Hydropolis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Część dawnego zbiornika wody, w którym ulokowano Hydropolis.
Wnętrze Hydropolis

Centrum Edukacji Ekologicznej „Hydropolis” – centrum wiedzy poświęcone wodzie, które zlokalizowane jest we Wrocławiu, w Polsce. Ośrodek łączy walory edukacyjne z nowoczesną formą wystawienniczą.

Jest to jedyny obiekt tego typu w Polsce[1] i jeden z nielicznych na świecie – wystawa znajduje się w zabytkowym, XIX-wiecznym neogotyckim podziemnym zbiorniku wody czystej o powierzchni 4600 m². Zbiornik należący do wrocławskich wodociągów pełnił swą pierwotną funkcję do 2011 roku, gdy został wyłączony z użytku[2]. W grudniu 2015 roku[3] wrocławskie Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. po przeprowadzeniu niezbędnych remontów i rewitalizacji przekształciło budowlę w Centrum Edukacji Ekologicznej „Hydropolis”. Od 2002 roku obiekt znajduje się na liście zabytków[2]. Hydropolis jest dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych[4].

Hydropolis jest miejscem, w którym technologie multimedialne, interaktywne instalacje, wierne repliki i modele oraz bogate w informacje ekrany dotykowe służą jednemu celowi: ukazaniu wody z różnych perspektyw. Odkrywa procesy, w których bierze udział woda – od funkcji pełnionych w ciele człowieka, po prądy oceaniczne, które kształtują klimat na ziemi. W jednej z 9 stref tematycznych można m.in. obejrzeć film o powstaniu wody na panoramicznym ekranie 360 stopni, wejść do batyskafu Trieste – pierwszego statku załogowego, który dotarł do najgłębszego miejsca na ziemi – czy też samodzielnie sprawdzić działanie starożytnych wynalazków wodnych. Wspomniane strefy tematyczne to: Planeta Wody, Głębiny, Ocean Życia, Strefa Relaksu, Człowiek i Woda, Historia Inżynierii Wodnej, Miasto i Woda, Stany Wody i Wystawy Czasowe[5].

Oprócz działalności wystawienniczej ośrodek dysponuje rozbudowaną ofertą edukacyjną opartą na podstawie programowej Ministerstwa Edukacji Narodowej. W ramach specjalnych zajęć uczniowie szkół mogą wziąć udział w warsztatach praktycznych. Grupy zorganizowane mogą skorzystać również z usług przewodnika[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XIX wieku wodociągi we Wrocławiu pobierały wodę z Odry i zanim trafiała ona do sieci miejskiej, należało ją oczyścić. Służyły do tego filtry powolne, czyli baseny wypełnione piaskiem i żwirem. Wlewana do nich woda rzeczna oczyszczała się, przesiąkając powoli przez żwirowe złoże. W zakładzie wodociągowym „Na Grobli” działały cztery filtry powolne, ale w latach 1890–1892 zbudowano jeszcze jeden. Filtr nr V – w przeciwieństwie do wcześniej zbudowanych basenów otwartych (nienakrytych dachem) – został zaprojektowany jako zbiornik zamknięty. Pod nasypem ziemnym ukryto obiekt o powierzchni 4600 m2. Jednak stosunkowo szybko jego pierwotna funkcja się zdezaktualizowała. Na początku XX wieku wrocławskie wodociągi zaprzestały pobierania wody rzecznej. Zastąpiono ją wodą gruntową. Filtr nr V stał się niepotrzebny. Okazało się, że woda gruntowa jest wprawdzie czysta i pozbawiona bakterii, ale zawiera zbyt dużo związków żelaza i nie nadaje się do bezpośredniego spożycia. Stary zakład „Na Grobli” trzeba było dostosować do przerobu tej surowej wody na pitną, a do jej magazynowania potrzebny był osobny zbiornik. Zapadła decyzja, by wykorzystać na ten cel bezużyteczny wówczas filtr powolny nr V[6][7].

