Hoba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hoba
Hoba West
Meteoryt Hoba dzisiaj
Meteoryt Hoba dzisiaj
Sposób odkrycia Znaleziony
Państwo  Namibia
Miejsce znalezienia Grootfontein
Data znalezienia 1920
Masa 60 000 kg
Typ meteoryt żelazny
Grupa IV B
Miejsce przechowywania Grootfontein, Namibia
Położenie na mapie Namibii
Mapa lokalizacyjna Namibii
Hoba
Hoba
Ziemia 19°35′S 17°55′E/-19,583333 17,916667Na mapach: 19°35′S 17°55′E/-19,583333 17,916667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Hoba – największy znany meteoryt pozostający w całości. Jego masę szacuje się na przeszło 60 t. Znajduje się na terenie farmy Hoba West w pobliżu (24 km) miasta Grootfontein w Namibii[1], czyli tam, gdzie został znaleziony. Ponieważ meteoryt ten jest meteorytem żelaznym, jest równocześnie największym znanym kawałkiem żelaza rodzimego znajdującym się na powierzchni naszej planety.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia meteorytu, pokryta tlenkami żelaza

Pozostałości dużych meteoroidów, które spadły w przedhistorycznej przeszłości, odkrywane są wewnątrz kraterów, które powstają po ich upadku.

Meteoroid, którego pozostałością jest meteoryt Hoba, spadł, jak się przypuszcza ok. 80 tys. lat temu. Ponadto ma nietypowy kształt – jest bardzo płaski. Ten kształt mógł spowodować, że meteoroid ten wielokrotnie odbijał się od atmosfery Ziemi jak kaczka puszczana na wodzie. Tracił przy tym swoją prędkość związaną z orbitalnym ruchem wokół Słońca – w efekcie jego upadek na powierzchnię Ziemi miał charakter spadku swobodnego, a jego końcowa prędkość była zbliżona do prędkości granicznej. O takim scenariuszu mogą świadczyć dwa fakty. Po pierwsze – meteoryt nie rozpadł się na drobne fragmenty, jak zwykle dzieje się to, gdy wpadając w atmosferę z dużą prędkością rozgrzewa się do wysokiej temperatury. Po drugie – nie zagłębił się bardzo w ziemi i nie utworzył na tyle dużego krateru, który zachowałby się do naszych czasów.

Z tego powodu odkrycie meteorytu Hoba nie było efektem planowych poszukiwań, lecz stało się dziełem przypadku. Farmer, orząc wołami swoją ziemię, usłyszał zgrzyt lemiesza pługu o metal. Przeszkoda była na tyle duża, że nie dała się wydobyć i uniemożliwiała dalszą orkę. Wkrótce potem naukowiec Jacobus Hermanus Brits odkopał znalezisko i zidentyfikował je jako meteoryt. Jego raport dotyczący meteorytu, opublikowany w 1920 r., od roku 1955 znajduje się w Namibijskim Muzeum w Grootfontein.

Rozmiary i skład[edytuj | edytuj kod]

Meteoryt ma w przybliżeniu kształt prostopadłościanu z kwadratową podstawą o boku 2,7 m oraz wysokości 90 cm.

Składa się w 84% z żelaza, 16% z niklu ze śladowymi ilościami kobaltu. Ma zatem typowy skład dla meteorytów żelaznych zwanych ataksytami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Hoba Meteorite Namibia (ang.). namibia-1on1.com. [dostęp 2011-01-23].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Meteoritical Society: Hoba (ang.). [dostęp 5 maja 2009].