Hip-hop (muzyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
hip-hop
Pochodzenie funk[1], disco[1], jazz, dub, rhythm and blues, reggae, dancehall, toasting, dub poetry, scat, soul[1], blues
Czas i miejsce powstania lata 70. XX wieku, USA
Instrumenty rap, gramofon, syntezator, automat perkusyjny, sampler, perkusja, gitara, gitara basowa, longplay
Największa popularność na całym świecie od lat 80.
Gatunki pokrewne Breakbeat - Jungle/Drum and bass - Trip hop - Grime - Breakbeat hardcore - Abstrakcyjny hip-hop - Neo soul - Electro - hardcore - Big beat - Trap
Podgatunki
Alternatywny hip-hop - Turntablizm - Busta Rap - Hip-hop chrześcijański - Świadomy hip-hop - Freestyle rap - Gangsta rap - Homo hop - Hardcore rap - Horrorcore - Nerdcore hip-hop - Polityczny hip-hop - Bounce music
Podgatunki powstałe z połączenia z innym stylem muzycznym
Hip-hop soul - Hip house - Crunk - Jazz-hop - Merenrap - Neo soul - Nu metal - Hip pop - Ragga - Rap opera - Rap rock - Rapcore - Rap metal - Cumbia rap - Merenrap - Hip life - Low Bap - Glitch hop - Wonky - Electro hop - Psychodeliczny hip-hop - Jazz-hop
Style regionalne
East Coast hip-hop - West Coast hip-hop - Southern hip-hop - Midwest hip-hop - Southwest hip-hop

Hip-hop, także hip hop[2] lub rap[2][3]gatunek muzyki rozrywkowej powstały w latach 70. XX wieku w Stanach Zjednoczonych[1].

Wstęp[edytuj]

Gatunek jest oparty na rapowaniu, oraz muzyce disco, soul i funk[1]. Na gatunek muzyczny hip-hopu składają się: rytmizowany styl muzyki o stałym BPM oraz rapowaniu, czyli rytmicznym wypowiadaniu tekstu[2][4]. Styl muzyczny hip-hop jest jednym z filarów kultury hip-hopowej[1][5].

Muzyka hip-hop powstała, gdy DJ-e zaczęli tworzyć bity za pomocą zapętlania zapisów partii solowych, granych oryginalnie na perkusji na dwóch gramofonach, robiąc tak zwany sampling[6]. Do zapętlanych fragmentów po jakimś czasie doszło rapowanie.

Początki[edytuj]

Hip-hop powstał w 1970 w Nowym Jorku w kulturze afro-amerykańskiej młodzieży zamieszkałej w Bronxie[7]. Zaczął stawać się popularny na tzw. "block parties" – improwizowanych spotkaniach muzyczno-tanecznych odbywających się na zewnątrz stały się wtedy popularne jako alternatywa dla niebezpiecznych dyskotek.

Lata 70[edytuj]

Na imprezach blokowych (block parties) didżej puszczał na gramofonie kilkusekundowe frazy rytmiczne z nagrań płytowych znanych piosenek, zapętlał je i łączył w dłuższe ciągi muzyczne przy użyciu drugiej kopii tego samego longplaya. Zapętlał dany fragment, przez co tworzył zupełnie nową kompozycję. Pierwsze wykonania muzyki hip-hop wykorzystywały techniki łączenia próbek dźwięku oraz rytm mechanicznej perkusji wzięty z pierwszych syntezatorów, które stały się wtedy powszechne. DJ łączył podczas wykonania technikę miksowania breaków oraz rapowany styl wokalny toasting, popularny wcześniej na Karaibach (Jamajka).

Pierwszym muzykiem, który przeniósł hip-hop z dyskotek na ulice i podwórka był DJ Kool Herc[8].

Inni znani muzycy początkowego okresu rozwoju gatunku, to: Grandmaster Flash and the Furious Five, Fab Five Freddy, Marley Marl, Afrika Bambaataa, Kool Moe Dee, Kurtis Blow, Doug E. Fresh, Whodini, Fat Boys, Warp 9 i Spoonie Gee.

