Hydroksyloamina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hydroksyloamina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny H3NO
Inne wzory NH2OH
Masa molowa 33,03 g/mol
Wygląd białe płatki lub igły[2]
Identyfikacja
Numer CAS 7803-49-8
PubChem 787[3]
Podobne związki
Podobne związki hydrazyna, nadtlenek wodoru, chloroamina
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Hydroksyloaminanieorganiczny związek chemiczny, pochodna amoniaku, w której jeden atom wodoru został zastąpiony grupą hydroksylową. Najprostsza hydroksyamina.

Jest to bezbarwne higroskopijne, krystaliczne ciało stałe o temperaturze topnienia wynoszącej 33,1 °C. Jest silnie trująca, podczas ogrzewania rozkłada się z wydzieleniem ciepła.

Dobrze rozpuszcza się w wodzie i metanolu. Dobra substancja redukująca, czasem może jednak być utleniaczem. Słabo zasadowa, tworzy sole, z których najważniejsze to chlorowodorek hydroksyloaminy i siarczan hydroksyloaminy. Sole te są trwalsze niż wolna hydroksyloamina, ale również trujące.

Otrzymywana przez redukcję kwasu azotowego lub tlenków azotu (z wyjątkiem N
2
O
) w roztworze kwaśnym albo przez działanie zasadą na chlorowodorek lub siarczan hydroksyloaminy i oddestylowanie zmniejszonym ciśnieniem wydzielającej się hydroksyloaminy.

Stosowana jako środek redukujący i odczynnik w syntezie organicznej, np. do otrzymywania oksymów[7]:

R
2
C=O + NH
2
OH → R
2
C=NOH + H
2
O

Działanie hydroksyloaminy na organizm człowieka jest bardzo negatywne. Ma właściwości mutagenne. Reaguje z cytozyną w DNA, zamieniając ją na związek zbliżony do uracylu, działa też na enzymy komórkowe. W wyniku jej działania powstają często groźne mutacje punktowe[8][niewiarygodne źródło?].

Przypisy[edytuj]

  1. a b c Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Neil G. Connelly i inni, Nomenclature of Inorganic Chemistry. IUPAC Recommendations 2005 (Red Book), International Union of Pure and Applied Chemistry, RSC Publishing, 2005, s. 309, ISBN 9780854044382.
  2. a b c d e f g h CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 4-65, 5-87, 9-63, ISBN 9781498754293.
  3. Hydroksyloamina (CID: 787) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  4. a b hydroksyloamina ...% (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2017-01-04].
  5. Hydroksyloamina (nr 467804) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2017-01-04].
  6. Hydroksyloamina (nr 467804) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2017-01-04].
  7. Robert T. Morrison, Robert N. Boyd: Chemia organiczna. T. 1. Warszawa: PWN, 1985, s. 732. ISBN 83-01-04166-8.
  8. Witold Mizerski, Tablice biologiczne, Adamantan, Warszawa 2013, ​ISBN 978-83-7350-243-7​, s. 302.

Bibliografia[edytuj]