Hydroliza soli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Hydroliza solireakcja chemiczna zachodząca zaraz po dysocjacji elektrolitycznej soli w trakcie rozpuszczania ich w wodzie. Reakcja ta powoduje, że roztwory wielu soli nie mają obojętnego pH, lecz są bardziej lub mniej kwasowe lub zasadowe.

Jony powstające w wyniku dysocjacji soli, są z punktu widzenia teorii Lewisa kwasami (kationy) lub zasadami (aniony), mogą więc one reagować z wodą tak, jakby były kwasami i zasadami w tradycyjnym rozumieniu (zgodnie z teorią Arrheniusa). To właśnie ta reakcja jest zwana hydrolizą elektrolityczną soli. Przebiega podobnie do reakcji innych słabych elektrolitów, a więc w przybliżeniu zgodnie z prawem rozcieńczeń Ostwalda.

Warto pamiętać, iż w przypadku soli mocnego kwasu i mocnej zasady hydroliza nie zachodzi. Nie zachodzi także w przypadku soli, które są nierozpuszczalne w wodzie.

Sól mocnego kwasu i słabej zasady[edytuj]

W przypadku soli mocnego kwasu i słabej zasady, jak np. chlorku amonowego, (NH4Cl), kation NH4+ wchodząc w reakcję z wodą spełnia funkcję kwasu, odtwarzając w roztworze słabą zasadę, amoniak, NH3 (czyli NH3·H2O) oraz wytwarzając jony hydroniowe H3O+:

NH+4 + H2ONH3 + H3O+

Stała równowagi tej reakcji jest w praktyce równa stałej dysocjacji kwasowej jonu amonowego:

gdyż udział produktów autodysocjacji wody jest w tym przypadku pomijalny. W związku z tym zgodnie z prawem Ostwalda można zapisać:

gdzie:

  • – stopień hydrolizy
  • – iloczyn jonowy wody
  • , – stałe dysocjacji kwasowej i zasadowej
  • – stała równowagi hydrolizy i
  • dla sprzężonej pary kwas-zasada
  • , gdzie p jest operatorem: pX = -log10(X)

Sól słabego kwasu i mocnej zasady[edytuj]

Dla soli słabego kwasu i mocnej zasady (np. octanu sodu, CH3COONa), anion octanowy CH3COO- wchodzi w reakcję z cząsteczką wody z wytworzeniem cząsteczki kwasu octowego CH3COOH i anionu wodorotlenowego:

Stała równowagi hydrolizy jest w praktyce równa stałej dysocjacji zasadowej jonu octanowego:

Co po pominięciu produktów autodysocjacji wody i zostosowaniu prawa Ostwalda daje:

gdzie:

Sól słabej zasady i słabego kwasu[edytuj]

Jeżeli dana sól jest solą jednocześnie słabej zasady i słabego kwasu, wówczas podane powyżej równania komplikują się, gdyż powstające kationy i aniony są jednocześnie silnymi kwasami i zasadami Lewisa i prawo rozcieńczeń Ostwalda przestaje być dla nich spełnione.

Zobacz też[edytuj]