Henryk Rzewuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Henryk Rzewuski
Ilustracja
Herb
Krzywda
Data i miejsce urodzenia 3 maja 1791
Sławuta
Data i miejsce śmierci 28 lutego 1866
Cudnów

Henryk Rzewuski herbu Krzywda, pseudonim Jarosz Bejła (ur. 3 maja 1791 w miejscowości Sławuta na Wołyniu, zm. 28 lutego 1866 w Cudnowie na Wołyniu) – polski powieściopisarz i publicysta, wolnomularz[1]

Życiorys[edytuj]

Pochodził z polskiej rodziny magnackiej, był synem Adama Wawrzyńca, pisarza politycznego i posła, prawnukiem Wacława Rzewuskiego, hetmana wielkiego koronnego, który w latach 17671773 zesłany został przez posła rosyjskiego Nikołaja Repnina do Kaługi. Brat Karoliny Rozalii Tekli Sobańskiej, Eweliny Hańskiej oraz Adama Rzewuskiego, generała rosyjskiego, żonaty z Julią Grocholską.

W młodości służył w wojsku Księstwa Warszawskiego. Mieszkał przez kilka lat w Petersburgu i za granicą. Członek petersburskiej loży wolnomularskiej Orzeł Biały[2]. Pod koniec życia udał się do Cudnowa, gdzie spędził resztę swego życia.

Wiele podróżował, w roku 1825 na Krym razem z Mickiewiczem, z którym później spotkał się w Rzymie i wzbudził w nim zachwyt opowiadaniami z życia staroszlacheckiego, czym przyczynił się do pomysłu stworzenia „Pana Tadeusza”.

Twórca tzw. gawędy szlacheckiej zapoczątkowanej utworem Pamiątki Pana Seweryna Soplicy, cześnika parnawskiego, odznaczającym się oryginalnością pomysłu, doskonałym wczuciem w atmosferę tradycji i obiektywnym humorem. Pod wpływem tego utworu Mickiewicz napisał Pana Tadeusza, czarowi pamiętników uległ także Sienkiewicz. Jest to cykl opowieści o barwnych postaciach kultury szlacheckiej, przede wszystkim o sławnym księciu Radziwille Panie Kochanku oraz klice jego tzw. klientów.

Ideolog „koterii petersburskiej” – grupy konserwatystów głoszących potrzebę utrzymania stosunków feudalnych i podporządkowania Rosji. W latach 18501856 urzędnik do specjalnych poruczeń namiestnika carskiego Paskiewicza oraz redaktor Dziennika Warszawskiego od 1851.

Dzieła[edytuj]

Ponadto wydane zostały zbiory powieści historycznych 18771882 – 6 tomów oraz monografia Z. Szweykowskiego (1922).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s.428.
  2. Ludwik Hass, Wolnomularstwo w Europie środkowo-wschodniej w XVIII i XIX wieku, 1982, s. 301.
  3. Lucjan Siemieński "Roztrząsania i poglądy literackie" Poznań 1869

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Ślisz: Henryk Rzewuski. Życie i poglądy. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986.

Linki zewnętrzne[edytuj]