W 1979 roku utwór „Rapers Delight” zespołu Sugarhill Gang stała się pierwszym przebojem hip-hopowym, który zdobył popularność wśród szerokiej publiczności. Na przełomie lat 70. i 80. hip-hop jako gatunek muzyczny rozwinął się w bardziej złożony styl. Przed tym okresem w dużej mierze ograniczał swój zasięg do Stanów Zjednoczonych. Od 1980 roku zaczął się rozprzestrzeniać i stał się częścią sceny muzycznej w kilkudziesięciu innych krajach.

Lata 80[edytuj]

„Nowa szkoła” hip-hopu szczególnie słyszalna jest w nagraniach RUN-DMC i LL Cool J-a z lat 1983-1984. Złota era hip-hopu – nowatorska w porównaniu do lat 70 – to okres pomiędzy połową lat 80. a początkiem 90. Ważniejsi wykonawcy z tego okresu to Juice Crew, Public Enemy, Eric B. & Rakim, Boogie Down Productions, KRS-One, EPMD, Slick Rick, Beastie Boys, Kool G Rap, Big Daddy Kane, Ultramagnetic MCs, De La Soul, oraz A Tribe Called Quest.

W latach 80. pojawił się także popularny styl gangsta rap jako podgatunek hip-hopu, często skupiający się na przemocy i przestępczym stylu życia ubogiej warstwy młodzieży śródmiejskiej. Schoolly D, N.W.A., Ice-T, Ice Cube oraz Geto Boys to muzycy najczęściej kojarzeni z powstaniem tego podgatunku. Znani byli z łączenia komentarza politycznego i społecznego w stylu politycznego hip-hopu z wątkami opowieści kryminalnych i przestępczych[9].

Lata 90[edytuj]

Style West Coast hip-hop i G-Funk zdominowały główny nurt hip-hopu na początku lat 90. East Coast hip-hop w okresie od początku do połowy lat 90 został zdominowany przez Afrocentric jazz rap i hip hop alternatywny z Native Tongues a także hardcore rap, wykonywany m.in. przez Nas-a, Wu-Tang Clan, Notorious B.I.G., czy zespół Onyx. W latach 90. hip-hop zaczął się rozdzielać na amerykańskiej krajowej scenie na style regionalne, takie jak Southern rap i Atlanta hip hop. Jednocześnie wciąż nawiązywał do innych gatunków muzyki popularnej, czego przykładem jest neo soul.

Hip-Hop stał się najlepiej sprzedającym gatunkiem muzycznym w połowie lat 90-tych, a największą sprzedaż zanotowano w 1999 roku[potrzebny przypis]. Po roku 2000 zbliżył się mocno do głównego nurtu muzyki pop[potrzebny przypis]. Sukces zaczęły zdobywać style, takie jak crunk, który skupiał się na wykonywaniu utworów krzykiem.

Od 2005 roku sprzedaż muzyki hip-hop w Stanach Zjednoczonych zaczęła znacząco słabnąć[potrzebny przypis]. W połowie lat 00. XXI wieku stałe miejsce w głównym nurcie znalazł hip-hop alternatywny, częściowo ze względu na sukces takich artystów, jak OutKast i Kanye West[potrzebny przypis].

Podgatunki hip-hopu[edytuj]

Muzyka hip-hop w Polsce[edytuj]

 Zobacz też: Muzyka hip-hop w Polsce.

Do najważniejszych wykonawców hip-hopowych w Polsce należą m.in. Bisz, donGURALesko, Eis, Emade, Fenomen, Fisz, Joka, JWP, Kaliber 44, Kękę, Łona, Małpa, O.S.T.R., Paktofonika, Peja, Pezet, Sobota, Sokół, Tede, Ten Typ Mes i Vienio[10][11].

