Hip-hop (muzyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hip-hop
Pochodzenie funk[1], disco[1], jazz, dub, rhythm and blues, reggae, dancehall, toasting, dub poetry, scat, soul[1], blues
Czas i miejsce powstania lata 70. XX wieku
USA
Instrumenty rap, gramofon, syntezator, automat perkusyjny, sampler, perkusja, gitara, gitara basowa, longplay
Największa popularność na całym świecie od lat 80.
Gatunki pokrewne Breakbeat - Jungle/Drum and bass - Trip hop - Grime - Breakbeat hardcore - Abstrakcyjny hip-hop - Neo soul - Electro - hardcore - Big beat - Trap
Podgatunki
Alternatywny hip-hop - Turntablizm - Busta Rap - Hip-hop chrześcijański - Świadomy hip-hop - Freestyle rap - Gangsta rap - Homo hop - Hardcore rap - Horrorcore - Nerdcore hip-hop - Polityczny hip-hop - Bounce music
Podgatunki powstałe z połączenia z innym stylem muzycznym
Hip-hop soul - Hip house - Crunk - Jazz-hop - Merenrap - Neo soul - Nu metal - Hip pop - Ragga - Rap opera - Rap rock - Rapcore - Rap metal - Cumbia rap - Merenrap - Hip life - Low Bap - Glitch hop - Wonky - Electro hop - Psychodeliczny hip-hop - Jazz-hop
Style regionalne
East Coast hip-hop - West Coast hip-hop - Southern hip-hop - Midwest hip-hop - Southwest hip-hop

Hip-hop, także hip hop[2] lub rap[2][3]gatunek muzyki rozrywkowej powstały w latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych[1].

Wstęp[edytuj]

Gatunek jest oparty na rapowaniu, oraz muzyce disco, soul i funk[1]. Na gatunek muzyczny hip-hopu składają się: rytmizowany styl muzyki o stałym BPM oraz rapowaniu, czyli rytmicznym wypowiadaniu tekstu[2][4]. Styl muzyczny hip-hop jest jednym z filarów kultury hip-hopowej[1][5].

Muzyka hip-hop powstała, gdy DJ-e zaczęli tworzyć bity za pomocą zapętlania zapisów partii solowych, granych oryginalnie na perkusji na dwóch gramofonach, robiąc tak zwany sampling[6]. Do zapętlanych fragmentów po jakimś czasie doszło rapowanie.

Początki[edytuj]

Hip-hop powstał w 1970 w Nowym Jorku w kulturze afro-amerykańskiej młodzieży zamieszkałej w Bronxie[7]. Zaczął stawać się popularny na tzw. "block parties" – improwizowanych spotkaniach muzyczno-tanecznych odbywających się na zewnątrz stały się wtedy popularne jako alternatywa dla niebezpiecznych dyskotek.

Lata 70.[edytuj]

Na imprezach blokowych ("block parties") DJ puszczał na gramofonie kilkusekundowe frazy rytmiczne z nagrań płytowych znanych piosenek, zapętlał je i łączył w dłuższe ciągi muzyczne przy użyciu drugiej kopii tego samego longplaya. Zapętlał dany fragment, przez co tworzył zupełnie nową kompozycję. Pierwsze wykonania muzyki hip-hop wykorzystywały techniki łączenia próbek dźwięku oraz rytm mechanicznej perkusji wzięty z pierwszych syntezatorów, które stały się wtedy powszechne. DJ łączył podczas wykonania technikę miksowania breaków oraz rapowany styl wokalny toasting, popularny wcześniej na Karaibach (Jamajka).

Pierwszym muzykiem, który przeniósł hip-hop z dyskotek na ulice i podwórka był DJ Kool Herc[8].

Inni znani muzycy początkowego okresu rozwoju gatunku to: Grandmaster Flash and the Furious Five, Fab Five Freddy, Marley Marl, Afrika Bambaataa, Kool Moe Dee, Kurtis Blow, Doug E. Fresh, Whodini, Fat Boys, Warp 9 i Spoonie Gee.

W 1979 roku utwór „Rapers Delight” zespołu The Sugarhill Gang stał się pierwszym przebojem hip-hopowym, który zdobył popularność wśród szerokiej publiczności. Na przełomie lat 70. i 80. hip-hop jako gatunek muzyczny rozwinął się w bardziej złożony styl. Przed tym okresem w dużej mierze ograniczał swój zasięg do Stanów Zjednoczonych. Od 1980 roku zaczął się rozprzestrzeniać i stał się częścią sceny muzycznej w kilkudziesięciu innych krajach.

Lata 80.[edytuj]

„Nowa szkoła” hip-hopu szczególnie słyszalna jest w nagraniach RUN-DMC i LL Cool J-a z lat 1983-1984. Złota era hip-hopu – nowatorska w porównaniu do lat 70. – to okres pomiędzy połową lat 80., a początkiem 90. Ważniejsi wykonawcy z tego okresu to Juice Crew, Public Enemy, Eric B. & Rakim, Boogie Down Productions, KRS-One, EPMD, Slick Rick, Beastie Boys, Kool G Rap, Big Daddy Kane, Ultramagnetic MCs, De La Soul oraz A Tribe Called Quest.

W latach 80. pojawił się także popularny styl gangsta rap jako podgatunek hip-hopu, często skupiający się na przemocy i przestępczym stylu życia ubogiej warstwy młodzieży śródmiejskiej. Schoolly D, N.W.A, Ice-T, Ice Cube oraz Geto Boys to muzycy najczęściej kojarzeni z powstaniem tego podgatunku. Znani byli z łączenia komentarza politycznego i społecznego w stylu politycznego hip-hopu z wątkami opowieści kryminalnych i przestępczych[9].

