Helena Łuczywo

Helena Łuczywo

Helena Łuczywo (1987)
Imię i nazwisko urodzenia	Helena Chaber
Data i miejsce urodzenia	18 stycznia 1946 Warszawa
Zawód, zajęcie	dziennikarka
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski
Stanowisko	redaktor naczelna „Tygodnika Mazowsze” (1982–1989), zastępczyni redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej” (1989–2009)

Wizerunek Heleny Łuczywo na muralu „Kobiety Wolności” w Gdańsku

Helena Łuczywo (ur. 18 stycznia 1946 w Warszawie) – polska dziennikarka, działaczka opozycji w okresie PRL, w latach 1982–1989 redaktor naczelna „Tygodnika Mazowsze”, współzałożycielka i w latach 1989–2009 zastępczyni redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej”.

Życiorys

Urodziła się w rodzinie działaczy komunistycznych żydowskiego pochodzenia: Ferdynanda Chabera (1907–2005) i Doroty (Debory) z domu Guter (1913–2012). Uczęszczała do XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Klementa Gottwalda w Warszawie. Od 1964 do 1967 należała do Związku Młodzieży Socjalistycznej. Była aktywną uczestniczką strajków studenckich w trakcie wydarzeń marcowych w 1968, za co czasowo relegowano ją ze studiów. W 1969 ukończyła studia na Wydziale Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego. Promotorem jej pracy magisterskiej był Włodzimierz Brus. Od 1970 do 1973 pracowała w centrali Banku Rolnego. W latach 1973–1977 studiowała anglistykę na UW. W roku szkolnym 1977/1978 pracowała jako nauczycielka języka angielskiego w XVIII Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Zamoyskiego w Warszawie. Zwolniona z pracy z przyczyn politycznych, zajmowała się następnie zarobkowo tłumaczeniami.

W okresie PRL zaangażowana w działalność opozycyjną, od 1976 współpracowała z Komitetem Obrony Robotników. Była współpracowniczką Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR”. W 1977 brała udział w założeniu i do 1981 redagowała pismo „Robotnik”. Od 1980 do 1981 była korespondentką „The Daily Telegraph”. W 1981 zorganizowała redakcję Agencji Prasowej „Solidarność”, stanęła na czele redakcji wydawanego przez nią biuletynu. Po wprowadzeniu stanu wojennego przez ponad rok ukrywała się (m.in. w mieszkaniu Marcina Święcickiego). Po samobójczej śmierci Jerzego Zieleńskiego objęła w 1982 funkcję redaktora naczelnego „Tygodnika Mazowsze”, który stał się największym pismem podziemnej „Solidarności”. W 1987 wyjechała na roczne stypendium do Radcliffe College na Uniwersytecie Harvarda. Redakcją „TM” kierowała do 1989. W tym samym roku jako przedstawicielka strony opozycyjnej uczestniczyła w obradach zespołu ds. mediów w ramach rozmów Okrągłego Stołu.

W 1989 była jedną z osób zakładających „Gazetę Wyborczą”, w której objęła stanowisko zastępczyni redaktora naczelnego. Wspólnie z Juliuszem Rawiczem wymyśliła slogan „Wasz prezydent, nasz premier”. W czasie tzw. wojny na górze opowiedziała się po stronie Tadeusza Mazowieckiego przeciwko Lechowi Wałęsie. W latach 1990–1998 zajmowała stanowisko prezesa przedsiębiorstwa Agora-Gazeta, następnie do 2004 była zastępczynią prezesa zarządu Agory. W kwietniu 1999 objęła pakiet około 1,7 mln akcji wyemitowanych przez Agorę o wartości około 80 mln zł, stając się jedną z najbogatszych Polek. Weszła równocześnie do pięcioosobowego zarządu holdingu Agora. Jej poglądy ewoluowały do tego czasu od lewicujących do wolnorynkowych, określiła się jako zwolenniczka Margaret Thatcher. Od 2004 do 2007, w związku z chorobą Adama Michnika, faktycznie kierowała redakcją „Gazety Wyborczej”. W 2009 przeszła na emeryturę.

W 2002, 2004 i 2005 była notowana na liście najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”.

Wyróżnienia i upamiętnienie

W 1989 otrzymała nagrodę im. Louisa Lyonsa za sumienność i uczciwość w dziennikarstwie, przyznawaną przez Nieman Foundation for Journalism przy Uniwersytecie Harvarda, a w 1999 została wyróżniona Knight International Press Fellowship Award przez International Center for Journalists.

Timothy Garton Ash poświęcił jej działalności w prasie opozycyjnej artykuły w gazecie „Der Spiegel” (1980; określając ją Różą Luksemburg „Solidarności”) i w czasopiśmie „The New Yorker” (1999).

W 2019 jej wizerunek znalazł się na muralu „Kobiety Wolności” na stacji PKM Strzyża w Gdańsku.

Życie prywatne

Rozwiedziona z Witoldem Łuczywą, działaczem opozycji demokratycznej i organizatorem podziemnej poligrafii w czasach PRL. Ma córkę Łucję.

Wybrane publikacje

• Jacek (z Anną Bikont), Agora i Wydawnictwo Czarne, Warszawa 2018.