Po usunięciu tysięcy ton piasku i żwiru, w 1905 roku dawny filtr stał się wielkim zbiornikiem, mieszczącym 12 milionów litrów wody pitnej. Teraz był głównym rezerwuarem wody dla miasta – „zbiornikiem nr 1”. Woda była najpierw przesyłana do wieży ciśnień. Tłoczył ją wielki agregat parowy. Jednak w 1919 roku uległ awarii, co wstrzymało dostawę wody. Trzeba było temu szybko zaradzić, dlatego w ciągu zaledwie pięciu miesięcy przy zbiorniku wody czystej stanął budynek pompowni awaryjnej. Zamontowano w nim nowoczesne, elektryczne pompy wirowe. Przesyłały wodę wprost do zbiornika w wieży. Skromna budowla niezbyt pasowała do okazałej architektury zbiornika i ze względów wyłącznie estetycznych została wkrótce przebudowana. W 1924 roku stanął w jej miejscu nowy budynek, utrzymany w stylu modnego wówczas modernizmu. W latach 30. poprawiono jeszcze wygląd elewacji frontowej[6][7].

Zbiornik czystej wody funkcjonował nieprzerwanie do 1945 roku. Podczas walk o Wrocław jego strop został podziurawiony przez rosyjskie bomby i pociski. Tuż po zakończeniu działań wojennych dokonano niezbędnych napraw i zbiornik znów gromadził wodę dla miasta. Eksploatowany był ponad miarę przez 50 lat, bez napraw i czyszczenia. Spowodowane było to permanentnym niedoborem wody pitnej we Wrocławiu, co uniemożliwiało nawet tymczasowe wyłączenie zbiornika z użytkowania. 12 lipca 1997 roku w Zakład Produkcji Wody „Na Grobli” uderzyła niespodziewanie fala powodziowa. W błyskawicznym tempie budynki i urządzenia zostały zalane. Zbiornik nr 1 znalazł się pod wodą. Powódź z 1997 roku była największą katastrofą w powojennej historii Wrocławia. Stanęła produkcja wody pitnej. Aby znów popłynęła do kranów, konieczne było oczyszczenie zbiornika[6][7].

W 2002 roku rozpoczęła się kompleksowa modernizacja Zakładu „Na Grobli”. Wysłużony zbiornik nr 1 został wpisany do rejestru zabytków. Dwa lata później doczekał się skromnego remontu, ale już wtedy wiadomo było, że trzeba go będzie wkrótce wyłączyć z eksploatacji. Pełnił swą funkcję do końca 2011 roku. Wtedy też zapadła decyzja o powstaniu w jego miejscu Hydropolis. Prace nad dostosowaniem obiektu do nowej funkcji trwały 4 lata. Hydropolis doczekało się otwarcia w grudniu 2015 roku[6][7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Dostosowanie zabytkowej budowli do funkcji wystawienniczej wymagało wprowadzenia nowych elementów architektonicznych. Wejście główne znajduje się w części dobudowanej od południa. Zostało wykonane z miedzi, która współgra z miedzianą zabudową. Zbiornik jest zagłębiony w terenie na 360 cm. Jego wnętrze tworzą cztery prostokątne komory, nakryte żelbetowymi kolebkowymi sklepieniami. Murowane z cegły klinkierowej ściany mają grubość dochodzącą do 126 centymetrów. Od zewnątrz budowla jest nakryta warstwami gliny i ziemi. Grubość tego „płaszcza” dochodzi do 160 cm. Porasta go roślinność łąkowa. Na zielony dach zbiornika prowadzą pochylnie i schody. Tylko sterczące wśród traw kominki przypominają o zabytkowym charakterze budynku i jego pierwotnej funkcji[8][2].

Najważniejsze atrakcje Hydropolis[edytuj | edytuj kod]

Źródło: [5]

