Huragan Dorian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Huragan Dorian
Huragan 5. kategorii
w skali Saffira-Simpsona
Huragan Dorian o szczytowej intensywności podczas uderzenia w Bahamy (1 września)
Huragan Dorian o szczytowej intensywności podczas uderzenia w Bahamy (1 września)
Typ Huragan
Początek 24 sierpnia 2019
Koniec 12 września 2019
Najwyższa prędkość wiatru 295 km/h
Najniższe ciśnienie 910 hPa
Ofiary śmiertelne 60 osób
Straty materialne >7 mld USD
Dotknięte kraje Małe Antyle, Portoryko, Bahamy, Stany Zjednoczone, Kanada
Trasa huraganu Dorian
Trasa huraganu Dorian

Huragan Doriancyklon tropikalny z 5. (najwyższą) kategorią w skali Saffira-Simpsona[1]. W atlantyckim sezonie huraganów (2019) był to piąty niż, czwarty sztorm tropikalny z nazwą własną[2], drugi huragan oraz pierwszy duży huragan (major hurricane)[a][3].

Huragan spowodował potężne zniszczenia na wyspach Wielka Bahama i Wielkie Abaco, gdzie co najmniej 70 000 osób zostało pozbawionych dachu nad głową[4]. Był to najsilniejszy huragan w historii, jaki uderzył w Bahamy, państwo zamieszkałe przez blisko 390 000 mieszkańców[4].

Przebieg trasy huraganu[edytuj | edytuj kod]

24 sierpnia z fali tropikalnej na środkowym Atlantyku rozwinął się tropikalny sztorm Dorian[5][6]. Między 26 a 28 sierpnia sztorm dotarł na terytoria Wysp Karaibskich[7], które w 2017 roku zostały zdewastowane przez huragany Irma i Maria[8]. Czołowi urzędnicy rządowi Portoryka stwierdzili, że wyspa została przygotowana na nadejście sztormu. Oficjele państwowi zapewniali, że posiadają wystarczający sprzęt na zapobieżenie skutkom żywiołu, jednak burmistrzowie, szczególnie w zachodnim regionie kraju oznajmili, że brakowało tam agregatów prądotwórczych oraz właściwie przygotowanych schronów[9]. W San Juan zginął mężczyzna, który spadł z drabiny przygotowując się na przyjście huraganu[10]. Niszczycielskie wiatry dotknęły głównie Wyspy Dziewicze, gdzie ich porywy osiągnęły prędkość 179 km/h[11]. Kierując się w stronę Małych Antyli niż stopniowo nabrał na sile, gdzie 27 sierpnia przyniósł wraz z porywistym wiatrem obfite opady deszczu[12], zanim 28 sierpnia stał się huraganem[13].

Dorian uderza w wyspy Abaco jako huragan 5. kategorii (1 września)

Po nastąpieniu gwałtownej intensyfikacji 30 sierpnia Dorian osiągnął kategorię 4. w skali Saffira-Simpsona[14]. 1 września Dorian był już kategorii 5., a prędkość 1-minutowych wiatrów ciągłych wyniosła 295 km/h, czym wyrównany został rekord wszech czasów najsilniejszego atlantyckiego huraganu, jaki dotarł do brzegu – taką samą prędkość wiatru ciągłego osiągnął huragan Labor Day (1935), zanim zaczęto nadawać sztormom nazwy[15]. Minimalne centralne ciśnienie niżu wyniosło 910 hPa, co było 9. wynikiem od 1980 roku wśród huraganów z najniższym ciśnieniem zmierzonym w oku huraganu[16]. 1 września Dorian, przy maksymalnej intensywności, dotarł do brzegu Bahamów uderzając w ławę koralową Elbow Cay, a kilka godzin później nawiedził wyspę Wielka Bahama[17]. Tym samym był to najsilniejszy znany niż tropikalny, jaki uderzył w archipelag Bahamów[17].

