Hydrogen-poor super-luminous supernova

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Hydrogen-poor super-luminous supernova (superjasna supernowa o niskiej zawartości wodoru) – typ supernowej o bardzo niebieskiej barwie, temperaturze pomiędzy 10 000 a 20 000 K, niskiej zawartości wodoru, szybko rozprzestrzeniającej się (ok. 10 tys. km na sekundę), około dziesięciokrotnie większej jasności niż typowe supernowe typu Ia i o bardzo długim, powolnym okresie gaśnięcia po wybuchu, sięgającym 50 dni[1].

Spekuluje się, że do tego typu supernowych mogą należeć wybuchy SN 2005ap i SCP 06F6 oraz PTF09atu, PTF09cnd, PTF09cwl i PTF10cwr[1], a także odkryte w ramach programu Pan-STARRSPS1-10ky i PS1-10awh[2].

Dokładny mechanizm wybuchu nie jest znany, jednak sugerowane są dwie możliwości[3]:

  • w momencie wybuchu jądro gwiazdy przeistacza się w bardzo szybko wirujący magnetar, którego silne pole magnetyczne rozgrzewa materiał gwiazdy zwiększając jasność wybuchu,
  • w okresie poprzedzającym wybuch gwiazda pulsująca o masie 90-130 M[4] odrzuca dużą ilość materii niezawierającej wodoru; po eksplozji szybko rozszerzająca się materia gwiazdy uderza we wcześniej odrzucony gaz, zwiększając jasność wybuchu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b R.M. Quimby, S.R. Kulkarni, M.M. Kasliwal, A. Gal-Yam, I. Arcavi, M. Sullivan, P. Nugent, R. Thomas, D.A. Howell, E. Nakar, L. Bildsten, C. Theissen, N. Law, R. Dekany, G. Rahmer, D. Hale, R. Smith, E.O. Ofek, J. Zolkower, V. Velur, R. Walters, J. Henning, K. Bui, D. McKenna, D. Poznanski, S.B. Cenko, D. Levitan. Hydrogen-poor superluminous stellar explosions. , 2011-06-08. arXiv. DOI: 10.1038/nature10095. arXiv:0910.0059 (ang.). [dostęp 2011-07-22]. 
  2. Jon Voisey: Pan-STARRS Discovers two Super Supernovae (ang.). universetoday.com, 2011-07-21. [dostęp 2011-07-22].
  3. Ron Cowen: Superdupernovas (ang.). sciencenews.com, 2011-06-08. [dostęp 2011-07-22].
  4. Astronomers find a new class of stellar explosions (ang.). astronomytoday.com, 2011-06-10. [dostęp 2011-07-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]