Helena Bobińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Helena Bobińska
Data i miejsce urodzenia 9 maja 1887
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 czerwca 1968
Warszawa
Gatunki powieści, literatura dla dzieci i młodzieży
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Czerwonego Sztandaru Pracy
Grób pisarki Heleny Bobińskiej na Wojskowych Powązkach w Warszawie

Helena Bobińska z Brunów (ur. 9 maja 1887 w Warszawie, zm. 9 czerwca 1968 w Warszawie) – polska i radziecka powieściopisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży oraz tłumaczka. Siostra Juliana Bruna, żona Stanisława Bobińskiego, ciotka Celiny Budzyńskiej i matka Celiny Bobińskiej[1].

Życiorys[edytuj]

W okresie młodości związała się z ruchem socjalistycznym i komunistycznym (nurtu SDKPiL), uczestniczyła w rewolucji 1905 r. Po rewolucyjnym przewrocie bolszewickim w 1917 pozostała w Związku Sowieckim do 1945 r. W owym okresie współpracowała z polskojęzycznymi i sowieckimi pismami literackimi i młodzieżowymi (m.in. „Trybuną”, „Komsomolskają Prawdą”, „Kulturą Mas”). W 1932 sprzeciwiła się reformie pisowni polskiej zaproponowanej m.in. przez Brunona Jasieńskiego[2]. W 1936 objęła stanowisko kierownika literackiego Państwowego Teatru Polskiego w Kijowie. Była członkinią Związku Pisarzy Radzieckich w latach 1934-1938. Podczas II wojny światowej przebywała na terytorium ZSRR. W 1945 r. wróciła do Polski i kontynuowała pisarską działalność. Wydała wiele powieści, opowiadań i nowel, których część podporządkowywały się w formie realizmowi socjalistycznemu, z wyrazistymi akcentami dydaktyczno-społecznymi (np. O wakacyjnej zabawie w sprawiedliwą republikę z 1949 r. czy hagiograficzna powieść o młodości Stalina pt. Soso. Dziecięce i szkolne lata Stalina z 1953). Jej debiut powieściowy stanowił utwór O szczęśliwym chłopcu (1918), w której skontrastowała życie dziecka inteligenta z losem dzieci z klasy proletariackiej. W 1945 napisała powieściową biografię Maria Skłodowska-Curie. Pozostawiła po sobie również fragmenty autobiograficzne dotyczące lat 1902-1918 w postaci wspomnień pt. Pamiętniki tamtych lat, cz. 1 (1963). Dokonała przekładów z języka rosyjskiego, m.in. dzieł Antoniego Czechowa, Arkadego Gajdara i Maksyma Gorkiego. Utwory Bobińskiej tłumaczone były m.in. na rosyjski, bułgarski, słowacki, czeski, niemiecki, norweski, węgierski, bengali. Za twórczość dla dzieci i młodzieży otrzymała nagrodę prezesa Rady Ministrów (1951). H. Bobińska została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 6D-4-21)[3].

Odznaczona Orderem Sztandaru Pracy II klasy, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i sowieckim Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.

Wybrane dzieła[edytuj]

  • O szczęśliwym chłopcu (1918);
  • Tajemnica Romka (1926);
  • Zemsta rodu Kabunauri (1930);
  • Ludzie Czerwonego Frontu. Powieść z życia kolektywników polskich na Białorusi (1932)[4];
  • Maria Skłodowska-Curie (1945);
  • Stach Sobie-pan (1947);
  • Lipniacy (1948);
  • O wakacyjnej zabawie w sprawiedliwą republikę (1949);
  • O kotku góralu (1949);
  • Sąd pionierów (1925, wyd. krajowe 1950);
  • Spisek (1952);
  • Soso. Dziecięce i szkolne lata Stalina (1953);
  • Pamiętniki tamtych lat, cz. 1 (1963).

Przypisy

  1. Teresa Torańska, Oni, Wyd. iSOURCE S.A., s. 11, 14(darmowy fragm. PDF-u).
  2. Mikołaj Iwanow, Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim w latach 1921-1939, Wyd. PWN, Warszawa-Wrocław 1991, s. 206.
  3. Spis pochowanych na Powązkach Wojskowych (d. Cmentarzu Komunalnym Powązki) w Warszawie, www.cmentarium.sowa.website.pl.
  4. M. Iwanow, op. cit., s. 212.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]