Hemoglobina glikowana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hemoglobina glikowana (inaczej glikohemoglobina, GHB) powstaje wskutek glikacji globiny, która jest podstawowym składnikiem budowy hemoglobiny.

Istnieją różne frakcje hemolobiny glikowanej, jednak wyłącznie frakcja HbA1C znalazła zastosowanie w diagnostyce cukrzycy. Powstaje ona wskutek przyłączenia cząsteczki glukozy do N-końcowej grupy aminowej łańcucha β-globiny.

Ponieważ błona erytrocytu jest przepuszczalna dla glukozy, ilość zawartej w nim hemoglobiny glikowanej odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi w ciągu poprzednich 120 dni (czyli średniego czasu życia erytrocytu). Jest to przydatny retrospektywny wskaźnik glikemii, ponieważ istnieje związek między stężeniem glikohemoglobiny i średnią glikemią oraz ryzykiem powstania przewlekłych powikłań cukrzycowych.

Związek średniej glikemii
w okresie 3 msc. z HbA1c[1]
HbA1c (%) Średnie stężenie glukozy
w surowicy mg% (mmol/l)
6 126 (7,0)
7 154 (8,6)
8 183 (10,2)
9 212 (11,8)
10 240 (13,4)
11 269 (14,9)
12 298 (16,5)

Interpretacja wyniku i normy tego badania jest określana przez okresowo opracowywane eksperckie zalecenia, które są publikowane przez towarzystwa naukowe (w Polsce Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, na świecie American Diabetes Association). Prawidłowy poziom HbA1c u zdrowej osoby wynosi około 5%. Dla osób z cukrzycą PTD zaleca, aby wynik ten był równy lub poniżej 6,1%-6,5%. Według szczegółowych zaleceń PTD z 2010 roku docelowy poziom HbA1c powinien wynosić:

  • ≤ 7%
  • ≤ 6,5% u pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2 o krótkim czasie trwania choroby
  • ≤ 6,1% w cukrzycy ciężarnych

Ze względu na różne metody oznaczania, wartość progowa może się różnić między laboratoriami i zależy od stosowanej metody oznaczenia.

Podwyższone poziomy hemoglobiny glikowanej świadczą o złym wyrównaniu cukrzycy co wiąże się z podwyższonym ryzykiem rozwoju powikłań cukrzycy. Im stężenie hemoglobiny glikowanej jest wyższe, tym ryzyko rozwoju tych powikłań jest większe.

Oznaczenia HbA1C mogą dawać niewiarygodne wyniki:

Badanie hemoglobiny glikowanej powinno wykonywać się co 3 miesiące, a przy stabilnym przebiegu choroby oraz dobrym wyrównaniu metabolicznym raz na pół roku.

Sposób wykonania badania[edytuj | edytuj kod]

Badanie HbA1c wykonuje się z pełnej krwi żylnej pobranej na EDTA. Badanie nie musi być wykonywane na czczo. Istnieje kilka metod oznaczania HbA1c, lecz rekomendowana jest wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. DM. Nathan, J. Kuenen, R. Borg, H. Zheng i inni. Translating the A1C assay into estimated average glucose values.. „Diabetes Care”. 31 (8), s. 1473-8, Aug 2008. DOI: 10.2337/dc08-0545. PMID: 18540046. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Diabetologia pod red. Dariusza Moczulskiego, tom 6, Wielka Interna, ss. 34-35, Wyd. Medical Tribune, Warszawa, 2012, ​ISBN 978-83-60135-85-3

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.