IRAS 23166+1655

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
IRAS 23166+1655
Spiralna mgławica IRAS 23166+1655oraz gwiazda pierwszego planu. Gwiazdy układu LL Pegasi są niewidoczne (HST).
Spiralna mgławica IRAS 23166+1655
oraz gwiazda pierwszego planu. Gwiazdy układu LL Pegasi są niewidoczne (HST).
Odkrywca IRAS
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Pegaz
Typ mgławica preplanetarna
Rektascensja 23h 19m 12,39s
Deklinacja +17° 11′ 35,4″
Odległość 3,3 ly (1 pc)
Charakterystyka fizyczna
Alternatywne oznaczenia
2MASS J23191260+1711331, RAFGL 3068

IRAS 23166+1655 – spiralna mgławica uważana za mgławicę preplanetarną znajdująca się w konstelacji Pegaza. Została odkryta w zakresie promieniowania podczerwonego przez satelitę IRAS. Odległość do niej szacuje się na około 1 kiloparsek[1].

IRAS 23166+1655 to bardzo nietypowa mgławica. Jest ona związana z gwiazdą węglową należącą do niewidocznego w świetle widzialnym układu podwójnego LL Pegasi (zwanego również AFGL 3068)[1][2]. Gwiazda ta pozbywa się zewnętrznych warstw swojej atmosfery, wchodząc w stadium mgławicy planetarnej. Nawijając wokół siebie z bezprecedensową regularnością cztery lub pięć warstw, mgławica tworzy olbrzymią spiralę rozciągającą się na około jedną trzecią roku świetlnego[3]. Druga gwiazda jest gorętsza i bardziej niebieska[1][2]. Układ LL Pegasi jest skryty za gęstymi chmurami pyłu i gazu, lecz widoczny jest w zakresie promieniowania podczerwonego[1][2]. Odległość między składnikami wynosi około 109 au[1].

Tempo ekspansji gazu w spirali (50 000 km/h) wskazuje, że kolejne warstwy pojawiają się co 800 lat, co pokrywa się z okresem orbitalnym gwiazd układu LL Pegasi[4]. Ponieważ mgławica ta tworzy się wokół niewidocznego w świetle widzialnym układu podwójnego, źródłem jej światła jest prawdopodobnie odbite światło pobliskich gwiazd[3].

Przypisy

  1. a b c d e Mark Morris et al.: A Binary-Induced Pinwheel Outflow from the Extreme Carbon Star, AFGL 3068 (ang.). W: Planetary Nebulae in our Galaxy and Beyond Proceedings IAU Symposium No. 234 [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2006. [dostęp 2016-05-30].
  2. a b c Courtney Seligman: Planetary Nebulae and White Dwarfs (ang.). W: Online Astronomy eText [on-line]. [dostęp 2016-05-30].
  3. a b Niezwykła spirala LL Pegasi w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia
  4. An extraordinary celestial spiral (ang.). W: Hubble [on-line]. ESA, 2010-09-06. [dostęp 2016-05-30].

Linki zewnętrzne[edytuj]