Heliotrop (minerał)

Heliotrop

Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	ditlenek krzemu (SiO2)
Twardość w skali Mohsa	6,5–7
Przełam	muszlowy
Łupliwość	niewyraźna
Pokrój kryształu	pryzmatyczny, włóknisty
Przezroczystość	przeświecający, nieprzezroczysty
Układ krystalograficzny	trygonalny
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	2,55–2,7 g/cm³
Właściwości optyczne
Połysk	szklisty, woskowy, żywiczny
Współczynnik załamania	1,530–1,543 (jednoosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,003–0,009 dyspersja (optyka): 0,013

Heliotrop – odmiana chalcedonu zbliżona do plazmy, w której na ciemnozielonym tle widoczne są czerwone plamki tlenków żelaza. Nazwa pochodzi od greckich słów helios (słońce) i tropein (zmieniać barwę), ponieważ daje on czerwonawe refleksy podczas obracania po zanurzeniu w wodzie. Ciemnozielona barwa heliotropu spowodowana jest nagromadzeniem kryształów aktynolitu.
Nazywany jest również krwawnikiem lub kamieniem św. Stefana.

Występowanie

W wielu utworach typowych dla chalcedonu – niklonośnych stref wietrzenia skał zasadowych. Towarzyszą mu najczęściej kwarc, karneol oraz chalcedon.

Okazy o zastosowaniu jubilerskim pochodzą z Indii – Płw. Kathijawar, Dekan, Chin, Rosji – Ural, Syberia, Pakistanu, Australii, Austria – Tyrol, Wielka Brytania – Szkocja, Niemcy, Czechy, Brazylii.

W Polsce występuje w Górach Wałbrzyskich.

Zastosowanie

Znany i wykorzystywany już w starożytności (wydobywano go głównie w Egipcie i na Cyprze). Stanowi atrakcyjny i poszukiwany, cenny kamień jubilerski, ozdobny i kolekcjonerski. Osiąga wysokie ceny. Zwykle nadaje mu się szlif kaboszonowy, wytwarza paciorki. Jest doskonałym materiałem rzeźbiarskim.

Zobacz też

• geologia, minerał

Bibliografia

• W. Szumann – „Kamienie szlachetne i ozdobne”;
• N. Sobczak – „Mała encyklopedia kamieni szlachetnych i ozdobnych”;
• R. Hochleitner – „Minerały i kryształy”;
• Leksykon Przyrodniczy – „Minerały”;
• Podręczny Leksykon Przyrodniczy – „Minerały i kamienie szlachetne”;
• K. Maślankiewicz – „Kamienie szlachetne”;
• C. Hall – „Klejnoty kamienie szlachetne i ozdobne”;
• G. G. Gormaz i J. J. Casanovas – „Atlas mineralogii”.