Heinz Reinefarth

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Heinrich Friedrich Reinefarth
Heinz Reinefarth
Ilustracja
SS-Gruppenführer SS-Gruppenführer
Data i miejsce urodzenia 26 grudnia 1903
Gniezno, Prowincja Poznańska, Królestwo Prus
Data i miejsce śmierci 7 maja 1979
Westerland, Niemcy
Przebieg służby
Lata służby 1932-1945
Siły zbrojne III Rzesza Wehrmacht
Flag of the Schutzstaffel.svg Waffen-SS
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca polityk, prawnik
Odznaczenia
Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego z liśćmi dębuKrzyż Rycerski Krzyża ŻelaznegoKrzyż Żelazny (1939) II KlasyKrzyż Żelazny (1939) II KlasyWojenny Krzyż Zasług z Mieczami II klasy
Heinz Reinefarth (w środku) wraz z Arthurem Greiserem wita milionowego Niemca przesiedlonego do Kraju Warty ze wschodniej Europy w ramach niemieckiej akcji przesiedleńczej Heim ins Reich – marzec 1944

Heinrich Friedrich Reinefarth, znany jako Heinz Reinefarth (ur. 26 grudnia 1903 w Gnieźnie, zm. 7 maja 1979 w Westerland) – niemiecki wojskowy, od 1932 członek NSDAP, SS-Gruppenführer i Generalleutnant der Waffen-SS. Zbrodniarz hitlerowski, odpowiedzialny za liczne zbrodnie wojenne, popełnione przez wojska niemieckie podczas tłumienia powstania warszawskiego.

Po wojnie zachodnioniemiecki polityk. W latach 1951–1967 burmistrz miasta Westerland, w 1958–1967 poseł do Landtagu Szlezwiku-Holsztyna.

Nigdy nie poniósł odpowiedzialności za popełnione zbrodnie[1].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Reinefarth urodził się w Gnieźnie jako syn pruskiego sędziego Fritza Reinefartha (zm. 1945) i Berthy z domu am Ende (zm. 1932). Po przeniesieniu ojca do Chociebuża w 1907 pobierał tam w latach 1916-1922 nauki w miejscowym gimnazjum, potem studiował w latach 1922-1927 prawo na Uniwersytecie w Jenie. W 1930 ukończył aplikację sądową zdając egzamin asesorski i rozpoczął pracę w zawodzie jako adwokat i notariusz. 1 sierpnia 1932 wstąpił do NSDAP, a w grudniu tego roku także do SS.

W 1930 Reinefarth poślubił Adelheid (Heidi) Reichelt (1905-1986) i miał z nią dwoje dzieci: Petera (ur. 1933) i Inge (ur. 1936).

Pierwsze lata II wojny światowej[edytuj]

Po wybuchu II wojny światowej Reinefarth walczył początkowo podczas kampanii wrześniowej, za co otrzymał Krzyż Żelazny II klasy. Następnie, w 337. pułku piechoty Wehrmachtu, brał udział w kampanii przeciwko Francji w 1940. Jeszcze jako podoficer (sierżant) wziął tam ze swym plutonem do niewoli 3 tys. żołnierzy francuskich i jako jeden z niewielu podoficerów został udekorowany Krzyżem Rycerskim. Wehrmacht opuścił w stopniu porucznika, przechodząc do rezerwy. Powołany w 1941 ponownie do Wehrmachtu, do swego 337. pułku piechoty, wziął udział w walkach na froncie wschodnim. Zaczął także szybko awansować w (cywilnej) SS i 20 kwietnia 1942 został generałem majorem policji oraz SS-Brigadeführerem.

Następnie został przydzielony do sztabu Głównego Inspektora SS w Protektoracie Czech i Moraw. We wrześniu 1943 przeniesiono go do Głównego Urzędu Policji Porządkowej SS (SS-Hauptamt Ordnungspolizei). 29 stycznia 1944 dołączył do sztabu wyższego dowódcy SS i Policji w Kraju Warty w okupowanej przez Niemców Polsce. Ponosi on odpowiedzialność za liczne zbrodnie popełnione na Polakach i innych narodach zamieszkujących Kraj Warty całkowicie wyjętych spod prawa przez III Rzeszę.

Powstanie warszawskie i ostatni rok wojny[edytuj]

Po wybuchu powstania warszawskiego Reinefarth otrzymał polecenia sformowania oddziału wojskowego złożonego z 16 kompanii policji (rekrutowanych głównie w Kraju Warty) i innych mniejszych jednostek oraz przybycia do Warszawy. Jego oddziały zostały włączone do Korpsgruppe von dem Bach, dowodzonej przez gen. Ericha von dem Bacha-Zelewskiego, który na rozkaz Himmlera miał stłumić powstanie.

SS-Gruppenführer Heinz Reinefarth w czapce "kubance" oraz żołnierze 3 Pułku Kozaków płk. Jakuba Bondarenki - okolice ul. Wolskiej w Warszawie

Od 5 sierpnia 1944 oddziały Reinefartha brały udział w walkach na Woli. W ciągu kilku dni wymordowały one w masowych egzekucjach ok. 50 tysięcy cywilnych mieszkańców Warszawy. W jednym z raportów do dowództwa Reinefarth donosił, iż nie ma już amunicji do dalszych rozstrzeliwań.

 Osobny artykuł: Rzeź Woli.

