Hiszpańsko-polskie związki literackie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Początki polsko-hiszpańskich związków literackich datuje się na okres późnego średniowiecza, natomiast znacznie poszerzenie wiedzy Polaków na temat literatury hiszpańskiej nastąpiło pod koniec XVI w.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Łącznikami między kulturami obydwu krajów byli polscy dyplomaci, jezuici i podróżnicy. W XV w. drukarz Stanisław Polak rozwinął działalność drukarską na terenie Sewilli, później zaś w Alcala de Henares, gdzie zyskał miano mistrza typografii. Wspomnienia o Hiszpanii można odnaleźć u Jana Dantyszka (który był pierwszym stałym polskim posłem w Hiszpanii) i w Diariuszu Anonima. Piotr Dunin-Wolski, poseł na dworze hiszpańskim, zgromadził księgozbiór ponad 300 dzieł hiszpańskiej literatury, który ofiarował Bibliotece Jagiellońskiej. W Polsce działał, tworzył i nauczał hiszpański poeta Piotr Roizjusz (właśc. Pedro Ruiz de Moros). Poprzez działalność zakonu jezuitów pod koniec XVI i na początku XVII wieku wrosła znajomość literatury hiszpańskiej w Polsce. Dzięki nim w 7 lat po wydaniu oryginału (1633) pojawił się przekład Polityki Bożej Francisco de Quevedo y Villegas. Początkowo interesowano się hiszpańskim piśmiennictwem politycznym i pedagogicznym, później zaś zwrócono uwagę na twórczość mistyków (Jan od Krzyża, Teresa z Ávila), która pojawiła się w Polsce za pośrednictwem Włoch. Ten mistycyzm miał wpływ na poezję Mikołaja Sępa Szarzyńskiego i Sebastiana Grabowieckiego.

Po XVII aż do XVIII w. nastąpił spadek zainteresowania kulturą hiszpańską w Polsce. Wkrótce potem pojawiły się pisma Adama Kazimierza Czartoryskiego na temat teatru w Hiszpanii, a także przekłady literatury tego kraju. W początkach XIX wieku, gdy polskie oddziały służyły w armiach napoleońskich, nastawienie Hiszpan do Polaków zmieniło się na mniej korzystne. Jednakże już po wybuchu powstania listopadowego stało się bardziej przyjazne, a samą Polskę uważano wtedy na symbol walki o wolność.

W 1820 r. Joachim Lelewel opracował Historyczną paralelę Hiszpanii z Polską w wieku XVI, XVII, XVIII, w której porównał dzieje obu krajów. Zainteresowanie Polaków Hiszpanią wzrosło w czasie wojen napoleońskich, a później pogłębiło się w latach 40. XIX wieku. Dużym zainteresowaniem towiańczycy darzyli twórczość Calderóna. W 1843 Juliusz Słowacki stworzył swobodny przekład Księcia niezłomnego (El principe constante) Calderóna. W pierwszych latach XX wieku wydano w Polsce nowe przekłady twórczości Miguela de Cervantesa (Don Kichot, Nowele przykładne). O interesowaniu się literaturą hiszpańską mogą świadczyć niektóre dzieła z twórczości Tadeusza Peipera (publikował w hiszpańskim piśmie „El Sol” prace na temat literatury polskiej), Micińskiego, Władysława Reymonta, Stanisława Przybyszewskiego.

Hiszpańska wojna domowa w latach 1936-1939 pogłębiła więź polsko-hiszpańską, gdyż uczestniczyli w niej również Polacy. W to wydarzenie zaangażowany był m.in. pisarz Władysław Broniewski. W 1950 i 1955 Rafael Alberti odwiedził Polskę.

Motywy hiszpańskie w niektórych polskich utworach literackich[edytuj | edytuj kod]

Motywy polskie w niektórych hiszpańskich utworach literackich[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]