Hiena brunatna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hiena brunatna
Parahyaena brunnea[1]
(Thunberg, 1820)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina hienowate
Podrodzina hieny
Rodzaj Parahyaena
Hendey, 1974[3]
Gatunek hiena brunatna
Synonimy
  • Hyaena brunnea Thunberg, 1820[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Hiena brunatna[5] (Parahyaena brunnea) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny hien (Hyaeninae) w rodzinie hienowatych (Hyaenidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Afryka: Angola, Namibia, Botswana, RPA i Zimbabwe[6].

Parahyaena brunnea 5.jpg

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1820 roku szwedzki przyrodnik Carl Peter Thunberg nadając mu nazwę Hyaena brunnea[2]. Jako miejsce typowe pochodzenia holotypu Thunberg wskazał „Przylądek Dobrej Nadziei, w Południowej Afryce” (szw. Goda Hopps Udden; Södra Afrika)[2]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Parahyaena który opisał w 1972 roku południowoafrykański paleontolog Q.B. Hendey[3].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Parahyaena: gr. παρα para „blisko”[7]; rodzaj Hyaena Brisson, 1762 (hiena).
  • brunnea: nowołac. brunneus „brązowy”, od średniowiecznołac. brunius „brązowy”[8].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 110–136 cm (samce średnio 123 cm, samice średnio 117 cm), długość ogona 18,7–26,5 cm, wysokość w kłębie samców średnio 79 cm, samic średnio 74 cm; masa ciała 28–47,5 kg (średnio 40 kg)[9]. Hiena brunatna ma ciemnobrązową sierść ze słabo zaznaczonymi pręgami oraz najsilniej rozwiniętą grzywę, która pokrywa cały przód ciała.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Hieny brunatne żyją w mniejszych klanach o bardziej luźnej strukturze. Zasiedlają przeważnie tereny bardziej niegościnne niż hieny cętkowane, więc nie mogą tworzyć zbyt licznych grup. U tego gatunku nie ma również tak silnie zaznaczonej walki o dominację oraz agresji.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Hiena brunatna jest typowym padlinożercą, zjada wszystko, co się da strawić. Ma bardzo silne szczęki zdolne skruszyć kość słonia. Hiena brunatna czasami poluje na mniejsze zwierzęta, takie jak np. młode gazele, gryzonie i inne. U hieny brunatnej ważnym składnikiem pokarmu i źródłem wody są owoce, zwłaszcza melony.

Wrogowie[edytuj | edytuj kod]

Do głównych wrogów hieny brunatnej należą krokuty cętkowane, lwy, lamparty i likaony.

W ogrodach zoologicznych hieny brunatne żyją do ok. 20 lat.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Parahyaena brunnea, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d C.P. Thunberg. Beskrifning och teckning på ett nytt species, Hyaena brunnea. „Kungl. Svenska Vetenskapsakademiens Handlingar”. Fór år 1820, s. 59, 1820 (szw.). 
  3. a b Q.B. Hendey. The late cenozoic carnivora of the southwestern Cape Province South Africa. „Annals of the South African Museum / Annale van die Suid-Afrikaanse Museum”. 63, s. 149, 1974 (ang.). 
  4. I. Wiesel 2015, Parahyaena brunnea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [online], wersja 2019-3 [dostęp 2020-03-21] (ang.).
  5. W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 146. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Hyaena brunnea. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 września 2009]
  7. Jaeger 1944 ↓, s. 161.
  8. Jaeger 1944 ↓, s. 35.
  9. K.E. Holekamp & J.M. Kolowski: Family Hyaenidae (Hyenas). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 258–260. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]