Wydano kilka pozycji książkowych o polskim hip-hopie, do których należą: Historia kultury hip-hop w Polsce, „Polska kultura hiphopowa”[12] czy "Historia kultury hip-hop w Polsce 1977-2013"[13].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f Hip Hop (pol.). W: Encyklopedia muzyki PWN [on-line]. RMF Classic. [dostęp 2012-11-25].
  2. a b c rap | music, „Encyclopedia Britannica[dostęp 2016-12-04] (ang.).
  3. Rap, AllMusic [dostęp 2010-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2010-10-13].
  4. RAP - Encyklopedia Muzyki - RMF Classic, [w:] Encyklopedia muzyki PWN [online], www.rmfclassic.pl [dostęp 2015-03-23].
  5. Andrzej Cała, Radek Miszczak: Beaty, rymy, życie. Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 40. ISBN 83-89738-75-9.
  6. Kopiuj - wklej, czyli sztuka samplingu, www.electronicbeats.pl [dostęp 2016-07-02] (pol.).
  7. Merriam-Webster Dictionary. Hip-hop. [dostęp 2017-03-02].
  8. Rap History 70's (pol.). Hip-hop.pl, 2011-04-15. [dostęp 2017-03-02].
  9. MichèleM. Lamont MichèleM., The Cultural Territories of Race: Black and White Boundaries, University of Chicago Press, 15 maja 1999, ISBN 9780226468365 [dostęp 2017-03-14] (ang.).
  10. Ranking: najlepsi w polskim hip-hopie. Wybór raperów, „Onet Muzyka”, 22 lutego 2016 [dostęp 2017-03-23] (pol.).
  11. Podsumowanie: Polski hip-hop 2016. Ranking najlepszych płyt, „muzyka.dziennik.pl”, 10 stycznia 2017 [dostęp 2017-03-23].
  12. Renata Pawlak: Polska kultura hiphopowa. Poznań: Kagra, 2004, s. 225. ISBN 83-87598-64-X.
  13. Andrzej Buda: Historia kultury hip-hop w Polsce 1977-2013. wyd.Niezależne, grudzień 2012. ISBN 978-83-63089-07-8.

Bibliografia[edytuj]

  • Toop, David (1984/1991) Rap Attack II: African Rap To Global Hip Hop New York: Serpent's Tail ISBN 1-85242-243-2;
  • McLeod, Kembrew. Interview with Chuck D and Hank Shocklee 2002. Stay Free Magazine.
  • Corvino, Daniel and Livernoche (2000) – A Brief History of Rhyme and Bass: Growing Up With Hip Hop. Tinicum, PA: Xlibris Corporation/The Lightning Source, Inc. ISBN 1-4010-2851-9
  • Hess, Mickey (2009) – Hip Hop in America: A Regional Guide: Volume 1: East Coast and West Coast Greenwood. ISBN 0313343233
  • Rose, Tricia (1994) -Black Noise. Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6275-0
  • Potter, Russell (1995) -Spectacular Vernaculars: Hip-Hop and the Politics of Postmodernism. Albany: SUNY Press. ISBN 0-7914-2626-2
  • Light, Alan (ed). (1999) – The VIBE History of Hip-Hop. New York: Three Rivers Press. ISBN 0-609-80503-7
  • George, Nelson (2000, rev. 2005) – Hip-Hop America. New York: Penguin Books. ISBN 0-14-028022-7
  • Fricke, Jim and Ahearn, Charlie (2002) – Yes Yes Y'All: The Experience Music Project Oral History of Hip Hop's First Decade. New York: Da Capo Press. ISBN 0-306-81184-7
  • Kitwana, Bakar (2004) -The State of Hip-Hop Generation: how hip-hop's culture movement is evolving into political power. December 4, 2006, Ohio Link Database
  • Chang, Jeff (2005) – Can't Stop Won't Stop: A History of the Hip-Hop Generation. Picador, ISBN 0-312-42579-1.

Linki zewnętrzne[edytuj]