  • drukarka wodna[a] o długości 46,5 m;
  • ekran 360 stopni o długości 60 m;
  • replika batyskafu „Trieste” (zdobywca dna Rowu Mariańskiego) w skali 1:1;
  • modele ryb głębinowych;
  • instalacja składająca się z rekina i 1500 tuńczyków w skali 1:1;
  • najdokładniejsza na świecie kopia rzeźby Dawida wykonana w akrylu w skali 1:2;
  • ściana z porostem imitującym las amazoński;
  • makiety wynalazków sprzed 2000 lat;
  • makiety największych statków na świecie;
  • makieta multimedialna Nilu;
  • gablota z puchem imitującym burzę śnieżną;
  • 3 sale kinowe i 6 filmów;
  • multimedialna mapa Wrocławia;
  • katalog wraków;
  • 44 artykuły popularnonaukowe;
  • 6 mini gier;
  • atlas chmur;
  • stanowisko dyspozytora wodociągów;
  • 3,5-metrowy wir wodny;
  • 8 dodatkowych projekcji;
  • schemat obiegu wody w przyrodzie.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Cud Polski 2016 National Geographic Traveler[9];
  • wyróżnienie w konkursie Zabytek Zadbany Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego[10];
  • nagroda publiczności Copper in Architecture Awards 2017[11];
  • wyróżnienie w konkursie Piękny Wrocław w kategorii Modernizacja obiektu historycznego[12];
  • Dolnośląski Klucz Sukcesu za najlepszą inicjatywę edukacyjną[13];
  • wyróżnienie od prestiżowego magazynu online Merit Award za kurtynę wodną[14];
  • wyróżnienie w konkursie Best Places Wroclaw 2016 przewodnika Local Life[15];
  • certyfikat jakości 2017 i 2018 od Tripadvisor[16];
  • tytuł najlepszej atrakcji dla dzieci 2018 roku wg portalu dzieckowpodrozy.pl[17];
  • najlepszy obiekt eventowy 2017 roku w kategorii Uniqe MP Power Awards[18];
  • najlepszy Produkt Turystyczny Dolnego Śląska 2018[19];
  • najlepszy Produkt Turystyczny w Polsce 2018[20].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Drukarka wodna Hydropolis Wrocław, zasób filmowy w serwisie YouTube

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hydropolis – nowa atrakcja Wrocławia - Sztuka architektury, sztuka-architektury.pl [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  2. a b c b, Zbiorniki wody pitnej w Polsce. Jak zmieniały się przez lata?, „PortalKomunalny.pl”, 30 stycznia 2017 [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  3. Poznaj nasze Centrum - Hydropolis, „Hydropolis” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  4. a b Dla zwiedzających - cennik, dojazd i parkingi - Hydropolis, „Hydropolis” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  5. a b Wystawa Wrocław - Hydropolis, „Hydropolis” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  6. a b c d Miron Urbaniak, Ryszard Nowakowski, Wrocławskie wodociągi i kanalizacja od przeszłości do współczesności : monografia wydana z okazji 140-lecia wrocławskich wodociągów 1871-2011, Wrocław: Wydawnictwo c2, 2011, ISBN 978-83-63037-02-4, OCLC 838578101 [dostęp 2018-11-27].
  7. a b c d Miron Urbaniak, Ryszard Nowakowski, Wrocławskie wodociągi na dawnej fotografii : album wydany z okazji 140-lecia wrocławskich wodociągów : 1871-2011, Wrocław: Wydawnictwo c2, 2011, ISBN 978-83-63037-03-1, OCLC 804167782 [dostęp 2018-11-27].
  8. Hydropolis we Wrocławiu - jedyne w Polsce centrum wiedzy w całości poświęcone wodzie., „Archinea | Nowoczesna architektura, projekty domów, architektura wnętrz, dyplomy architektury”, 30 grudnia 2015 [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  9. Hanna Gadomska, Znamy 7 Nowych Cudów Polski! Te miejsca trzeba zobaczyć [WYNIKI] [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  10. Zabytek Zadbany Edycja 2016, nid.pl [dostęp 2018-11-27].
  11. Lista zwycięzców 18 Europejskiego Konkursu Miedź w Architekturze 2017, „Copperconcept.org”, 23 listopada 2017 [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  12. Jarek Ratajczak, Piękny Wrocław. Edycja XXVI | www.wroclaw.pl, „www.wroclaw.pl” [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  13. Lista Laureatów XX edycji "Dolnośląskiego Klucza Sukcesu" za 2016 rok, www.dolnyslask.wroc.pl [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  14. Digital Water Wall at Hydropolis [dostęp 2018-11-27] (ang.).
  15. Best Places 2016, www.local-life.com [dostęp 2018-11-27] (ang.).
  16. Hydropolis (Wrocław, Polska) - opinie - TripAdvisor, TripAdvisor [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  17. [RANKING 2018] Poznaj najlepsze atrakcje dla dzieci w Polsce [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  18. Publikacje / Artykuły / MP Power Awards® 2017 – nagrody branży eventowej rozdane, www.meetingplanner.pl [dostęp 2018-11-27] (pol.).
  19. Najlepszy Produkt Turystyczny Dolnego Śląska 2018, Telewizja Sudecka [dostęp 2018-12-13] (pol.).
  20. Najlepsze Produkty Turystyczne 2018 wybrane!, www.pot.gov.pl [dostęp 2018-12-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]