Hymen (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hymen z artybutami (rzeźba z hamburskiego ratusza, ok. 1910)
Na rzymskiej mozaice z Ostii

Hymen (gr. Ὑμήν, Ὑμέναιος, łac. Hymenaeus) – w mitologii greckiej bóg małżeństwa i ceremonii ślubnych (obrzędu zaślubin i uroczystości weselnych), patron weselnego orszaku i uosobienie pieśni weselnej.

Uważano go za syna Zeusa lub Apollona i jednej z muz (Kalliope lub też Uranii albo Terpsychory), ale według innych wersji mitologicznych był potomkiem Dionizosa i Afrodyty bądź Kalliope i Magnesa; bratem Ialemosa i Orfeusza. Jako ulubieniec Apolla, Hesperosa i Tamyrisa, był także przyjacielem i współtowarzyszem Erosa[1]. Należał do bóstw niższego rzędu, zapewne dlatego, że nim awansował do rzędu bogów, miał być zwykłym człowiekiem.

Według najbardziej rozpowszechnionej wersji mitu, jako piękny młodzieniec uwodził dziewczęta ateńskie podczas święta Demeter, sam przebrany za kobietę. Kiedy porwali je rozbójnicy (bądź piraci, korsarze), obiecał je zwrócić rodzinom, lecz pod warunkiem, że odtrącająca go dotąd dziewczyna zostanie jego małżonką. Uratowane przez niego Atenki zostały zwrócone swym oblubieńcom i poślubione przy okrzykach: „O, Hymen! O, Hymenaje!”, którymi odtąd zwykle odprowadzano nowożeńców do ich domu. Stąd też miano hymenaios nadane radosnej pieśni weselnej, znanej z późniejszego przekazu Katullusa.

Hymen miał konkurować urodą z samym Apollonem. Tradycyjnie przedstawiano go jako długowłosego młodzieńca o delikatnych, prawie kobiecych kształtach, z trzymanymi w rękach symbolami związku małżeńskiego: płonącą pochodnią weselną, wieńcem różanym i fletem (lub berłem). Nierzadko wyobrażano go też uskrzydlonego, lecz o wyglądzie poważniejszym od Erosa. W mitologii Rzymian jego odpowiednikiem był bóg zaślubin Talassius.

Przypisy

  1. Friedrich Lübker's Reallexikon des classischen Alterthums, Leipzig 1882, s. 538.

Bibliografia[edytuj kod]

  • Lucyna Stankiewicz: Ilustrowany słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Ossolineum, 2008, s. 178
  • Krystyna Kreyser: Śladami mitów starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: LSW, 1992, s. 129
  • Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wyd. Poznańskie, 1989, s. 116

Linki zewnętrzne[edytuj kod]