Lata 90.[edytuj]

Style West Coast hip-hop i G-Funk zdominowały główny nurt hip-hopu na początku lat 90. East Coast hip-hop w okresie od początku do połowy lat 90. został zdominowany przez Afrocentric jazz rap i hip hop alternatywny z Native Tongues, a także hardcore rap, wykonywany m.in. przez Nas-a, Wu-Tang Clan, The Notorious B.I.G., czy zespół Onyx. W latach 90. hip-hop zaczął się rozdzielać na amerykańskiej krajowej scenie na style regionalne, takie jak Southern rap i Atlanta hip hop. Jednocześnie wciąż nawiązywał do innych gatunków muzyki popularnej, czego przykładem jest neo soul.

Hip-Hop stał się najlepiej sprzedającym gatunkiem muzycznym w połowie lat 90., a największą sprzedaż zanotowano w 1999 roku. Po roku 2000 zbliżył się mocno do głównego nurtu muzyki pop. Sukces zaczęły zdobywać style, takie jak crunk, który skupiał się na wykonywaniu utworów krzykiem.

Od 2005 roku sprzedaż muzyki hip-hop w Stanach Zjednoczonych zaczęła znacząco słabnąć. W połowie lat 00. XXI wieku stałe miejsce w głównym nurcie znalazł hip-hop alternatywny, częściowo ze względu na sukces takich artystów, jak OutKast i Kanye West.

Podgatunki hip-hopu[edytuj]

Muzyka hip-hop w Polsce[edytuj]

 Zobacz też: Muzyka hip-hop w Polsce.

Do najważniejszych wykonawców hip-hopowych w Polsce należą m.in. Bisz, donGURALesko, Eis, Emade, Fenomen, Fisz, Joka, JWP, Kaliber 44, KęKę, Łona, Małpa, O.S.T.R., Paktofonika, Peja, Pezet, Sobota, Sokół, Tede, Ten Typ Mes i Vienio[10][11].

Wydano kilka pozycji książkowych o polskim hip-hopie, do których należą: Historia kultury hip-hop w Polsce, „Polska kultura hiphopowa”[12] czy "Historia kultury hip-hop w Polsce 1977-2013"[13].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f Hip Hop (pol.). W: Encyklopedia muzyki PWN [on-line]. RMF Classic. [dostęp 2012-11-25].
  2. a b c rap | music, „Encyclopedia Britannica[dostęp 2016-12-04] (ang.).
  3. Rap, AllMusic [dostęp 2010-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2010-10-13].
  4. RAP - Encyklopedia Muzyki - RMF Classic, [w:] Encyklopedia muzyki PWN [online], www.rmfclassic.pl [dostęp 2015-03-23].
  5. Andrzej Cała, Radek Miszczak: Beaty, rymy, życie. Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 40. ISBN 83-89738-75-9.
  6. Kopiuj - wklej, czyli sztuka samplingu, www.electronicbeats.pl [dostęp 2016-07-02] (pol.).
  7. Merriam-Webster Dictionary. Hip-hop. [dostęp 2017-03-02].
  8. Rap History 70's (pol.). Hip-hop.pl, 2011-04-15. [dostęp 2017-03-02].
  9. Michèle Lamont, The Cultural Territories of Race: Black and White Boundaries, University of Chicago Press, 15 maja 1999, ISBN 9780226468365 [dostęp 2017-03-14] (ang.).
  10. Ranking: najlepsi w polskim hip-hopie. Wybór raperów, „Onet Muzyka”, 22 lutego 2016 [dostęp 2017-03-23] (pol.).
  11. Podsumowanie: Polski hip-hop 2016. Ranking najlepszych płyt, „muzyka.dziennik.pl”, 10 stycznia 2017 [dostęp 2017-03-23].
  12. Renata Pawlak: Polska kultura hiphopowa. Poznań: Kagra, 2004, s. 225. ISBN 83-87598-64-X.
  13. Andrzej Buda: Historia kultury hip-hop w Polsce 1977-2013. wyd.Niezależne, grudzień 2012. ISBN 978-83-63089-07-8.

Bibliografia[edytuj]

  • Toop, David (1984/1991) Rap Attack II: African Rap To Global Hip Hop New York: Serpent's Tail ISBN 1-85242-243-2;
  • McLeod, Kembrew. Interview with Chuck D and Hank Shocklee 2002. Stay Free Magazine.
  • Corvino, Daniel and Livernoche (2000) – A Brief History of Rhyme and Bass: Growing Up With Hip Hop. Tinicum, PA: Xlibris Corporation/The Lightning Source, Inc. ISBN 1-4010-2851-9
  • Hess, Mickey (2009) – Hip Hop in America: A Regional Guide: Volume 1: East Coast and West Coast Greenwood. ISBN 0313343233
  • Rose, Tricia (1994) -Black Noise. Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6275-0
  • Potter, Russell (1995) -Spectacular Vernaculars: Hip-Hop and the Politics of Postmodernism. Albany: SUNY Press. ISBN 0-7914-2626-2
  • Light, Alan (ed). (1999) – The VIBE History of Hip-Hop. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-609-80503-7
  • George, Nelson (2000, rev. 2005) – Hip-Hop America. New York: Penguin Books. ISBN 0-14-028022-7
  • Fricke, Jim and Ahearn, Charlie (2002) – Yes Yes Y'All: The Experience Music Project Oral History of Hip Hop's First Decade. New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-81184-7
  • Kitwana, Bakar (2004) -The State of Hip-Hop Generation: how hip-hop's culture movement is evolving into political power. December 4, 2006, Ohio Link Database
  • Chang, Jeff (2005) – Can't Stop Won't Stop: A History of the Hip-Hop Generation. Picador, ISBN 0-312-42579-1.

Linki zewnętrzne[edytuj]