Hilary z Poitiers
| biskup wyznawca ojciec Kościoła doktor Kościoła Ekumenista | |
Mozaika przedstawiająca Hilarego z Poitiers (1130) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
ok. 367 |
| Czczony przez | |
| Wspomnienie | |
| Atrybuty |
szaty biskupie |
| Patron |
Poitiers, La Rochelle, ukąszonych przez węże |
| Szczególne miejsca kultu |
Poitiers |
Hilary z Poitiers (ur. ok. 315 w Poitiers, zm. ok. 367 tamże) – biskup Poitiers, wyznawca, ojciec oraz doktor Kościoła, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, anglikańskiego i ewangelickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się około 315 roku w Poitiers w pogańskiej rodzinie arystokratycznej[1.1]. Otrzymał solidne wykształcenie, a następnie nawrócił się na chrześcijaństwo pod wpływem lektury Ewangelii Mateusza[1.2]. Ożenił się i miał córkę Abrę, a około 350 roku został wybrany na biskupa Poitiers[1.1]. Jednym z jego uczniów był Marcin z Tours[1.1]. Ze względu na postawę antyariańską, Hilary został potępiony na synodzie w Béziers w 356 roku[1.1]. Zesłano go do Frygii, gdzie nawiązał kontakty z biskupami Wschodu i zapoznał się z duchowością monastyczną i dziełami Orygenesa[1.1]. W 359 roku wziął udział w synodzie w Seleucji, potwierdza nicejskie wyznanie wiary, a następnie udał się do Konstantynopola[1.1]. Cesarz Konstancjusz II wysłał go do Galii, gdzie w 361 roku wziął udział w synodzie w Paryżu, który zatrzymał działalność arian na tym terenie[1.1]. Około 364 roku udał się do Italii, aby zawnioskować u cesarza Walentyniana I o uwolnienie mieszkańców Mediolanu od władzy biskupiej Auksencjusza, co zakończyło się niepowodzeniem[1.1]. Zmarł około 367 roku w Poitiers[1.1].
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]
Lista[1.3]:
- „Komentarz do Mt” – komentarz do Ewangelii Mateusza
- „Tractatus super Psalmos” – komentarz do całej Księgi Psalmów, zachowany tylko częściowo
- „Tractatus Mysteriorum” – zachowane we fragmentach dzieło dotyczące symboliki w Księgach Rodzaju i Wyjścia, dotyczącej zapowiedzi działalności Jezusa
- „De Trinitate” – 12-księgowe dzieło dotyczące Trójcy Świętej
- „De synosis” – traktat adresowany do biskupów Zachodu, o praktykach biskupów Wschodu i do biskupów Wschodu, o przyjęciu nicejskiego wyznania wiary przez Zachód bez sprzeciwu
- „Liber II ad Constantium”
- „Liber in Constantium imperatorem”
- „Contra Arianos vel Auxentium”
- „Hymny”
Kult
[edytuj | edytuj kod]13 maja 1851 roku papież Pius IX ogłosił Hilarego doktorem Kościoła[2].
Święty Hilary z Poitiers przedstawiany jest często w szatach biskupich, z książkami, laską pasterską, mitrą, piórem i piorunem[2]. Patronuje miastom: Poitiers i La Rochelle oraz ukąszonym przez węże[2].
Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest:
- 13 stycznia w zwyczajnej formie rytu rzymskiego (w tym samym dniu również w anglikańskim oraz ewangelickim)[3]
- 14 stycznia w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego, święto 3 klasy. W Poitiers czczony jest 26 czerwca[3], a w prawosławnym – 13/26 stycznia[c], tj. 26 stycznia według kalendarza gregoriańskiego[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Hilary – inne postaci o tym imieniu
- modlitwa za pośrednictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci prawosławni
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ liturgia katolicka
- ↑ prawosławna liturgia według kalendarza gregoriańskiego
- ↑ podwójne datowanie
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
- 1 2 3 Święty Hilary z Poitiers, biskup i doktor Kościoła. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-23]. (pol.).
- 1 2 Hilarius von Poitiers. Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2026-04-23]. (niem.).
- ↑ Jarosław Charkiewicz: Hilary, biskup Poitiers (367). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Marie Josèphe Rondeau. Remarques sur l'anthropologie de saint Hilaire. „Studia Patristica”. 6 (1962 /Papers presented to the Third International Conference on Patristic Studies held at Christ Church, Part IV Theologica, Augustiniana, Oxford, 1959, ed. F. L. Cross/), s. 197-210. Berlin: Akademie-Verlag.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Trójca Święta, Hilary z Poitiers i arianie. trinitarians.info. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-30)].
- Hilary z Poitiers, D. Hilarii, Pictavorvm episcopi, Lvcvbrationes, qvotqvot extant, olim per Des. Erasmum Rot... w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000120966126
- VIAF: 89595978, 25144648180325911479, 26145856970922920832, 10871479, 69954058, 86438527
- ULAN: 500397682
- LCCN: n81008231
- GND: 118550896
- LIBRIS: 20dghmgl3c76840
- BnF: 119075091
- SUDOC: 026922029
- SBN: CFIV022003
- NLA: 35921256
- NKC: skuk0002993
- BNE: XX960535
- NTA: 070269815
- BIBSYS: 90297656
- CiNii: DA01050900
- Open Library: OL7418765A
- PLWABN: 9810594089705606
- NUKAT: n96216114, n98004125
- J9U: 987007322955905171
- PTBNP: 73149
- NSK: 000235782
- CONOR: 19919971
- BNC: 000059116
- ΕΒΕ: 163350, 91804
- BLBNB: 000390804
- WorldCat: E39PCjJT7MKfp3VPryttMYbdpP