Helwingia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Helwingia
Ilustracja
Helwingia japonica
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ostrokrzewowce
Rodzina Helwingiaceae
Nazwa systematyczna
Helwingia Willdenow
Sp. Pl. 4(2): 716. 1806 ('1805')[2]
Typ nomenklatoryczny
H. rusciflora Willdenow, nom. illeg. (=H. japonica (Thunberg) Morren et Decaisne)[2]
Mapa zasięgu
Helwingia: zasięg występowania na mapie
Helwingia himalaica
Helwingia chinensis

Helwingiarodzaj roślin z monotypowej rodziny Helwingiaceae z rzędu ostrokrzewowców (Aquifoliales). Obejmuje 4 gatunki[3] występujące na obszarze od Himalajów poprzez Chiny, Tajwan po Wyspy Japońskie[4]. Są to krzewy i niewielkie drzewa wyróżniające się tym, że ich drobne kwiaty wyrastają z blaszki liściowej. Liście roślin z tego rodzaju są jadalne i mają zastosowanie lecznicze[4]. Nazwa rodzajowa upamiętnia Georga Andreasa Helwinga – pruskiego pastora i botanika z Węgorzewa[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewy lub niewielkie drzewa osiągające 8 m wysokości[6].
Liście
Zimozielone lub opadające na zimę[6]. Skrętoległe lub pozornie naprzeciwległe[4]. Liście są ogonkowe, z rychło odpadającymi przylistkami u nasady, często frędzlowatymi[4]. Blaszka liściowa pojedyncza, jajowata do równowąskolancetowatej[4], na brzegu gruczołowato piłkowana lub karbowana[6].
Kwiaty
Drobne, wyrastają w pęczkach lub drobnych baldaszkach z żyłki centralnej na górnej powierzchni blaszki liściowej lub rzadziej na ogonku liściowym w górnej, młodszej części pędów. Kwiaty są jednopłciowe (rośliny dwupienne), 3- lub 4-krotne, rzadko 5-krotne[6]. Okwiat z pojedynczego okółka 3, 4, rzadko 5 listków[4][1] (według Flora of China jest kielich i korona[6]). Listki okwiatu drobne, zielonkawe lub czerwonawozielone. Dno kwiatowe płaskie, mięsiste. Na osobnikach z kwiatami męskimi jest ich w kwiatostanie od 3 do 20 i zawierają one taką samą liczbę pręcików jak płatków, względem których wyrastają one przemiennie. Kwiaty żeńskie skupione są po 1–4 w baldaszkach. Ich szyjka słupka jest krótka, na szczycie rozdzielona na 3, 4 lub rzadziej 5 odgiętych łatek znamienia. Zalążnia dolna, zawiera 3, 4 lub rzadko 5 zalążków, po jednym w komorze[6].
Owoce
Jagody przypominające pestkowce[6] (według niektórych źródeł – pestkowce[4][1]) zawierające od 1 do 4 nasion[6]. Po wyschnięciu z bardzo nierówną powierzchnią – z wgłębieniami i grzbietami. U nasady owoców zachowuje się trwały kielich[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj należy do monotypowej (czyli zawierającej tylko ten takson) rodziny Helwingiaceae Decne. in Ann. Sci. Nat. Bot., sér. 2, 6: 69. Aug 1836[7] z rzędu ostrokrzewowców (Aquifoliales)

W systemie Cronquista (1981) rodzaj włączony był do rodziny dereniowatych (Cornaceae). W systemie Takhtajana (1997) rodzaj podniesiony został do rangi monotypowej rodziny i rzędu Helwigiales i usytuowany obok Araliales. Analizy molekularne i bazujące na podobieństwach morfologicznych wskazują na pokrewieństwo rodzaju Helwigia z ostrokrzewowatymi i Phyllonomaceae[4]. Wraz z tymi rodzinami Helwigia jako rodzina Helwigiaceae sytuowana jest w systemach APG (w tym APG IV z 2016)[1][8].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[1]
ostrokrzewowce


Cardiopteridaceae



Stemonuraceae





Phyllonomaceae




Helwingiaceae



ostrokrzewowate Aquifoliaceae





Wykaz gatunków[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2016-11-11].
  2. a b Helwingia. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2016-11-11].
  3. a b Helwingia. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-11-11].
  4. a b c d e f g h Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 165-166. ISBN 1-55407-206-9. (ang.)
  5. William T. Stearn: Stearn's Dictionary of Plant Names for Gardeners. London: Cassel, 2004, s. 163. ISBN 10030436469X.
  6. a b c d e f g h i Jenny Qiuyun Xiang, David E. Boufford: Helwingiaceae Decaisne. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-11-11].
  7. Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – H. W: James L. Reveal [on-line]. Cornell University. [dostęp 2016-11-11].
  8. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.