Herman z Reichenau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błogosławiony
Herman z Reichenau OSB
Hermann der Lahme.gif
Herman z Reichenau z astrolabium (z prawej), ilustracja średniowieczna
Data urodzenia 18 lipca 1013
Altshausen
Data śmierci 24 września 1054
Reichenau
Czczony przez rzymskokatolicki
Data beatyfikacji 1863 (aprobata kultu)
przez Piusa IX
Wspomnienie 24 września
Relikwie Hermana z Reichenau w kościele zamku w Althausen

Herman z Reichenau lub Herman Kaleka[1], zwany również Hermanem Chromym, Hermanem Kulawym, Hermannusem Contractusem lub Herimannusem Augiensisem[2] (ur. 18 lipca 1013 w Altshausen, w Szwabii, zm. 24 września 1054 w Reichenau) – benedyktyński mnich związany z klasztorem Reichenau, astronom, matematyk, kompozytor, kronikarz i poeta, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Życie[edytuj]

Herman był synem hrabiego Wolfrada II z Althausen-Veringen. Niepełnosprawny prawdopodobnie od urodzenia, nie poruszał się samodzielnie, czytał i pisał z trudem[a] [3]. Obdarzony wybitnym intelektem, w wieku siedmiu lat, został posłany na naukę do Berna, opata klasztoru Reichenau. W wieku 30 lat złożył śluby zakonne.

Herman interesował się historią, muzyką, matematyką oraz astronomią. Napisał kronikę historii świata od narodzin Jezusa Chrystusa do 1054, która jest jednym z głównych źródeł informacji na temat XI wieku.

Niektórzy przypisują mu wprowadzenie podziału godziny na minuty. Był jednym z wiodących badaczy zaangażowanych w upowszechnienie dzieł z zakresu matematyki i astronomii dostępnych wówczas jedynie w języku arabskim. Wprowadził do powszechnego użycia arabski termin almukantarat oznaczający równoległe do horyzontu koło małe na sferze niebieskiej.

Jest autorem wielu tekstów poetyckich oraz kompozycji muzycznych. Zmarł w 1054 i spoczął w rodzinnym grobowcu w Altshausen.

Prace[edytuj]

Historia[edytuj]

  • Chronicon – spośród wielu prac Hermana o tematyce historycznej na szczególną uwagę zasługuje napisana w języku łacińskim kronika obejmująca czas od narodzin Chrystusa do 1054. Po śmierci Hermana prace kronikarskie przejął jego uczeń Bertold z Reichenau.
  • Gesta Chuoradi et Heinrici imperatorum – najprawdopodobniej nie zachowane do czasów obecnych

Muzyka[edytuj]

Salve Regina w wykonaniu Les Petits Chanteurs de Passy
  • De musica – przedstawia wymyślony przez Hermana system nutowy
  • Sekwencje:
    • Sequentia de beata Maria virgine (kwestia autorstwa nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta; dzieło to przypisuje się również Henrykowi, nauczycielowi Gottschalka; przetłumaczone na język niemiecki w XII w.)
    • Grates honos hierarchia
    • Rex regum Dei Agne
    • Benedictio trinae unitati (przypisywane)
    • Exurgat totus almiphonus (przypisywane)
  • Antyfony:
    • Alma redemptoris mater oraz Salve Regina (przypisywane)
  • Historie:
    • Afra-Officium, wyd. Brambach 1892

Astronomia i matematyka[edytuj]

  • Liber de mensura astrolabii – najprawdopodobniej autorstwa Gerberta von Aurillac, opracowana przez Hermana
  • De utilitatibus astrolabii libri duo – pierwszy rozdział najprawdopodobniej autorstwa Hermana
  • De mense lunari
  • De horlogiorum compositione – fragment wyd. Oesch 1961
  • Regulae in computum – podsumowanie na temat kościelnej rachuby czasu
  • De conflictu arithmimachiae, wyd. Wappler, 1892
  • Qualiter multiplicationes fiant in abaco, wyd. Treutelein, 1877
  • De geometria – najprawdopodobniej nie zachowało się

Poezja[edytuj]

  • Carmen de octo vitiis principalibus – wiersz o ośmiu przywarach, skierowany do zakonnic (1722 wersy); wyd. Dümmler, 1867
  • Versus pro epitaphio matris suae – jako zapis w kronice
  • Martyrologium, wyd. Dümmler 1885

Kult[edytuj]

Kult Hermana Kaleki, jako błogosławionego, zaaprobowano w 1836 roku[1].

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dies natalis (24 września)[4], niegdyś 25 września[1].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi[edytuj]

  1. Przyczyny niepełnosprawności Hermana nie są znane. Uważa się, że mogła wystąpić po przebytej chorobie Heinego-Medina lub też wskutek tetraplegii.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Herman Kaleka. Deon.pl. [dostęp 2014-10-04].
  2. Hugo Hoever (SOCist): Żywoty świętych Pańskich. przekład Zbigniew Pniewski. Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1983, s. 349.
  3. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 44–45. ISBN 8370974643.
  4. Błogosławiony Herman Kaleka. Internetowa Liurgia Godzin, brewiarz.pl. [dostęp 2014-10-04].

Bibliografia[edytuj]

  • Chronicon. W: R. Buchner, Werner Trillmich: Quellen des 9. und 10. Jahrhunderts zur Geschichte der Hamburgischen Kirche und des Reiches. Darmstadt: Freiherr vom Stein- Gedächtnisausgabe 11, 1961. (niem.)
  • Josef Anton Amann: Der selige Hermann. Der lahme Benediktinermönch von Reichenau. Höchst/Vorarlberg: Freiherr vom Stein- Gedächtnisausgabe 11, 1948. (niem.)
  • Arno Borst: Wie kam die Arabische Sternkunde ins Kloster Reichenau?. Konstancja: Uvk Univers.-Vlg, 1988. ISBN 3-87940-355-4. (niem.)
  • Maria Calasanz Ziesche: Die letzte Freiheit. Rheinbach koło Bonn: Schwestern Unserer Lieben Frau, 1992. ISBN 3-9800449-0-4. (niem.)
  • Arno Borst: Mönche am Bodensee. Sigmaringen: Thorbecke, 1994. ISBN 3-7995-5006-2. (niem.)
  • Walter Berschin, Martin Hellmann: Hermann der Lahme. Gelehrter und Dichter (1013–1054). Heidelberg: Mattes, 2005. ISBN 3-930978-81-4. (niem.)

Linki zewnętrzne[edytuj]