Hugo von Seeliger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hugo von Seeliger
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 września 1849
Biała
Data i miejsce śmierci 2 grudnia 1924
Monachium
Zawód, zajęcie astronom
Narodowość niemiecka
Alma Mater Uniwersytet Lipski
Uczelnia Uniwersytet Ludwika i Maksymiliana w Monachium
Odznaczenia
Pour le Mérite IV Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Order Zasługi Korony Bawarskiej Order Zasługi św. Michała (Bawaria) Kawaler 1. klasy Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja)

Hugo von Seeliger (ur. 23 września 1849 w Białej, zm. 2 grudnia 1924 w Monachium) – niemiecki astronom, związany przede wszystkim z Uniwersytetem Ludwika i Maksymiliana w Monachium i tamtejszym obserwatorium, autor prac poświęconych paradoksowi grawitacyjnemu i odkrywca tzw. zjawiska Seeligera.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Białej (dziś Bielsko-Biała) na pograniczu Galicji i Śląska Austriackiego jako drugie dziecko Rudolfa Seeligera, zamożnego posiadacza ziemskiego, lokalnego polityka i długoletniego burmistrza Białej. Jego bratem był historyk Gerhard Seeliger. Hugo po skończeniu w 1867 szkoły średniej w Cieszynie studiował astronomię i matematykę na uniwersytetach w Heidelbergu i Lipsku. W roku 1872 uzyskał doktorat z astronomii pod kierunkiem Carla Christiana Bruhnsa.

Przez krótki czas pracował w obserwatorium astromicznym w Lipsku, po czym przeniósł się do Bonn, gdzie został asystentem Friedricha Wilhelma Argelandera. W 1874 przewodził niemieckiej ekspedycji na Wyspy Auckland w celu obserwacji tranzytu Wenus. Po habilitacji w roku 1877 zrezygnował ze stanowiska i przez kilka lat utrzymywał się z pracy prywatnego nauczyciela. W 1881 został dyrektorem obserwatorium w Gothcie, skąd we wrześniu 1882 przeniósł się do Monachium. Został profesorem astronomii na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana i dyrektorem Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego Bogenhausen. W stolicy Bawarii pozostał już na zawsze. Do jego studentów należał m.in. pionier nowoczesnej astrofizyki, Karl Schwarzschild.

W 1882 Seeliger został członkiem Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina, dziesięć lat później przyjęto go do londyńskiego Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego. W latach 1897–1921 był przewodniczącym Astronomische Gesellschaft (niemieckiego towarzystwa astronomicznego), a w latach 1919–1923 pełnił funkcję prezydenta Bawarskiej Akademii Nauk. Został odznaczony szeregiem odznaczeń państwowych: pruskim Orderem Orła Czerwonego (1896), Orderem Zasługi Korony Bawarskiej (1902), szwedzkim Orderem Gwiazdy Polarnej (1912), pruskim Pour le Mérite (1915) oraz bawarskim Orderem św. Michała. Wraz z otrzymaniem bawarskiego Orderu Zasługi został w 1902 podniesiony do stanu szlacheckiego (tytuł Ritter). Zmarł w grudniu 1924 w wieku 75 lat.

W swej pracy naukowej Seeliger skupiał się na czterech dziedzinach: mechanice nieba (m.in. badania układu wielogwiezdnego Zeta Cancri), fotometrii (prace poświęcone pierścieniom Saturna i światłu zodiakalnemu), teorii nowych (obalona później teoria o powstawaniu nowych poprzez zderzenie gwiazdy z chmurą gazową) oraz statystyce stelarnej (uczestniczył w tworzeniu Bonner Durchmusterung). W 1895 sformułował wyjaśnienie paradoksu grawitacyjnego, zwanego też paradoksem Seeligera. W trakcie obserwacji Saturna zaobserwował tzw. efekt opozycji, nazwany później zjawiskiem Seeligera. W 1888 zmodyfikował opracowaną przez Eugena von Lommela formułę opisującą odbicie światła na nierównych powierzchniach, znaną odtąd jako formuła Lommela-Seeligera.

Nazwiskiem astronoma zostały nazwane krater księżycowy Seeliger oraz planetoida (892) Seeligeria.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]