Helena Sikorska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Helena Sikorska
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1888
Terespol
Data i miejsce śmierci 1 lutego 1972
Surrey

Helena Sikorska z domu Zubczewska (ur. 2 lutego 1888 w Terespolu[1], zm. 1 lutego 1972 w hrabstwie Surrey[2]) – polska działaczka społeczna, żona premiera gen. Władysława Sikorskiego.

Życiorys[edytuj]

W dzieciństwie została adoptowana przez osiadłych w Zakopanem Olgę i Juliana Zubczewskiego, który był dyrektorem[3][4] seminarium nauczycielskich w Tarnopolu[5], Rzeszowie[3][6]. W 1898 u Zubczewskich zamieszkał uczeń I klasy Władysław Sikorski. W 1899 wszyscy przenieśli się do Lwowa[7], gdzie J. Zubczewski został dyrektorem Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego we Lwowie[3]

W 1909 Władysław Sikorski podjął pracę w departamencie budowli wodnych Namiestnictwa we Lwowie[8]. W tym samym roku oboje wzięli ślub[9]. 2 marca 1912 urodziło się ich jedyne dziecko – córka Zofia[10]. W okresie od 16 grudnia 1922 do 26 maja 1923 i od 30 września 1939 do 4 lipca 1943 Sikorski sprawował funkcję premiera.

Po zakończeniu II wojny światowej Helena Sikorska pozostała na emigracji, ale nie brała udziału w życiu politycznym, tylko zajmowała się działalnością społeczną. Była m.in. honorowym członkiem Związku Polek w Ameryce. Po wojnie przekazała dokumenty i pamiątki po mężu nowo powstałemu Instytutowi Polskiemu i muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.

W czerwcu 1963 trwały przygotowywania do obchodów 20. rocznicy śmierci gen. Sikorskiego. Kiedy prasa w Londynie zamieściła program uroczystości, Helena Sikorska wystosowała list do gen. Władysława Andersa, w którym stwierdziła, że nie życzy sobie, aby składał kwiaty i przemawiał nad grobem jej męża, gdyż jej zdaniem przyczynił się on do śmierci Sikorskiego[11].

Śmierć i pogrzeb[edytuj]

Helena Sikorska zmarła 1 lutego 1972 w hrabstwie Surrey. Chciała być pochowana u boku rodziców w Zakopanem. Ostatnią wolę Sikorskiej spełnił jej szwagier – pułkownik Marceli Kycia, który mieszkał w Londynie. Dzięki przychylności władz PRL i pomocy szefa URM-u Janusza Wieczorka, Marceli Kycia mógł przyjechać z prochami Heleny Sikorskiej do Polski. Służba Bezpieczeństwa, wiedząc, że na uroczystościach mają pojawić się delegacje z kraju i emigracji, obawiała się przerodzenia się pogrzebu w demonstrację polityczną, dlatego kontrolowała zarówno przygotowania, jak i sam przebieg pogrzebu. 7 lipca 1972 opracowano szczegółowy plan operacji: w razie potrzeby przemówienia miały być nagrywane na taśmach magnetofonowych, a zdjęcia fotograficzne miały udokumentować przemarsz konduktu i uroczystości. SB obawiały się ewentualnego przemówienia sufragana krakowskiego Juliana Groblickiego. Prochy Heleny Sikorskiej zostały pochowane w sobotę 8 lipca 1972 w grobowcu rodzinnym Juliana i Olgi Zubczewskich na Nowym Cmentarzu w Zakopanem[3]. Nad grobem przemawiał m.in. gen. Mieczysław Boruta-Spiechowicz[2].

Przypisy

  1. W. Korpalska, Władysław Eugeniusz Sikorski. Biografia polityczna, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, s. 16.
  2. a b P. Litka, Pogrzeb pod specjalnym nadzorem, "Tygodnik Powszechny", 07.07.2009
  3. a b c d Sikorskich Republika Pl. Helena Zubczewska-Sikorska - żona generała. sikorskich.republika.pl. [dostęp 2016-05-22].
  4. Jerzy Majka: Generał Władysław Sikorski. loustrzyki.edu.pl. [dostęp 2016-05-22]. s. 2.
  5. Władysław Zajączkowski: C. K. Szkoła Politechniczna we Lwowie. Rys historyczny jej założenia i rozwoju, tudzież stan jej obecny. Lwów : nakładem Szkoły Politechnicznej, 1894, s. 284.
  6. Jerzy Majka: Generał Władysław Sikorski. loustrzyki.edu.pl. [dostęp 2016-05-22]. s. 2.
  7. W. Korpalska: Władysław Eugeniusz Sikorski. Biografia polityczna. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, s. 15-16.
  8. P. Wróbel, Władysław Sikorski, premier Rzeczypospolitej 16 XII 1922 - 26 V 1923 w: Prezydenci i premierzy Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Chojnowski, Wrocław-Warszawa-Kraków, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 188.
  9. Jerzy Majka: Generał Władysław Sikorski. loustrzyki.edu.pl. [dostęp 2016-05-22]. s. 4.
  10. W. Korpalska, Władysław Eugeniusz Sikorski. Biografia polityczna, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, s. 27.
  11. D. Baliszewski, Zbrodnia bez zbrodniarza, "Wprost" 26/2007 (1279)

Linki zewnętrzne[edytuj]