Historia Polic

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obecny Herb Polic

Historia Polic – dzieje miasta na przestrzeni wieków.

 Główny artykuł: Police.
 Osobny artykuł: Burmistrzowie Polic.

Najwcześniejsze dzieje[edytuj | edytuj kod]

W 1260 r. książę zachodniopomorski Barnim I nadał Policom prawa miejskie. Bujny rozwój, usytuowanych tuż przy ujściu Odry zagroził głównemu ośrodkowi Pomorza Zachodniego - Szczecinowi[1]. W celu zahamowania rozwoju Polic, w 1321 r. książę odebrał miastu prawa miejskie i włączył Police w obręb Szczecina. Prawa miejskie zostały przywrócone dopiero w 1808 r[2][3].

Okres pruski i niemiecki[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć Królewskiego Ewangelickiego Seminarium Nauczycielskiego

W latach 1816-1939 w powiecie Randow[4]. W maju 1852 roku powołano Królewskie Ewangelickie Seminarium Nauczycielskie (jego gmach został zniszczony w wyniku działań wojennych w 1944 roku)[5][6]. Na przełomie XIX i XX wieku w Policach istniała stocznia rzeczna. W 1898 r. Police uzyskały kolejowe połączenie ze Szczecinem, prowadzące wówczas do Jasienicy. 12 lat później linię przedłużono do Trzebieży. Powstanie kolei przyczyniło się do rozwoju przemysłu. W roku 1900 miasto zamieszkiwało 4415 osób [5]. W wyniku powodzi z 1909 i 1913 roku podniesiono poziom ulic i rozebrano drewniany most na rzece Łarpi, zastępując go stalowym, a następnie zbudowano utwardzoną drogę do brzegu Odry-Domiąży, skąd kursował prom "Randow" łączący Police ze Stepnicą i Goleniowem[7]. W 1938 r. zbudowana została fabryka benzyny syntetycznej (niem. Hydrierwerke Pölitz). Fabryka miała ogromne znaczenie dla przemysłu wojennego III Rzeszy[8]. 15 października 1939 r. miasto zostało włączone w granice Wielkiego Miasta Szczecina.

Okres II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Naloty bombowców alianckich sił powietrznych na Police
Data nalotu Liczba
samolotów
Typ samolotów Lotnictwo
11 kwietnia 1944 52 Boeing B-17 Flying Fortress[9] US Air Force
29 maja 1944 224 B-24[10][11] US Air Force
20 czerwca 1944 245 B-24[12][13] US Air Force
25 sierpnia 1944 169 Boeing B-17 Flying Fortress[14] US Air Force
7 października 1944 142 Boeing B-17 Flying Fortress[15] US Air Force
21/22 grudnia 1944 207 Lancaster[16] RAF
13/14 stycznia 1945 218 Lancaster[17] RAF
8/9 lutego 1945 475 Lancaster[18] RAF

Na okres II wojny światowej na podstawie uchwały rządu niemieckiego 15 października 1939 roku Police zostały włączone w obręb Wielkiego Miasta Szczecin. Działała tu wielka fabryka benzyny syntetycznej (niem. Hydrierwerke Pölitz AG). Przy produkcji benzyny syntetycznej pracowało około 30.000 niewolników różnych narodowości (m.in. Polacy, Jugosłowianie, Francuzi, Belgowie)[19]. Na terenie fabryki założono filię obozu koncentracyjnego Stutthof. Fabryka i miasto były kilkakrotnie celem ataków sił powietrznych aliantów.

Dopiero 8/9 lutego 1945, ostatni atak ostatecznie przerwał produkcję benzyny. Ruiny fabryki stoją do dziś i zostały zaadaptowane do zwiedzania[20].

Miasto zostało zdobyte 26 kwietnia 1945 r. wraz ze Szczecinem przez wojska radzieckie (2 Front Białoruski-2 Armia Uderzeniowa-116 Korpus Armijny-321 dywizję piechoty dow. Iwan Fieduński) i polskie a we wrześniu 1946 r. zostało przekazane administracji polskiej, po likwidacji tzw. Enklawy Polickiej. Istnienie Enklawy Polickiej opóźniło powojenną odbudowę i rozwój Polic oraz przyczyniło się do lokalizacji siedziby powiatu ziemskiego w Szczecinie (powiat szczeciński obejmował tereny obecnego powiatu polickiego)[21].