Nocne zdjęcie satelitarne huraganu Dorian przemieszczającego się wzdłuż wybrzeży Georgii i Karoliny Płd. (4 września)

Po dotarciu Doriana do Bahamów prędkość przemieszczenia się niżu spadła, który przez blisko dobę pozostawał właściwie w jednym miejscu, będąc nieznacznie na północ od wyspy Wielka Bahama; 2 września osłabł pas wysokiego ciśnienia, który wcześniej kierował huragan na zachód[17][18]. 3 września zarówno proces upwellingu zimnej wody jak i cykl wymiany ściany chmur wokół oka huraganu spowodowały osłabienie Doriana do kategorii 2[17]. W godzinach porannych tego samego dnia Dorian zaczął powolnie się przesuwać w kierunku północnym i północno-zachodnim, równolegle do wschodniego wybrzeża Florydy[17]. 5 września huragan przeniósł się nad cieplejsze wody i zakończył swój cykl wymiany ścian wokół oka, odzyskując kategorię 3[17]. W pierwszych godzinach 6 września Dorian osłabł do kategorii 1., ponieważ wzrosła jego prędkość i skręcił na północny wschód[17]. Tego samego dnia Dorian, będąc huraganem kategorii 1., uderzył w przylądek Hatteras[19][17].

7 września sztorm Dorian, jako cyklon post-tropikalny, dotarł do kanadyjskiej prowincji Nowa Szkocja, gdzie przewrócił drzewa oraz spowodował odcięcie zasilania dla ponad 450 000 osób. Tego samego dnia, przy prędkości wiatrów wynoszącej 160 km/h, uderzył w miasto Halifax[20]. Następnie niż przemieścił się na północny wschód w kierunku Nowej Fundlandii; wczesnym popołudniem uderzył w zachodnią część wyspy. W tej części prowincji odnotowano odcięcie zasilania, a przesuwając się wzdłuż wybrzeża na północ sztorm systematycznie słabł[21]. Następnie Dorian opuścił obszar Kanady Atlantyckiej[22]. Ostatni przekaz Amerykańskie National Hurricane Center wydało 9 września[23].

Poszkodowani i ofiary[edytuj | edytuj kod]

11 września władze Bahamów poinformowały, że po przejściu huraganu Dorian blisko 2,5 tys. mieszkańców tego państwa zarejestrowanych zostało jako zaginione. Carl Smith, przedstawiciel krajowej agencji zarządzania kryzysowego, zastrzegł, że w tej liczbie mogły być uwzględnione też te osoby, które schroniły się w ośrodkach ewakuacyjnych[24]. Według danych potwierdzonych przez tamtejsze władze liczba ofiar śmiertelnych po przejściu żywiołu wyniosła 50 osób – 42 na wyspie Abaco i 8 na wyspie Wielka Bahama[25] (11 września)[26]. Huragan spowodował śmierć mieszkańców również w Stanach Zjednoczonych: 6 na Florydzie[27], 3 w Karolinie Północnej[28] oraz 1 w Portoryku[10].

