Hrušovská jaskyňa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hrušovská jaskyňa
Państwo  Słowacja
Kraj  koszycki
Wysokość otworów 295 m n.p.m.
Data odkrycia 10 maja 1978
Odkrywca R. Boroš i T. Lazár
Ochrona
i dostępność
nieudostępniona do zwiedzania
Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju koszyckiego
Hrušovská jaskyňa
Hrušovská jaskyňa
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Hrušovská jaskyňa
Hrušovská jaskyňa
48,60°N 20,64°E/48,599700 20,642200

Hrušovská jaskyňa (pol. Jaskinia Hruszowska) – jaskinia krasowa w Krasie Słowacko-Węgierskim na Słowacji.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia leży na terenie wsi Hrušov. Wejście do jaskini znajduje się na wysokości 295 m n.p.m.[1] u podnóży skalnego grzbietu zwanego Soroška, mniej więcej pod południowym wylotem tunelu jabłonowskiego (słow. Jablonovský tunel). Leży ok. 100 m od starego kamieniołomu i gruzowiska pozostałego po budowie tunelu, w stromym, zalesionym stoku, ponad suchym korytem dawnego spiętrzeniowego wypływu wód jaskiniowych.

Wejście do jaskini znajduje się na południowym stoku przełęczy Jablonovské sedlo, na pograniczu Płaskowyżu Silickiego i Płaskowyżu Górnego Wierchu. Ponieważ jednak metodą barwienia wody wykazano w 1984 r. jej łączność z położoną na Płaskowyżu Górnego Wierchu jaskinią Jablonovská priepasť (czas przenikania wody wyniósł aż 46 dni!), przyjęto zaliczać ją do systemu jaskiniowego właśnie Górnego Wierchu.[1]

Geneza i morfologia[edytuj | edytuj kod]

Jaskinia Hruszowska jest jaskinią typu fluwiokrasowego. Powstała w pochodzących ze środkowego triasu jasnych wapieniach tzw. wettersteinskich płaszczowiny silickiej na skutek erozyjno-korozyjnej działalności podziemnego toku wodnego. Tworzą ją w większości korytarze modelowane płynącą wodą, które miejscami rozszerzają się w mniejsze komory lub większe sale pochodzenia zawaliskowego. Rozwinięta w trzech poziomach rozwojowych, ma łączną długość 780 m. Jest odwadniana głównie przez znane wywierzysko Eveteš.

Bogatą wyzdobę jaskini reprezentują stalaktyty, stalagmity, draperie i inne formy naciekowe, w tym pizolity i heliktyty. Godne uwagi są zwłaszcza asymetryczne, wielkokrystaliczne formacje kalcytowe. Na przepływającym przez jaskinię potoku wytworzyły się wodospady i ciągi kaskad.

Fauna jaskiniowa[edytuj | edytuj kod]

W jaskini do początków XXI w. stwierdzono 4 gatunki zimujących nietoperzy, z których najliczniejsze są podkowiec duży (Rhinolophus ferrumequinum) i podkowiec śródziemnomorski (Rhinolophus euryale). Znaleziono tu również rzadką endemiczną formę chrząszcza (Duvalius bokori gellidus), znaną jedynie z Płaskowyżu Silickiego w Krasie Słowacko-Węgierskim. Poza tym występują tu różne gatunki skoczogonków.

Dzieje eksploracji[edytuj | edytuj kod]

Jaskinię odkryli 10 maja 1978 r. R. Boroš i T. Lazár poprzez przekopanie pierwotnego, spiętrzeniowego wylotu wód jaskiniowych, znajdującego się powyżej aktualnego wywierzyska Eveteš. Wylot ten był wówczas aktywny okresowo (przy większych przepływach podziemnego potoku). Krótko potem jaskinię zbadali i skartowali członkowie Słowackiego Towarzystwa Speleologicznego (Slovenskej speleologickej spoločnosti) z Rożniawy.

Jaskinia nie jest udostępniona do zwiedzania, a jej wejście jest zamknięte.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hochmuth Zdenko: Krasové územia a jaskyne Slovenska, w: Geographia Cassoviensis, ročník II., 2 / 2008, wyd. Univerzita Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach, Košice 2008, ISSN 1337-6748, s. 140; [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenský kras. Turistický sprievodca ČSSR, č. 41, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1989, ​ISBN 80-7096-020-5​;
  • Vlček Lukáš: Geologický prieskum Hrušovskej jaskyne v Slovenskom krase, w: "Aragonit" nr 13/1, 2008 r., s. 12-19.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]