Hortiterapia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hortiterapia (także: ogrodolecznictwo, hortikuloterapia, ogrodoterapia, terapia ogrodnicza[1]) – metoda terapii wykorzystująca ogrody w pracy z pacjentami, polega na wykonywaniu w ogrodzie pracy fizycznej związanej z utrzymaniem ogrodu. Hortiterapia jest stosowana w postępowaniu w przypadku rekonwalescencji po udarach, wypadkach i paraliżach. Pomimo braku uznania jako terapia terapeutyczna jest również stosowana u osób z zaburzeniami psychicznymi i niepełnosprawnością, a także jako metoda terapeutyczna dla osób wykluczonych społecznie: więźniowie, mniejszości narodowe, młodociani przestępcy a także, jako metoda uzupełniająca w leczeniu uzależnień[2][3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dobroczynne działanie ogrodów znane było już w Starożytności, np. w Egipcie członkom rodziny faraona z problemami psychicznymi zalecano spacery po ogrodach przypałacowych. Pod koniec XVIII wieku zaczęto bardziej szczegółowo badać wpływ roślin na samopoczucie człowieka. M.in. Benjamin Rush odkrył związek postępów terapii psychiatrycznej z zajmowaniem się przez pacjentów roślinami. Bywa z tego względu nazywany ojcem hortiterapii. W 1817 w Filadelfii otwarto klinikę psychiatryczną z ogrodami, gdzie podopieczni pracowali w sąsiedztwie parku przy uprawie warzyw i drzew owocowych. W 1847 w piśmie American Journal of Insanity ukazał się artykuł ukazujący pracę z roślinami jako skuteczny sposób oderwania myśli pacjenta od własnych stanów chorobowych. W Europie psychiatra francuski, Philippe Pinel opowiadał się za terapią poprzez pracę, w tym pracę w ogrodzie. Jego uczeń, Jean-Étienne Dominique Esquirol wskazywał również na doskonałe wyniki w tym zakresie. W Anglii, w XIX wieku, przy domach dla obłąkanych lokowano często gospodarstwa rolne, które miały nie tylko wymiar praktyczny, ale służyły do zajmowania pacjentów czynnościami rozładowującymi agresję. Pierwsze programy hortiterapii dla pacjentów psychiatrycznych (w tym weteranów z I wojny światowej) opracowano w początku XX wieku. Rozpowszechniły się one znacząco zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i USA po 1945[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Terapia ta polega na urządzaniu ogrodów przystosowanych dla osób niepełnosprawnych psychicznie, które uczestniczą w uprawie i pielęgnowaniu roślin. Wpływa to pozytywnie na ich samopoczucie i proces rehabilitacji. Uczestnicząc w pracach ogrodowych i pozostając w kontakcie z przyrodą stają się pełnoprawnymi, współodpowiedzialnymi członkami wspólnoty opiekującej się ogrodem.

Programy terapii ogrodniczej są zróżnicowane i zależą od dostępnego zaplecza ogrodniczego, a przede wszystkim potrzeb i możliwości klientów. Programy te można podzielić na trzy grupy:

  • zawodowe – podnoszące kwalifikacje zawodowe uczestników, zwiększające ich możliwości zdobycia zatrudnienia,
  • terapeutyczne – skoncentrowane na leczeniu chorób psychicznych i fizycznych oraz urazów powypadkowych,
  • społeczne – poprawiające umiejętności komunikacyjne uczestników, nawiązywanie kontaktów, umożliwiające włączanie do społeczności.

W Polsce hortiterapia nie jest oficjalnie uznaną przez ośrodki medyczne formą terapii i rehabilitacji, chociaż zajęcia ogrodnicze włączane są do programów ośrodków dysponujących zapleczem ogrodniczym, takich jak domy opieki społecznej, szpitale psychiatryczne, ośrodki odwykowe, warsztaty terapii zajęciowej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. praca zbiorowa, W kręgu definicji i zastosowań, w: Na Temat, nr 1/2013, s.6, ISSN 1507-2746
  2. Hortiterapia z dyplomem, naukawpolsce.pap.pl [dostęp 2017-01-12].
  3. Lucyna Górska-Kłęk, Kamila Adamczyk, Krzysztof Sobiech, Hortitherapy - complementary method in physiotherapy, „Physiotherapy”, 17 (4), 2009, DOI10.2478/v10109-010-0031-x, ISSN 1230-8323 [dostęp 2018-10-15].
  4. praca zbiorowa, Kilka słów o hortiterapii, w: Na Temat, nr 1/2013, s.9-10, ISSN 1507-2746

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Latkowska M. J. 2008. Hortiterapia – rehabilitacja i terapia przez pracę w ogrodzie. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, z. 525, 229-235.
  • Płoszaj-Witkowska B. 2017. Hortiterapia. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, ss. 170.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]