Hryhorij Petrowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hryhorij Petrowski
Григорій Іванович Петровський
Ilustracja
1937
Data i miejsce urodzenia 4 lutego 1878
Peczenihy, gubernia charkowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 9 stycznia 1958
Moskwa, RFSRR, ZSRR
Przewodniczący Wszechukraińskiego Komitetu Wykonawczego Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
Okres od 19 lutego 1920
do marzec 1938
Przynależność polityczna KP(b)U, KPZR
Poprzednik Fiodor Siergiejew (Artiom)
Następca Łeonid Kornijec
Grigoriy Petrovskiy Signature 1936.png
Hryhorij Petrowski, 1917

Hryhorij Petrowski, Grigorij Pietrowski, ukr. Григорій Іванович Петровський ( ur. 23 stycznia?/4 lutego 1878 w Peczenihach, gubernia charkowska – zm. 9 stycznia 1958 w Moskwie) – sowiecki działacz partyjny i państwowy, długoletni (1919-1939) przewodniczący Wszechukraińskiego Komitetu Wykonawczego Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (odpowiednik głowy państwa).

Urodził się w rodzinie krawca. Pracował jako robotnik-ślusarz w Charkowie, Mikołajowie, Katerynosławiu i Donbasie. Od 1895 w ruchu rewolucyjnym, od 1897 członek Związku Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej, później Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR) w Katerynosławiu. W czasie rewolucji 1905 jeden z organizatorów rady delegatów robotniczych w Katerynosławiu i komitetu strajkowego. W 1912 wybrany na deputowanego do IV Dumy z guberni katerynosławskiej, stanął na czele frakcji parlamentarnej bolszewików w Dumie. W 1913 dokooptowany do składu Komitetu Centralnego SDPRR(b).

Po wybuchu I wojny światowej, w listopadzie 1914 aresztowany z innymi bolszewickimi deputowanymi do Dumy i w lutym 1915 zesłany do Kraju Turuchańskiego w guberni jenisejskiej. Uwolniony w 1917 po rewolucji lutowej i obaleniu caratu, w czerwcu 1917 przybył do Piotrogrodu, w lipcu został oddelegowany przez bolszewików do Katerynosławia, gdzie został członkiem komitetu miejskiego SDPRR(b), radnym dumy (rady) miejskiej Katerynosławia i przewodniczącym frakcji bolszewickiej w dumie miejskiej. We wrześniu 1917 delegat Przedparlamentu w Moskwie, wraz z innymi bolszewikami opuścił Przedparlament. Wybrany do rady delegatów robotniczych w Katerynosławiu.

W listopadzie 1917 w demokratycznych wyborach do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji (Konstytuanty) wybrany na deputowanego z guberni katerynosławskiej z listy partii bolszewików.

Po przewrocie bolszewickim i obaleniu Rządu Tymczasowego, 30 listopada 1917 wszedł w skład Rady Komisarzy Ludowych jako ludowy komisarz spraw wewnętrznych, funkcję tę sprawował do 30 marca 1919 r. Na swym stanowisku współuczestniczył we wdrażaniu systemu zorganizowanych prześladowań policyjnych przeciwników politycznych władzy bolszewików i tzw. wrogów ludu, zwolennik czerwonego terroru Czeka. W początkach 1918 uczestniczył w rozmowach w Brześciu z przedstawicielami Państw Centralnych i podpisaniu 3 marca 1918 traktatu pokojowego RFSRR z Państwami Centralnymi.

W latach 1918-1919 i 1920-21 zastępca członka KC RKP(b), w latach 1921- 1939 członek KC RKP(b) i WKP(b). W latach 1926-1939 zastępca członka Biura Politycznego KC WKP(b). W latach 1919-1938 członek Biura Politycznego KC KP(b)U.

Od 28 listopada 1918 do marca 1938 (z krótkimi przerwami) przewodniczący Wszechukraińskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego USRR (odpowiednik głowy państwa). Ze strony USRR podpisał w 1922 umowę o powołaniu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, został członkiem prezydium CKW ZSRR. Po wejściu w życie konstytucji ZSRR z 1936 został w 1937 deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR i wiceprzewodniczącym Prezydium Rady Najwyższej ZSRR (17 stycznia 1938 – 31 maja 1939). W 1926 Katerynosław został na jego cześć przemianowany na Dniepropetrowsk, nazwa obowiązywała do 2016 roku.

W okresie ”wielkiej czystki” Petrowski nie został aresztowany, jednak u jej schyłku, w początkach 1939 został skrytykowany za „pobłażliwość wobec wrogów ludu” „zdemaskowanych” przez NKWD w najwyższych władzach Ukraińskiej SRR. Na XVIII zjeździe WKP(b) 10 marca 1939 nie został wybrany do Komitetu Centralnego WKP(b), w konsekwencji utracił wszystkie funkcje partyjne. Przez ponad półtora roku pozostawał bez pracy, w roku 1940 Fiodor Samojłow, dyrektor Muzeum Rewolucji, podobnie jak Petrowski bolszewicki deputowany do IV Dumy, zatrudnił go jako swego zastępcę do spraw gospodarczo-administracyjnych i naukowych. W Muzeum Rewolucji Petrowski pracował aż do śmierci.

Urna z prochami Petrowskiego została umieszczona w murze Kremla na Placu Czerwonym w Moskwie.

Jeden z jego synów, Piotr, był aresztowany w 1937 r. i rozstrzelany w roku 1941, drugi – Leonid, zastępca dowódcy wojsk Moskiewskiego Okręgu Wojskowego mianowany generałem porucznikiem, po ataku Niemiec na ZSRR zginął przy próbie wydostania się z niemieckiego okrążenia.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia, literatura, linki[edytuj | edytuj kod]