Okres po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W 1945 r. Police ponownie stały się samodzielnym miastem, powiększonym w 1954 r. o wieś Mścięcino. W tym czasie osiedlono tu kolonię greckich uchodźców, którzy szukali schronienia w Polsce po greckiej wojnie domowej 1946-1948. Podobnie uczyniono w Zgorzelcu w woj. dolnośląskim. Do 1975 r. Police wchodziły w skład powiatu szczecińskiego[22].

W 1964 r. rozminowano teren na północ od Starego Miasta i rozpoczęto budowę azotowo-fosforowych zakładów nawozów sztucznych, uruchomionych w 1969 r. Działają one do dziś pod nazwą Zakłady Chemiczne Police. Teren pod budowę fabryki zajął m.in. powierzchnię dawnego osiedla Kuźnica, od którego powstała nazwa ulicy, przy której znajduje się fabryka. Dla robotników pracujących w Z.Ch. "Police" powstało osiedle mieszkaniowe Chemik[23].

W 1973 r. przyłączono wieś Jasienica.

Po reformie administracyjnej i likwidacji powiatów w 1975 r. utworzono gminę Police. W 1999 r. po kolejnej reformie Police zostały miastem powiatowym.

Od 2006 roku Szpital Powiatowy w Policach jest częścią szpitala klinicznego SPSK nr 1 Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Jest to pierwsza placówka szkoły wyższej w historii miasta.

W 2008 r. przyłączono do Polic Osiedle Rzemieślnicze przy ul. Ofiar Stutthofu w Policach - Mścięcinie, które wcześniej znajdowało się w granicach administracyjnych Szczecina.

Status Polic i przynależność państwowa[edytuj | edytuj kod]

Przynależność polityczno-administracyjna Polic[4][24][25][26]
Okres Państwo Zwierzchność Jednostka administracyjna Status miasta
ok. 11001121 Pommernwappen.jpg Pogańskie Księstwo Pomorskie b.d. gród
11211138 POL Przemysł II 1295 COA.svg Księstwo Pomorskie lenno księcia Polski Bolesława III Krzywoustego b.d. gród
11381147 Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie lenno Świętego Cesarstwa Rzymskiego b.d. gród
11471181 Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie b.d. gród
11811185 Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie lenno Świętego Cesarstwa Rzymskiego b.d. gród
11851235 Dania Księstwo Pomorskie lenno Królestwa Danii b.d. gród
12351260 Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego b.d gród
12601321 Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego b.d miasto
1321XVII w. Pommernwappen.jpg Księstwo Pomorskie księstwo Świętego Cesarstwa Rzymskiego obręb Szczecina wieś
16301719 Szwecja Królestwo Szwecji lenno Świętego Cesarstwa Rzymskiego Pomorze Szwedzkie wieś
17191806 Królestwo Prus Królestwo Prus lenno Świętego Cesarstwa Rzymskiego prowincja Pomorze wieś
18061808 Francja I Cesarstwo Francuskie okupacja wieś
18081813 Francja I Cesarstwo Francuskie miasto
18131871 Królestwo Prus Królestwo Prus prowincja Pomorze, od 1816 także: rejencja szczecińska, powiat Randow miasto
18711918 Flag of the German Empire.svg Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Randow miasto
19191933 Republika Weimarska Republika Weimarska kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Randow miasto
19331939 III Rzesza III Rzesza prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Randow miasto
19391945 III Rzesza III Rzesza prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, Wielkie Miasto Szczecin część Szczecina
19451946 Red Army flag.svg obszar podległy Armii Czerwonej, formalnie w granicach Polski Enklawa Policka miasto
19461952 Polska Rzeczpospolita Polska województwo szczecińskie, powiat szczeciński, miasto Police miasto
19521975 Polska Polska Rzeczpospolita Ludowa miasto
19751989 Polska Polska Rzeczpospolita Ludowa województwo szczecińskie, gmina Police miasto
1989–1998 Polska Rzeczpospolita Polska miasto
od 1999 Polska Rzeczpospolita Polska województwo zachodniopomorskie, powiat policki, gmina Police miasto


