie uważają, że uczył go również Aleksander Michałowski, który dawał lekcje jego siostrze. W 1902 roku dał recital w Elizawietgradzie z 11-letnim Miszą Elmanem, a w 1904 roku koncertował w Dortmundzie, Bonn, Kolonii i Berlinie. Następnie studiował u Leopolda Godowskiego w Berlinie, a od 1909 rokudo wybuchu wojny I wojny światowej pobierał lekcje w jego klasie mistrzowskiej w Wiedeńskiej Akademii Muzycznej.

W 1914 roku Neuhaus zaczął uczyć w Elizawietgradzie, a później w Tbilisi (zwanego wówczas Tiflis) oraz w Kijowie, gdzie zaprzyjaźnił się z Vladimirem Horowitzem. Od czasu gdy został sparaliżowany, Neuhaus zaprzestał działalności koncertowej i poświęcił się pedagogice fortepianowej. Od 1922 roku nauczał w Konserwatorium Moskiewskim, którym kierował w latach 1935-1937. Do jego uczniów należeli m.in.: Emil Gilels, Radu Lupu, Światosław Richter, Jakow Zak, Valentina Kameníková, Eliso Virsaladze, Władimir Krajniew i Lew Naumow. Kiedy w 1942 roku Niemcy zbliżyli się do Moskwy, Neuhaus został uwięziony przez władze radzieckie jako "niemiecki szpieg". Uwolniono go dopiero po ośmiu miesiącach po interwencji Dymitra Szostakowicza, Emila Gilelsa i innych.

Neuhaus znany był z poetyckiego magnetyzmu w grze (co to znaczy?) i artystycznej finezji. Do jego długoletnich przyjaciół należał Borys Pasternak, a Osip Mandelsztam podziw dla jego gry wyraził w specjalnym wierszu. Stanisław Neuhaus, syn Heinricha z pierwszego małżeństwa z Zinaidą (która następnie wyszła za Pasternaka), był znanym pianistą i nauczycielem, a Stanisław Bunin - zwycięzca Konkursu Chopinowskiego w 1985 roku – jego wnukiem.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]