Przejdź do zawartości

Hugon Karwowski

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Hugon Karwowski
Ilustracja
major lekarz major lekarz
Data i miejsce urodzenia

28 grudnia 1894
Secymin Polski

Data i miejsce śmierci

17 kwietnia 1941
Zakopane

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

6 Szpital Okręgowy

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)
Multimedia w Wikimedia Commons

Hugon Karwowski (ur. 28 grudnia 1894 w Secyminie Polskim, zm. 17 kwietnia 1941 w Zakopanem) – major lekarz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, doktor wszech nauk lekarskich, rentgenolog.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 28 grudnia 1894 w Secyminie Polskim, w ówczesnym powiecie sochaczewskim guberni warszawskiej, w rodzinie Andrzeja i Marii ze Skibniewskich[1][2]. W 1913 ukończył naukę i zdał maturę w gimnazjum w Warszawie[1][2].

W 1915 jako student medycyny wstąpił ochotniczo do armii rosyjskiej[1]. Służył jako medyk w rosyjskiej 2 Armii, a następnie na froncie, w szpitalu w Baranowiczach[1]. W 1917 ukończył studia na Fakultecie Medycznym Cesarskiego Uniwersytetu Kazańskiego i otrzymał dyplom lekarza[1][2]. Następnie został przydzielony do szpitala wojskowego w Izmaile na stanowisko ordynatora[1]. Tam założył Związek Wojskowych Polaków i został jego pierwszym prezesem[1][2]. Później został przeniesiony do 444 pułku piechoty na froncie rumuńskim[1]. Kolejnym przydziałem służbowym było stanowisko komendanta oddziału opatrunkowego (ros. Перевязочный отряд) 112 Dywizji Piechoty[1].

Po rewolucji październikowej na czele Polaków – żołnierzy swojego oddziału, zabrawszy najcenniejszy materiał opatrunkowy i apteczny, udał się do Sorok w Besarabii, gdzie wstąpił do II Korpusu Polskiego w Rosji[1]. Pełnił służbę jako lekarz dywizjonu artylerii[1][2]. 11 maja 1918 wziął udział w bitwie pod Kaniowem, w której dostał się do niemieckiej niewoli[1]. Po ucieczce z niewoli przedostał się do Murmańska, gdzie został naczelnym lekarzem Dowództwa Wojsk Polskich w północnej Rosji[1][3][4]. 11 kwietnia 1922 kapitan Jan Radoliński, w zastępstwie byłego dowódcy Samodzielnego Oddziału Murmańskiego, sporządził „wniosek na odznaczenie orderem «Virtuti Militari»”, w którym napisał:

Major-lekarz Karwowski w czasie działań wojennych Oddziału Murmańskiego w północnej Rosji od 14.VII.1918 r. do 20.X.1919 r. odznaczał się zawsze niebywałą odwagą i energią w tak trudnym dla oddziału okresie. W czasie walk Oddziału z bolszewikami narażał wielokrotnie swoje życie niosąc pomoc rannym i zaopatrując ich w większości wypadków pod huraganowym ogniem nieprzyjaciela. W bitwie pod Bolszymi Ozierkami (koło Archangielska) kiedy bolszewicy kilkakrotnie silniejsi liczebnie od naszego Oddziału zaczeli mieć przewagę nad nami major Karwowski z karabinem w ręku poszedł do kontrataku w pierwszej linii, dając swym nieustraszonym męstwem przykład żołnierzom i przyczynił się w dużej mierze do tego, że Oddział nasz osiągnął zwycięstwo. Dzielny ten oficer świecił zawsze przykładem i nie pozwalał upadać na duchu żołnierzom w tak ciężkich nieraz sytuacjach, w jakich znajdował się nasz Oddział na Murmanie[1].

Wniosek został poparty przez pułkownika Stanisława Dowoyno-Sołłohuba i generała Józefa Hallera[1], a następnie zatwierdzony przez Naczelnego Wodza, marszałka Polski Józefa Piłsudskiego[5].

Po powrocie do kraju został naczelnym lekarzem 64 pułku piechoty i w jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami[1][6]. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 64 pp, a jego oddziałem macierzystym była kompania zapasowa sanitarna nr 3[7]. Następnie został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu oraz ukończył kurs aplikacyjny dla oficerów sanitarnych w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie[1]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 90. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa lekarzy[8][9]. Później został przeniesiony do 6 batalionu sanitarnego i przydzielony do 6 Szpitala Okręgowego we Lwowie[10]. W 1924 został przeniesiony w stan spoczynku[1][11][12]. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Nowy Targ i posiadał przydział do Kadry Zapasowej 5 Szpitala Okręgowego w Krakowie[13].

Po zwolnieniu z wojska mieszkał w Zakopanem i prowadził „Zakład Roentgenologiczny” w willi „Marilor” przy ul. Kościuszki[1][14][15]. Wspólnie z Olgierdem Sokołowskim wykonywał pierwsze zdjęcia kimograficzne płuc. Wybuch wojny uniemożliwił im zrealizowanie planów leczenia gruźlicy płuc odmą na Kasprowym Wierchu (około 2000 m npm)[16][17]. Praktykę lekarską łączył z działalnością społeczną w Związku Strzeleckim, Sokole, Związku Oficerów Rezerwy RP i Związku Lekarzy Państwa Polskiego[1][2].

W czasie II wojny światowej byl lekarzem Tajnej Organizacji Wojskowej „Związek Orła Białego”[18], a następnie szefem placówki ZWZ w Zakopanem[19]. Aresztowany przez Niemców, został 17 kwietnia 1941 zamordowany w siedzibie zakopiańskiego Gestapo[18]. Pochowany prawdopodobnie we wspólnej mogile w Chochołowie wraz z innymi aresztowanymi członkami walki podziemnej[18].

Był kawalerem, dzieci nie miał[1].

Portret Hugona Karwowskiego autorstwa Witkacego.

Ordery i odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Twórczość

[edytuj | edytuj kod]
  • Jamy płucne nieme,
  • Stosunek obrazu rentgenologicznego do obrazu klinicznego w gruźlicy płuc,
  • Jamy płucne niegruźlicze,
  • Rentgenodiagnostyka w gruźlicy krtani[2],
  • Ujednostajnienie znakowania wyników badania roentgenologicznego klatki piersiowej[27].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Karwowski Hugon. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.75-7099 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  2. ↑ a b c d e f g h Łoza 1938 ↓, s. 327.
  3. ↑ Bagiński 1921 ↓, s. 465–466.
  4. ↑ Jednodniówka 1929 ↓, s. 9, 30.
  5. ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 16 czerwca 1922, s. 440.
  6. ↑ Błaszkowski 1929 ↓, s. 84.
  7. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 441.
  8. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 314.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1199.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1118, 1157.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1414.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 899.
  13. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 376, 770.
  14. ↑ Birencwajg 1929 ↓, s. 90.
  15. ↑ Lekarze 1939 ↓, s. 98.
  16. ↑ Ryn 1981 ↓, s. 117.
  17. ↑ Ryn 1970 ↓, s. 13.
  18. ↑ a b c Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2025-10-25].
  19. ↑ Ryn 1981 ↓, s. 115.
  20. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  21. ↑ M.P. z 1933 r. nr 212, poz. 238
  22. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  23. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  24. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  25. ↑ Błaszkowski 1929 ↓, s. 80.
  26. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-25].
  27. ↑ Ujednostajnienie znakowania wyników badania roentgenologicznego klatki piersiowej. „Medycyna Praktyczna”. 7, s. 1–5, lipiec 1933. Poznań. 

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Hugon_Karwowski&oldid=78201397”