Hornblenda

Hornblenda

Kryształ hornblendy (ciemnozielony) o długości około 35 mm, z apatytem (biały)
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Uwodniony krzemian rozmaitych metali (NaCa2(Mg,Fe,Al)3(SiAl)8O22(OH)2)
Twardość w skali Mohsa	5,5
Łupliwość	Doskonała
Pokrój kryształu	Kryształy słupkowe, wydłużone, zbliźniaczenia; skupienia ziarniste, zbite, promieniste i włókniste
Układ krystalograficzny	Jednoskośny
Gęstość	3,0–3,5 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	Ciemnozielona, ciemnobrunatna, czarna
Rysa	Biała, białoszara
Połysk	Szklisty

Hornblendyt apatytowy z Bystrzycy Górnej na Dolnym Śląsku. Jest to najstarsza skała magmowa w Polsce, datowana na 1,2 miliarda lat (mezoproterozoik).

Hornblenda – z niem. die Hornblende (A.G.Werner 1789 r.) – minerał z grupy amfiboli, ważny składnik skał magmowych (zasadowych i melanokratycznych – ultrazasadowych) oraz skał metamorficznych. Ma wiele odmian polimorficznych, w których występują wszystkie kationy zawarte we wzorze: NaCa₂(Mg,Fe,Al)₃(SiAl)₈O₂₂(OH)₂ – uwodniony krzemian rozmaitych metali.

Minerały z grupy hornblendy są najważniejszymi przedstawicielami amfiboli. Do grupy tej należą:

• hornblenda zwyczajna – tworzy skupienia ziarniste i krótkosłupowe kryształy o ciemnozielonej barwie.
• hornblenda bazaltowa – występuje zawsze w postaci dobrze wykształconych, idiomorficznych kryształów o barwie czarnobrązowej.

Do szeregu kryształów mieszanych hornblendy należą: edenit, czermakit, pargasyt, hastingsyt, kaersutyt, barkewikit.

Właściwości

• Barwa: ciemnozielona, ciemnobrunatna, czarna,

• Układ krystalograficzny: jednoskośny

• Pokrój: kryształy słupkowe, wydłużone, zbliźniaczenia; skupienia ziarniste, zbite, promieniste i włókniste

• Połysk: szklisty

• Twardość: 5,5

• Rysa: biała, białoszara

• Łupliwość: doskonała

• Gęstość: 3,0–3,5 g/cm³

Występowanie

Minerał skał magmowych i metamorficznych:

• w kwaśnych jako domieszka
• w zasadowych jako główny składnik.

Występuje przede wszystkim w granicie, sjenicie, diorycie. Często pojawia się w gabrze, gdzie tworzy się z diallagu. Hornblenda bazaltowa pojawia się w wielu skałach wulkanicznych. Pospolicie występuje w metamorficznych amfibolitach i łupkach amfibolitowych. Piękne okazy spotyka się w wielu miejscach. Towarzyszą jej zwykle kwarc, almandyn, tytanit, kyanit, flogopit, granaty oraz albit.

W Polsce: Spotykana w andezytach z góry Wdżar k. Czorsztyna i w okolicy Szczawnicy. Pospolity składnik amfibolów z rejonu Tatr i Sudetów oraz gabra okolic Sobótki, Nowej Rudy i Ząbkowic Śląskich.

Miejsca występowania: Norwegia – Arenda, Włochy – w lapillach wulkanicznych Wezuwiusza, Czechy – okolice Pilzna.

Zobacz też

• amfibole
• minerały skałotwórcze
• minerał