Henryk I Kardynał

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk I Kardynał
Król Portugalii, Algarve i innych ziem za morzem w Afryce, Lord Gwinei
ilustracja
Król Portugalii
Okres od 4 sierpnia 1578
do 31 stycznia 1580
Poprzednik Sebastian I Aviz
Następca Filip I Habsburg
Dane biograficzne
Dynastia Aviz
Data urodzenia 31 stycznia 1512
Data śmierci 31 stycznia 1580
Ojciec Manuel I Szczęśliwy
Matka Maria Aragońska
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Chrystusa Krzyż Wielki Orderu Avis (Portugalia) Wielki Łańcuch Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia)
Henryk I Kardynał
kardynał prezbiter
Ilustracja
arcybiskup Bragi
Okres sprawowania 1533–1540
arcybiskup Évory
Okres sprawowania 1540–1564
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Sakra biskupia 13 kwietnia 1539[1]
Kreacja kardynalska 16 grudnia 1545
Paweł III
Kościół tytularny Santi Quattro Coronati

Henryk I Kardynał (port. Dom Henrique, O Grande Inquisidor, ur. 31 stycznia 1512 w Lizbonie, zm. 31 stycznia 1580 w Almeirim) – król Portugalii w latach 1578–1580, piąty syn króla Manuela I i jego drugiej żony, Marii Aragońskiej.

Urodził się 31 stycznia 1512 roku w Lizbonie, jako piąty syn Manuela I[2]. Henryk nie liczył na sukcesję tronu. Oddał się więc duchowieństwu, postanowił w ten sposób reprezentować interesy portugalskie, w czasach, gdy na półwyspie Iberyjskim Kościołowi katolickiemu przewodziła Hiszpania. Szybko wspinał się po szczeblach hierarchii kościelnej. Był arcybiskupem Bragi, pierwszym arcybiskupem Evora, aż w końcu arcybiskupem Lizbony[1]. 16 grudnia 1545 roku został kreowany kardynałem prezbiterem i otrzymał kościół tytularny Santi Quattro Coronati[1]. Od 1539 do 1579 był zwierzchnikiem inkwizycji portugalskiej[2]. Choć nie uczestniczył w żadnym, został uznany za jednego z faworytów do sukcesji na tronie watykańskim na konklawe 1549–1550, oraz Konklawe 1559 (brat Henryka, król PortugaliiJan III poprosił swojego kuzyna, cesarza Karola V, żeby poparł jego kandydaturę, kupując głosy kardynałów)[2].

Był zwolennikiem niezależności Portugalii, przyciągnął do swych przekonań jezuitów, z których usług chciał korzystać również w Imperium zamorskim. W 1550 roku ustanowił uniwersytet w Evorze. W latach 1562–1568 regent, opiekował się nieletnim infantem Sebastianem I z dynastii Aviz. Po tragicznej bitwie w 1578 pod Alcácer-Quibir, w której młody Sebastian zginął, Henryk wstąpił na tron Portugalii, w Mosteiro de Alcobaça po otrzymaniu potwierdzenia o śmierci kuzyna. Gdy wstąpił na tron zrezygnował z duchowieństwa, i szukał sposobu na zapewnienie kontynuacji dynastii Aviz, ale jego prośbom nie przychylił się ówczesny papież Grzegorz XIII, który był spowinowacony z Habsburgami.

Pomimo problemów z sukcesją, Henryk I nigdy nie ustanowił swoim następcą kuzyna o Prior do Crato (port. Przeor Crato; Tytuł – najwyższy w hierarchii w zakonie Hospitalários. Nazwa pochodzi od dominium w Crato, które zakonowi przekazał król Sancho II w 1232 roku), ponieważ nie uznawał legitymizmu Dom Antonia. Wskutek tego, po śmierci Henryka nastąpił okres kryzysu w sukcesji tronu portugalskiego. Antonio, Prior do Crato wstąpił ostatecznie na tron, ale nie udało się mu go utrzymać. Stracił go na rzecz swojego kuzyna – Filipa II, króla Hiszpanii.

Zmarł 31 stycznia 1580 roku w Almeirim[2]. W listopadzie Filip II wysłał księcia Alby, aby zdobył Portugalię. Lizbona upadła bardzo szybko i Filip II Hiszpański został wybrany królem portugalskim przyjmując imię Filipa I. Wybór został przeprowadzony pod warunkiem, że teren Portugalii oraz jej terytoria zamorskie nie zostaną jedną z prowincji hiszpańskich.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Henryk I Kardynał (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2019-01-21].
  2. a b c d Henryk I Kardynał (ang.). The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2019-01-21].