Po brutalnej pacyfikacji Woli jego oddziały brały następnie udział w ciężkich walkach z powstańcami na Starym Mieście. We wrześniu 1944 zostały one przeniesione do walki z powstańcami na Powiślu i Czerniakowie. Dokładna liczba ofiar zamordowanych przez dowodzone przez Reinefartha jednostki nie jest znana, a oprócz mordowania cywilów, zajmowały się one także likwidacją jeńców wojennych i rannych znajdujących się w powstańczych szpitalach. W sumie liczba ofiar tych zbrodni może wynosić nawet 100 tysięcy ludzi. Za swój udział w tłumieniu powstania Reinefarth otrzymał 30 września 1944 Liście Dębowe do swojego Żelaznego Krzyża.

W grudniu 1944 został dowódcą XVIII Korpusu Armijnego SS, który początkowo walczył z Armią Czerwoną w rejonie środkowej Odry, a następnie bronił twierdzy Kostrzyn (niem. Küstrin). Reinefarth, nie posiadając już amunicji, odmówił jednak pod koniec oblężenia Festung Küstrin walki do ostatniego żołnierza i przedarł się wraz z grupą 600 żołnierzy w stronę Berlina. Za niewykonanie rozkazu Hitlera został nawet skazany przez niemiecki trybunał wojskowy na karę śmierci. Wyrok nie został jednak nigdy wykonany, a Reinefarth dalej dowodził swoimi jednostkami, które przemianowano na XIV Korpus Armijny SS.

Lata powojenne[edytuj]

Po zakończeniu wojny władze polskie zażądały od Brytyjczyków i Amerykanów ekstradycji zbrodniarza, jednak zachodni alianci uznali, że może on być przydatny jako świadek w procesach norymberskich i odmówili spełnienia prośby. Następnie Reinefarth był aresztowany przez pewien czas pod zarzutem zbrodni wojennych, ale sąd w Hamburgu zwolnił go z powodu braku dowodów[2].

W 1951 został on wybrany na burmistrza miasta Westerland na wyspie Sylt[3] jako przedstawiciel partii Blok Wszechniemiecki/Blok Wypędzonych ze Stron Ojczystych i Pozbawionych Praw[potrzebny przypis]. Reinefarth odbudował miejscowość ze zniszczeń wojennych i postawił na rozwój turystyki, co pozwoliło miastu stać się jednym z najważniejszych kurortów w Niemczech Zachodnich. Był znany z zaangażowania w sprawy mieszkańców, dlatego też nie wypominano mu służby w SS i popełnionych zbrodni wojennych, także po jego śmierci[4].

W 1958 wybrano go do landtagu w Szlezwiku-Holsztynie, a po zakończeniu kadencji w 1967 rozpoczął pracę jako prawnik. Mimo licznych wezwań władz polskich do ekstradycji zbrodniarza, władze RFN konsekwentnie odmawiały i nawet przyznały Reinefarthowi rentę generalską.

Heinz Reinefarth zmarł w 1979 w swojej rezydencji na wyspie Sylt, nigdy nie ponosząc odpowiedzialności za swoje zbrodnie.

W 1957 wschodnioniemiecka wytwórnia filmowa DEFA wyprodukowała film dokumentalny Urlop na Sylcie (Urlaub auf Sylt) o zbrodniach wojennych Reinefahrta. Heinz Reinefahrt był jednym z rozmówców Krzysztofa Kąkolewskiego w jego zbiorze wywiadów ze zbrodniarzami nazistowskimi Co u pana słychać?. Szwedzki pisarz Niclas Sennerteg wydał książkę Kat Warszawy.

10 lipca 2014 parlamentarzyści Szlezwika-Holsztynu w przyjętej jednogłośnie specjalnej uchwale wyrazili ubolewanie, że zbrodniarz wojenny, jakim był Reinefarth, mógł zostać posłem landtagu, prosząc ofiary o wybaczenie[5]. Kilka tygodni wcześniej Rada Miasta Westerland podjęła decyzję o odsłonięciu 31 lipca 2014 na budynku ratusza tablicy pamiątkowej poświęconej powstaniu warszawskiemu i zbrodniach popełnionych przez Reinefartha[4][5]. Tablica jest dwujęzyczna, ostatnie zdanie na niej brzmi:

Zawstydzeni pochylamy się nad ofiarami z nadzieją na pojednanie / Beschämt verneigen wir uns vor den Opfern und hoffen auf Versöhnung[6][7].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Vom Henker zum Bürgermeister (niem.). stern.de, 31.07.2008. [dostęp 2011-12-11].
  2. Jacek Treblinka. Ciche lata kata. „Polityka”. 32 (2362), s. 66, 2002-08-10. Warszawa. [dostęp 2011-12-12]. 
  3. Przemówienie burmistrz gminy Sylt podczas 70. rocznicy rzezi Woli. W: Muzeum Warszawy [on-line]. muzeumwarszawy.pl/, 6 sierpnia 2014. [dostęp 2016-08-23].
  4. a b Bartosz T. Wieliński: Niemcy pośmiertnie rozliczają kata Woli (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2014-06-23. [dostęp 2014-06-23].
  5. a b Bartosz T. Wileliński. Niemcy przepraszają za Rzeźnika Woli. „„Gazeta Wyborcza””, s. 12, 11 lipca 2014. 
  6. Esesman, kat Woli, był burmistrzem Westerland. Jego mieszkańcy oddali hołd Powstańcom, „Informacje, publicystyka, wiadomości, opinie | niezalezna.pl” [dostęp 2017-03-10] (pol.).
  7. Der fürchterliche Sylter [dostęp 2017-03-10] (niem.).

Bibliografia[edytuj]