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jan Matura: Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej. Wyd. 2. Police: Urząd Gminy w Policach, 2002, s. 68. ISBN 83-914853-5-8. (pol.)
  2. Encyklopedia Szczecina. T. II, P-Ż. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000, s. 101. ISBN 83-7241-089-5. (pol.)
  3. Jan Matura: Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej. Wyd. 2. Police: Urząd Gminy w Policach, 2002, s. 81. ISBN 83-914853-5-8. (pol.)
  4. a b Provinz Pommern 1845, s.1 (de); Provinz Pommern 1849, Neuster Zeitungs Atlas, J. Meyer, 1855, s. 1. (de); Preussische Provinz Pommern 1:600000, Geographisches Institut, Heinrich Kiepert, Weimar 1856 s. 1 (de); Karte der historischen preussischen Provinz Pommern 1905 1:600000, Deutsches Verlaghaus Bong & Co, Berlin 1905, s.1 (de)
  5. a b Wiesław Gaweł: Gmina Police. Szczecin: PROMOCJA Agencja Wydawniczo-Reklamowa, 1997, s. 41.
  6. Police, ul. Kościuszki: Królewskie Ewangelickie Seminarium Nauczycielskie
  7. Wiesław Gaweł: Rys historyczny Polic. Police: Gazeta Policka, 1993, s. 16.
  8. Encyklopedia Szczecina. T. II, P-Ż. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000, s. 101-102. ISBN 83-7241-089-5. (pol.)
  9. Charles McGrew: USAAF Chronology - April, 1944 (ang.). [dostęp 2009-07-07].
  10. Charles McGrew: USAAF Chronology - Maj, 1944 (ang.). [dostęp 2009-07-07].
  11. 29 May 1944 Mission #95 Target: Politz (ang.). B24.NET. [dostęp 2009-07-07].
  12. Charles McGrew: USAAF Chronology - June, 1944 (ang.). [dostęp 2009-07-07].
  13. 20 June 1944 - Missions #116 & #117 - Targets: Politz & Crepy
  14. Charles McGrew: USAAF Chronology - August, 1944 (ang.). [dostęp 2009-07-07].
  15. Charles McGrew: USAAF Chronology - October, 1944 (ang.). [dostęp 2009-07-07].
  16. RAF Campaign Diary XII. 1944 (ang.). W: Royal Air Force Bomber Command 60th Anniversary [on-line]. Deltaweb International Ltd, UK Crown, 2004. [dostęp 2009-07-07].
  17. RAF Campaign Diary I. 1945 (ang.). W: Royal Air Force Bomber Command 60th Anniversary [on-line]. Deltaweb International Ltd, UK Crown, 2004. [dostęp 2009-07-07].
  18. RAF Campaign Diary II. 1945 (ang.). W: Royal Air Force Bomber Command 60th Anniversary [on-line]. Deltaweb International Ltd, UK Crown, 2004. [dostęp 2009-07-07].
  19. Jan Matura: Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej. Wyd. 2. Police: Urząd Gminy w Policach, 2002, s. 138. ISBN 83-914853-5-8. (pol.)
  20. Jan Matura: Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej. Wyd. 2. Police: Urząd Gminy w Policach, 2002, s. 140. ISBN 83-914853-5-8. (pol.)
  21. Jan Matura: Historia Polic od czasów najstarszego osadnictwa do II wojny światowej. Wyd. 2. Police: Urząd Gminy w Policach, 2002, s. 153-154. ISBN 83-914853-5-8. (pol.)
  22. Jan Matura: Powojenne Dzieje Polic 1945 - 2004. Police: Urząd Gminy w Policach, 2004, s. 87-98, 109-120. ISBN 83-916431-2-3. (pol.)
  23. Jan Matura: Powojenne Dzieje Polic 1945 - 2004. Police: Urząd Gminy w Policach, 2004, s. 109-120. ISBN 83-916431-2-3. (pol.)
  24. Encyklopedia Szczecina. T. II, P-Ż. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000, s. 102. ISBN 83-7241-089-5. (pol.)
  25. Atlas historyczny Polski. Wyd. 12 1993. Warszawa / Wrocław: Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1993. ISBN 83-7000-016-9. (pol.)
  26. Wielki atlas historyczny. Wyd. Wyd. 3.. Warszawa: Demart, 2003. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]