Na Bahamach huragan Dorian spowodował zniszczenia, które zostały oszacowane na poziomie 7 mld USD[29].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Amerykańska jednostka National Hurricane Center (oddział NOAA i NWS) klasyfikuje huragany od kategorii 3. wzwyż jako duże huragany (ang. major hurricanes).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. NASA / National Hurricane Center (źródło): Huragan Dorian otrzymuje najwyższą kategorię. urania.edu.pl, 2019-09-01. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  2. Renee Duff: Tropical Storm Dorian to intensify as it moves over the Caribbean (ang.). accuweather.com, 2019-08-27. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-25)].
  3. Courtney Spamer, Alex Sosnowski: Dorian to strengthen through Labor Day weekend, make US landfall as major hurricane (ang.). accuweather.com, 2019-09-04. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  4. a b Ray Sanchez: 'There is nothing here': The future is uncertain for 70,000 in the Bahamas left homeless by Dorian (ang.). cnn.com, 2019-09-08. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  5. Associated Press: Tropical Storm Dorian forms in Atlantic: See forecast track into next week (ang.). nola.com, 2019-08-24. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  6. Alex Sosnowski: Tropical Storm Dorian forms east of Lesser Antilles (ang.). upi.com, 2019-08-24. [dostęp 2019-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  7. Alessandro Annunziato, Pamela Probst, Chiara Proietti, Marzia Santini, Annett Wania, Alessandra Zampieri, Tom De Groeve: Hurricane Dorian in the Bahamas and USA (ang.). gdacs.org, 2019-09-02. s. 2. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  8. Patricia Mazzei, Adeel Hassan: Powerful Storm Moves Through the Caribbean (ang.). nytimes.com, 2019-08-27. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-09)].
  9. Associated Press: Storm Dorian heads for Puerto Rico amid fears of flooding (ang.). cnbc.com, 2019-08-28. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  10. a b Hurricane Dorian grazes Puerto Rico (ang.). bbc.com, 2019-08-29. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  11. Royal Navy Takes On Hurricane Dorian (ang.). warfare.today, 2019-09-06. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  12. Renee Duff: Tropical Storm Dorian to intensify as it moves over the Caribbean (ang.). accuweather.com, 2019-08-27. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-27)].
  13. John Leslie, John Bateman: Hurricane Dorian 2019 (ang.). nesdis.noaa.gov, 2019-09-06. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  14. Redakcja „The New York Times”: Hurricane Dorian Updates: Storm Forecasts Swerve as Florida Weighs Evacuations (ang.). nytimes.com, 2019-08-31. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-08-31)].
  15. Ramon Espinosa: Hurricane Dorian Intensifies To Dangerous Category 5 Storm (ang.). huffpost.com, 2019-09-01. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  16. Jim Coleman: Hurricane Dorian: Records set or tied so far (ang.). palmbeachpost.com, 2019-09-03. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  17. a b c d e f g h Hurricane Dorian, September 6, 2019 (ang.). weather.gov, 2019-09-06. [dostęp 2019-09-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-10)].
  18. Brian K Sullivan, Matthew Bristow: U.S. East Coast Braces for Dorian Chaos as Bahamas Battered (ang.). bloomberg.com, 2019-09-02. [dostęp 2019-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-11)].
  19. Hurricane Dorian 09.06.19 Analysis (ang.). hubinternational.com, 2019-09-06. s. 2. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  20. Storm Dorian: Widespread power cuts as winds batter Nova Scotia (ang.). bbc.com, 2019-09-08. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  21. John McPhee: Cleanup, school closures continue in wake of Dorian's destruction in Atlantic Canada (ang.). thepacket.ca, 2019-09-09. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  22. Morgan Lowrie: 100-foot wave recorded off the coast of Newfoundland during Dorian (ang.). atlantic.ctvnews.ca, 2019-09-11. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  23. Post-Tropical Cyclone Dorian at 52.1°N – 53.4°W (ang.). star.nesdis.noaa.gov, 2019-09-09. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  24. Źródło: PAP: Ponad dwa tysiące zaginionych po przejściu huraganu. tvn24.pl, 2019-09-12. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  25. Caroline Linton: Hurricane Dorian in the Bahamas: "There are many deaths and many still missing," Prime Minister says (ang.). cbsnews.com, 2019-09-11. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  26. Po przejściu huraganu Dorian ok. 2,5 tys. osób zaginionych. polsatnews.pl, 2019-09-12. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  27. Kevin Connolly: 6 Florida Deaths Linked to Hurricane Dorian (ang.). mynews13.com, 2019-09-05. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  28. Hayley Fowler: Number of hurricane-related deaths in NC rises to 3, governor says (ang.). charlotteobserver.com, 2019-09-09. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].
  29. Jorge Fitz-Gibbon: Hurricane Dorian causes $7B in property damage to Bahamas (ang.). nypost.com, 2019-09-05. [dostęp 2019-09-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-12)].