Hideki Shirakawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hideki Shirakawa
白川 英樹
Ilustracja
Hideki Shirakawa (2001)
Data i miejsce urodzenia 20 sierpnia 1936
Tokio
Zawód, zajęcie chemik
Alma Mater Tokyo Institute of Technology
Uczelnia Uniwersytet Tsukuba
Uniwersytet Pensylwanii
Krewni i powinowaci Hitomi Yoshizawa
Naoko Takahashi
Odznaczenia
Order Kultury (Japonia)

Hideki Shirakawa (jap. 白川 英樹 Shirakawa Hideki, ur. 20 sierpnia 1936 w Tokio) – japoński chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2000. Nagrodę otrzymał wspólnie z Alanem Heegerem i Alanem MacDiarmidem za odkrycie i wkład w rozwój badań polimerów przewodzących.

Hideki Shirakawa urodził się w Tokio, jako trzecie z pięciorga dzieci lekarza oraz córki kapłana w buddyjskiej świątyni. Ze względu na charakter pracy ojca, przeprowadzali się kilkakrotnie, by w 1944 roku osiąść w Takayama na Honsiu, rodzinnej miejscowości matki[1]. W 1957 Hideki Shirakawa rozpoczął studia w Tokyo Institute of Technology, ukończył je w 1966 roku uzyskując stopień doktora inżynierii [1].

W 1966 roku rozpoczął pracę w Instytucie Nauk o Materiałach na Uniwersytecie Tsukuba. W 1982 roku został tam profesorem chemii[2].

Od 1966 roku prowadził badania nad poliacetylenem, w celu opisania mechanizmu polimeryzacji przy użyciu katalizatora Zieglera-Natty. Uzyskiwany produkt miał zazwyczaj postać czarnego proszku, jednakże podczas syntezy wykonanej przez stażystę jesienią 1967 roku, zamiast proszku powstała srebrzysta folia [1]. Przyczyną była znacznie większa ilość użytego katalizatora, Hideki Shirakawa przypuszczał, że w instrukcji przekazanej stażyście popełnił literówkę i napisał mol zamiast mmol. Błąd ten spowodował znaczny wzrost szybkości reakcji i natychmiastową polimeryzację acetylenu na powierzchni katalizatora w postaci folii [1].

W 1976 roku Hideki Shirakawa wyjechał na rok na Uniwersytet Pensylwanii, aby współpracować z Alanem MacDiarmidem i Alanem Heegerem, których zainteresowały właściwości poliacetylenu otrzymanego przez Shirakawę. Wystawiali polimer na działanie par jodu i bromu, aby otrzymać materiał domieszkowany tymi pierwiastkami. Podczas jednej z takich prób przewodnictwo wzrosło 10 milionów razy, natychmiast po dodaniu bromu, co doprowadziło do zniszczenia sondy pomiarowej [1].

W 2000 roku Hideki Shirakawa, wraz z Alanem MacDiarmidem i Alanem Heegerem otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii za za odkrycie i badania nad polimerami przewodzącymi prąd elektryczny [2].

Został odznaczony, między innymi, japońskim Orderem Kultury w 2000 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Hideki Shirakawa Biographical (ang.). W: nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-07-29].
  2. a b Shirakawa Hideki Japanese chemist (ang.). W: Encyclopaedia Britannica [on-line]. [dostęp 2020-07-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]