Helena Grossówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Helena Grossówna
Ilustracja
Helena Grossówna (przed 1939)
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1904
Toruń, Polska
Data i miejsce śmierci 1 lipca 1994
Warszawa, Polska
Zawód aktorka
Współmałżonek Jan Gierszal, Tadeusz Cieśliński
Lata aktywności 1926–1967
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Krzyż Partyzancki Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami Medal za Warszawę 1939–1945
Helena Grossówna i Wojciech Ruszkowski w Przygodzie w Grand Hotelu
Helena Grossówna w 1946

Helena Grossówna (ur. 25 listopada 1904 w Toruniu, zm. 1 lipca 1994 w Warszawie) – polska tancerka oraz aktorka teatralna i filmowa.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była córką Leonarda (rzeźnik) i Walerii z domu Winiawskiej. Ukończyła szkołę baletową w Toruniu. Po debiucie scenicznym w 1926 kształciła się i występowała we Włoszech oraz Francji. Po powrocie do kraju grała m.in. w poznańskim Teatrze Nowym oraz warszawskich Qui Pro Quo, Małym, Wielkiej Rewii i Cyruliku Warszawskim. W filmie debiutowała w 1935. Do 1939 uchodziła za ulubienicę publiczności w Polsce[1].

Podczas okupacji była kelnerką. Występowała w teatrzyku Na Antresoli. Występowała od czasu do czasu również w oficjalnych teatrach. Była jednocześnie oficerem AK. W stopniu porucznika dowodziła podczas powstania warszawskiego oddziałem kobiecym w ramach batalionu „Sokół” (pseudonim „Bystra”[2]). Po kapitulacji powstania więziona w obozie jenieckim Gross-Lübars, a następnie w stalagu w Oberlangen. Powróciła do kraju i od 1948 związała się z warszawskim teatrem „Syrena”. W 1964 roku przeszła na emeryturę.

Jej pierwszym mężem był Jan Gierszal, za którego wyszła 14 lipca 1928. Drugim mężem był Tadeusz Cieśliński, z którym miała syna Michała.

Zmarła 1 lipca 1994 w Warszawie i została pochowana na cmentarzu w Zerzniu.

W 2019 roku ukazał się komiks pt. "Helena Grossówna. Nigdy nie trać nadziei" wg scenariusza Macieja Jasińskiego z rysunkami Jacka Michalskiego i przedmową dra Krzysztofa Trojanowskiego (ISBN 978-83-953483-1-0).

Przedstawienia teatralne i rewie (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • 1935 – Przygoda w Grand Hotelu, "Wielka rewia"
  • 1935 – Kawiarenka, "Wielka rewia"
  • 1936 – Cabaretissimo, Cyrulik Warszawski
  • 1936 – Król pod parasolem, "Cyrulik Warszawski"
  • 1936 – Ogród rozkoszy, "Cyrulik Warszawski"
  • 1937 – Jaś u raju bram, "Cyrulik Warszawski"
  • 1937 – Dla ciebie, Warszawo, "Wielka rewia"
  • 1939 – Skąd swąd, Qui Pro Quo

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cztery oblicza Heleny Grossówny. „Światowid”. Nr, s. 17, 8 stycznia 1939. 
  2. Jan Lissowski, Jerzy Szanser, Marek Werner: Batalion „Sokół” w Powstaniu Warszawskim (Śródmieście Południe), wyd. Łośgraf. ​ISBN 83-87572-86-1

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Zbigniew Adrjański: Kalejdoskop estradowy : leksykon polskiej rozrywki 1944-1989 : artyści, twórcy, osobistości. Warszawa: Bellona, 2002. ISBN 83-11-09191-9.
  • Ludwik Sempoliński: Wielcy artyści małych scen. Warszawa: Czytelnik, 1977.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]