Hygrophorus
 Wodnicha biała | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
wodnicha |
| Nazwa systematyczna | |
| Hygrophorus Fr. Fl. Scan.: 339 1836 | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Hygrophorus eburneus (Bull.) Fr. | |
Hygrophorus Fr. (wodnicha) – rodzaj grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Grzyby kapeluszowe. Kapelusz o powierzchni przeważnie pokrytej śluzem i blaszkowym hymenoforze. Blaszki o dwustronnej tramie, u większości gatunków są rzadko rozstawione i przyrośnięte lub zbiegające na śluzowate (rzadziej suche) trzony, na których czasami widoczna jest śluzowata strefa pierścieniowa. Zarodniki wodnich mają pokrój eliptyczny, są gładkie i pozbawione pory rostkowej. Wysyp zarodników jest biały, nieamyloidalny[2]. W Europie występuje ponad 40 gatunków[3].
Grzyby mykoryzowe[4]. Wszystkie wodnichy są grzybami jadalnymi lub niejadalnymi z powodu gorzkiego smaku, nie stwierdzono wśród nich gatunków trujących[5].
Systematyka i nazewnictwo
[edytuj | edytuj kod]Pozycja w klasyfikacji: Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].
Takson utworzył Elias Fries w 1836 r.[1] Synonimy[6]:
- Agaricus [unranked] Camarophyllus Fr. ex Rabenh.
- Agaricus [unranked] Limacium Fr. ex Rabenh.,
- Agaricus subtrib. Camarophylli Fr.,
- Camarophyllus (Fr.) P. Kumm.,
- Hygrophorus subgen. Camarophyllus Fr.,
- Limacinus (Quél.) Marchand,
- Limacium (Fr. ex Rabenh.) P. Kumm.,
- Neohygrophorus Singer ex Singer,
- Neohygrophorus Singer
Polską nazwę podał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako bedłka, ślimak, oślaz, odorowicz[4].
- Hygrophorus abieticola Krieglst. ex Gröger & Bresinsky 2008 – wodnicha jodłowa[7]
- Hygrophorus agathosmus (Fr.) Fr. 1838 – wodnicha pachnąca
- Hygrophorus atramentosus Secr. ex H. Haas & R. Haller Aar. 1978 – wodnicha atramentowa
- Hygrophorus camarophyllus (Alb. & Schwein.) Dumée, Grandjean & Maire 1912 – wodnicha odymiona, wodnicha różowoblaszkowa
- Hygrophorus capreolarius (Kalchbr.) Sacc. 1887 – wodnicha kozia
- Hygrophorus chrysodon (Batsch) Fr. 1838 – wodnicha złocista
- Hygrophorus cossus (Sowerby) Fr. 1838 – wodnicha wonna
- Hygrophorus discoideus (Pers.) Fr. 1838 – wodnicha tarczowata
- Hygrophorus discoxanthus (Fr.) Rea 1908 – wodnicha żółtogarbkowa[8]
- Hygrophorus eburneus (Bull.) Fr. 1838 – wodnicha biała
- Hygrophorus erubescens (Fr.) Fr. 1838 – wodnicha zaróżowiona
- Hygrophorus gliocyclus Fr. 1861 – wodnicha grubopierścieniowa[9]
- Hygrophorus glutinifer Fr. 1838 – tzw. wodnicha oliwkowobrązowa
- Hygrophorus hedrychii (Velen.) K. Kult 1956 – wodnicha brzezinowa
- Hygrophorus hyacinthus (Batsch) Sacc. 1887 – wodnicha hiacyntowa
- Hygrophorus hypothejus (Fr.) Fr. 1838 – wodnicha późna
- Hygrophorus latitabundus Britzelm. 1899 – wodnicha brunatnobiała
- Hygrophorus leucophaeus (Scop.) Fr. 1838[9][7]
- Hygrophorus lindtneri M.M. Moser 1967 – wodnicha leszczynowa, wodnicha grabowa
- Hygrophorus lucorum Kalchbr. 1874 – wodnicha modrzewiowa
- Hygrophorus marzuolus (Fr.) Bres. 1893 – wodnicha marcowa[8]
- Hygrophorus mesotephrus Berk. & Broome 1854 – wodnicha szarobrunatna[8], wodnicha pośrednia
- Hygrophorus nemoreus (Pers.) Fr. 1838 – wodnicha gajowa
- Hygrophorus olivaceoalbus (Fr.) Fr. 1838 – wodnicha oliwkowobiała
- Hygrophorus pallidus Peck 1902 – tzw. lisówka blada
- Hygrophorus penarius Fr. 1836 – wodnicha gładka
- Hygrophorus persicolor Ricek 1974 – wodnicha flamingowa
- Hygrophorus piceae Kühner 1949 – wodnicha świerkowa
- Hygrophorus poetarum R. Heim 1948 – wodnicha różowozłota
- Hygrophorus pudorinus (Fr.) Fr. 1836 – wodnicha pomarańczowa[4], wodnicha jodłowa[8]
- Hygrophorus pustulatus (Pers.) Fr. 1838 – wodnicha kropkowana
- Hygrophorus queletii Bres. 1881 – wodnicha łuseczkowata
- Hygrophorus russula (Schaeff.) Kauffman 1918 – wodnicha gołąbkowa
- Hygrophorus speciosus Peck 1878 – wodnicha ozdobna
- Hygrophorus subviscifer (P. Karst.) Harmaja 1985 – wodnicha biaława
- Hygrophorus unicolor Gröger 1980 – wodnicha pomarańczowopłowa
Niektóre inne:
- Hygrophorus barbatulus G. Becker 1954 – wodnicha brodata[8]
- Hygrophorus fagi G. Becker & Bon 1974 – wodnicha bukowa[8]
- Hygrophorus inocybiformis A.H. Sm. 1944 – wodnicha strzępiakowata[8]
- Hygrophorus korhonenii Harmaja 1985 – wodnicha suchotrzonowa[8]
- Hygrophorus leucophaeo-ilicis Bon & Chevassut 1985 – wodnicha ciepłolubna[8]
- Hygrophorus penarioides Jacobsson & E. Larss. 2007 – wodnicha dębowa[8]
- Hygrophorus salmonicolor Candusso & Pacioni 2003 – wodnicha łososiowa[8]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[10]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[4]. Wykaz gatunków według W. Wojewody i innych[11][8].
.jpg)
.JPG)
.JPG)
Bresadola_(5731129003).jpg)
.jpg)
.JPG)
.jpg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20].
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie – Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 298–300, ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ a b c d Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 316–323, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Andreas Gminder, Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, s. 104–107, ISBN 978-83-258-0588-3.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20].
- ↑ a b Hygrophorus (wodnicha)opublikowany=grzyby.pl [online] [dostęp 2025-12-02] (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12].
- ↑ a b Według Index Fungorum takson niepewny.
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20].
- ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04].