Henryk Nusbaum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Henryk Nusbaum
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 kwietnia 1849
Warszawa
Data i miejsce śmierci 19 lutego 1937
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 230–I–1)
Zawód neurolog, fizjolog i filozof medycyny, publicysta
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Rodzice Hilary Nussbaum i i Ewa z domu Tenenbaum
Małżeństwo Maria z Mayznerów
Dzieci Czesław Nusbaum, Jan, Bolesław, Jadwiga, Halina, Wanda
Krewni i powinowaci Józef Nusbaum-Hilarowicz brat, Rozalia Nusbaum-Hilarowicz bratowa, Henryk Hilarowicz i Tadeusz Hilarowicz bratankowie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Henryka Nussbauma na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

Henryk Nusbaum (Nussbaum) (ur. 22 kwietnia 1849 w Warszawie, zm. 19 lutego 1937 tamże) – polski neurolog, fizjolog, filozof medycyny i publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył III Gimnazjum w Warszawie w 1867, następnie studiował na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej Warszawskiej, potem przekształconej w Cesarski Uniwersytet Warszawski. W 1872 uzyskał stopień lekarza. Dalsze studia odbył na Uniwersytecie w Dorpacie, tam w 1875 otrzymał cum eximia laude tytuł doktora medycyny. Był członkiem Konwentu Polonia[1].

W następnym roku odbył „podróż naukową” po miastach europejskich, słuchał wtedy wykładów Theodora Meynerta i Moriza Bededikta w Wiedniu, Alfreda Vulpiana i Jana-Martina Charcota w Paryżu oraz Marcelego Nenckiego w Bernie.

Po powrocie podjął pracę w Zakładzie Fizjologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierowanym przez Feliksa Nawrockiego i od 1879 do 1882 był prosektorem.

W 1882 decyzją Senatu tej uczelni został mianowany docentem fizjologii, jednakże mianowanie nie zostało zatwierdzone przez władze carskie.

Członek Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej w 1908[2].

W 1920 w uznaniu dla dotychczasowego dorobku naukowego Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego przyznał mu tytuł docenta w dziedzinie filozofii i logiki medycyny, a w 1923 profesora honorowego.

2 maja 1922 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Przez ponad pół wieku praktykował prywatnie jako lekarz chorób układu nerwowego i interny. Jego najbardziej znaną pacjentką i jednocześnie przyjaciółką rodziny była Eliza Orzeszkowa. W 1910 był jednym z założycieli Żydowskiego Domu Starców w Warszawie[4].

W swoich pracach naukowych zajmował się także filozofią medycyny i należał do szkoły „średniej” w obrębie polskiej szkoły filozofii medycyny[5].

Redaktor i wydawca miesięcznika społeczno-literackiego „Rozwaga”.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem drobnego przemysłowca, pochodzenia żydowskiego[6], Hilarego Nusbauma i Ewy z domu Tenenbaum. Jego bratem był Józef Nusbaum-Hilarowicz, polski zoolog. Jego bratankami byli Henryk Hilarowicz i Tadeusz Hilarowicz.

Henryk Nusbaum zmarł 19 lutego 1937[7]. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 230–I–1)[8].

Przynależność do organizacji naukowych[edytuj | edytuj kod]

  • Towarzystwo Higieniczne (członek zarządu)
  • Towarzystwo Lekarskie Warszawskie (członek)
  • Towarzystwo Naukowe Warszawskie
  • Stowarzyszenie Lekarzy Polskich (prezes)

Najważniejsze prace naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • O nerwach przyspieszających ruch serca. Przyczynek do anatomii i fizjologii nerwów serca i do działalności fizjologicznej kurary (1875)
  • O metodzie rozpoznawania chorób (1877)
  • O unerwieniu wyżymacza pęcherza moczowego
  • O fizjologicznym działaniu niektórych trucizn na śliniankę żuchwową
  • Odczyty i szkice, t. I (1908), t. II (1909)
  • Pisma z dziedziny nauk lekarskich (1913)
  • Filozofja medycyny (1926)
  • Zarys etyki lekarskiej (1932)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Antoni Minkiewicz, „Konwent Polonia”, 1828-1978, w: Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222.
  2. Józef Stemler, Dzieło samopomocy narodowej. Polska Macierz Szkolna 1905-1935, Warszawa 1935, s. 86.
  3. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 27.
  4. Jerzy Diatłowicki: Przedwojenny Żydowski Dom Starców w Warszawie. [dostęp 2018-04-22].
  5. J. Zamojski, Henryk Nusbaum (Nussbaum), [w: Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010, s. 11.]
  6. Mateusz Mieses, Z rodu żydowskiego, Zasłużone rodziny polskie krwi niegdyś żydowskiej, Warszawa 1991, s. 190.
  7. Zgon prof. dr. Henryka Nusbauma. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 41 z 21 lutego 1937. 
  8. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]