Hieorhij Taraziewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hieorhij Taraziewicz
Data i miejsce urodzenia 17 lipca 1937
Słoboda koło Miadzioła
Data i miejsce śmierci 21 marca 2003
Mińsk
Przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej Białoruskiej SRR
Okres od 1985
do 1989
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi
Poprzednik Iwan Palakou
Następca Mikałaj Dziemianciej
Pierwszy zastępca ministra spraw zagranicznych Republiki Białorusi
Okres od 1993
do 1994
Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Republiki Białorusi w Rzeczypospolitej Polskiej
Okres od 1994
do 1995
Poprzednik Uładzimir Siańko
Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR XI i XII kadencji
Okres od 1985
do 1991
Następca stanowisko zlikwidowane
Deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR X i XI kadencji
Okres od 1980
do 1990
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi
Przewodniczący Mińskiego Miejskiego Komitetu Wykonawczego
Okres od 1980
do ?
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi

Hieorhij Stanisławawicz Taraziewicz (biał. Георгій Станіслававіч Таразевіч[a], ros. Георгий Станиславович Таразевич, Gieorgij Stanisławowicz Taraziewicz; ur. 17 lipca 1937 w Słobodzie koło Miadzioła, zm. 21 marca 2003 w Mińsku) – radziecki i białoruski polityk i dyplomata, w latach 1985–1989 przewodniczący Prezydium Rady Najwyższej Białoruskiej SRR, w latach 1994–1995 ambasador Republiki Białorusi w Polsce, od 1995 roku związany z opozycją; kandydat nauk technicznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Okres radziecki[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 17 lipca 1937 roku we wsi Słoboda koło Miadzioła, w województwie wileńskim II Rzeczypospolitej[b]. W 1959 roku ukończył Lwowski Instytut Politechniczny[1][2], uzyskując wykształcenie inżyniera geodety, a w 1987 roku – Akademię Nauk Społecznych przy KC KPZR. Od 1959 roku pracował jako wykładowca Białoruskiego Instytutu Inżynierów Transportu Kolejowego[2]. W 1969 uzyskał stopień kandydata nauk technicznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora)[1][2]. Od 1969 roku pracował jako kierownik Białoruskiego Kartograficznego Przedsiębiorstwa Geodezyjnego[2]. W latach 1974–1991 był członkiem Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Białorusi (KPB), był także kandydatem na członka Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego[1]. W latach 1974–1979 pracował jako I sekretarz Sowieckiego Komitetu Rejonowego KPB miasta Mińska, II sekretarz Mińskiego Komitetu Miejskiego KPB. Od 1980 roku pełnił funkcję przewodniczącego Mińskiego Miejskiego Komitetu Wykonawczego[2]. W latach 1980–1990 był deputowanym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR X i XI kadencji[1][2]. Od 1983 roku pełnił funkcję I sekretarza Mińskiego Komitetu Miejskiego KPB[2]. W latach 1985–1989 był jednocześnie: przewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej Białoruskiej SRR[1][2], deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR XI kadencji[2] i zastępcą przewodniczącego Prezydium Rady Najwyższej ZSRR[1][2]. W latach 1986–1991 był członkiem Komitetu Centralnego KPZR[2]. Stał na czele komisji ds. zbadania okoliczności związanych z użyciem siły i gazu paraliżującego „czeromucha” przeciwko uczestnikom demonstracji „Dziady-88” w Mińsku. W latach 1989–1991 był deputowanym ludowym do Rady Najwyższej ZSRR XII kadencji, pełniąc w niej funkcję przewodniczącego Komisji Stosunków Międzynarodowych i Komisji Planowo-Budżetowej. Jako zaufany człowiek Michaiła Gorbaczowa kierowany był do wielu punktów zapalnych na terenie ZSRR – Górskiego Karabachu, Tbilisi, Baku i Wilna[1].

W niepodległej Białorusi[edytuj | edytuj kod]

W 1991 roku Hieorhij Taraziewicz pracował jako przewodniczący Komitetu Geodezji przy Radzie Ministrów Republiki Białorusi[1][2]. Od 1993 roku był pierwszym zastępcą ministra spraw zagranicznych Republiki Białorusi[2]. W czasie wyborów prezydenckich w 1994 roku popierał kandydaturę Alaksandra Łukaszenki. W latach 1994–1995 pełnił funkcję Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Ambasadora Republiki Białorusi w Polsce. W 1995 roku negatywnie odniósł się do zainicjowanego przez prezydenta referendum, występując w obronie języka białoruskiego jako jedynego języka państwowego oraz biało-czerwono-białej flagi i herbu „Pogoń” jako symboli państwowych Białorusi[1]. Na znak protestu zrezygnował z funkcji ambasadora[3]. Od tego czasu działał w opozycji. W 1998 roku wszedł w skład Narodowego Komitetu Wykonawczego – utworzonego przez opozycję gabinetu cieni. Pełnił w nim funkcję przewodniczącego Komisji Stosunków Narodowościowych i Religijnych. Był członkiem Białoruskiej Socjaldemokratycznej Partii (Ludowej Hramady), stał na czele Centralnej Komisji Kontrolnej tego ugrupowania[1]. Zmarł 21 marca 2003 roku w swoim mieszkaniu w Mińsku. Trzy dni później został pochowany na Cmentarzu Wschodnim. Pomimo pełnienia przez niego najwyższych stanowisk, białoruskie władze nie zdecydowały się na pogrzeb o charakterze państwowym[3].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna formay zapisu, według tzw. wariantu klasycznego (taraszkiewicy): Георгі Станіслававіч Таразевіч (czyt. Hieorhi Stanisławawicz Taraziewicz).
  2. Obecnie w rejonie miadzielskim obwodu mińskiego na Białorusi. W rejonie tym znajdują się dwie wsie o tej nazwie: Słoboda w sielsowiecie Budsław i Słoboda w sielsowiecie Miadzioł. Źródła nie podają, o którą z tych miejscowości chodzi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Centrum Naukowo-Analityczne „Białoruska Perspektywa”: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś. ISBN 83-913780-0-4.
  • pod red. Hienadzia Paszkoua: Encykłapiedyja historyi Biełarusi u 6 tamach. T. 6 Księga 1: Puzieli – Usaja. Mińsk: „Biełaruskaja encykłapiedyja” imia Pietrusia Brouki, 2001, s. 592. ISBN 985-11-0214-8. (biał.)