Humanista na wojnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Humanista na wojnie
L'Humaniste á la guerre
Autor Paul Cazin
Typ utworu powieść wojenna
Wydanie oryginalne
Język francuski
Data wydania 1920
Pierwsze wydanie polskie
Data wydania polskiego 1957
Wydawca PAX
Przekład Konrad Eberhardt

Humanista na wojnie (fr. L'Humaniste á la guerre) – powieść Paula Cazina wydana w 1920. Pierwsze polskie wydanie ukazało się w 1957 w Instytucie Wydawniczym PAX (tłumaczył Konrad Eberhardt). Powieść była pierwszą pozycją autora przetłumaczoną na język polski[1].

To debiut powieściowy Cazina. Napisał ją mając 34 lata. Przyjęła formę szczerego i bezpośredniego notatnika artysty, brulionu listów do małżonki, pisanego w okopach I wojny światowej. Listy pełne są alegorii i nawiązań literackich (autor w plecaku nosi ze sobą Psalmy i Odyseję Homera, traktując te książki jako swych najlepszych przyjaciół). W miarę zagłębiania się w treść czytelnik poznaje zarówno autora, jak i motywacje rządzące jego działaniami. Wędrówka frontowa i niedola okopów porównywana jest do tułaczki i powrotu Ulissesa. Myśli zapisane w powieści nawiązują tokiem i nastrojem do Rozważań Marka Aureliusza. Autor jako najważniejszy problem stawia właściwe rozumienie chrześcijaństwa, troskę o odejście ludzi od rozumienia jego głębi i skupianie się na rytuałach, doskonałości powierzchownych form. Nie wiązał z wojną jakichkolwiek nadziei na dokonanie przemian w moralnej strukturze świata, wręcz podważał święty mit wojny. Był wyłącznie obserwatorem szukającym w chaosie walki obecności boskiej[1].

W 1920 zabrakło Cazinowi trzech głosów do otrzymania Nagrody Goncourtów za tę powieść[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Konrad Eberhardt, posłowie do: Paul Cazin, Humanista na wojnie, PAX, Warszawa, 1957, s.219-222
  2. Paul Cazin, wstęp do polskiego wydania: Paul Cazin, Humanista na wojnie, PAX, Warszawa, 1957, s.7