Ibis czarnopióry
| Threskiornis molucca[1] | |||
| (Cuvier, 1829) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
ibis czarnopióry | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
Ibis czarnopióry[5] (Threskiornis molucca) – gatunek dużego ptaka z rodziny ibisów (Threskiornithidae). Zamieszkuje Australię, Nową Gwineę, Wyspy Salomona, Małe Wyspy Sundajskie i Moluki. Nie jest zagrożony wyginięciem. W Australii ze względu na skłonności do żerowania w odpadach, jest potocznie nazywany bin bird[6].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1829 roku Georges Cuvier. Autor nadał mu nazwę Ibis molucca, a jako miejsce typowe wskazał Moluki[3][7]. Obecnie gatunek ten umieszczany jest w rodzaju Threskiornis[5][8]. Wyróżnia się dwa podgatunki[2][5][8]:
- T. m. molucca (Cuvier, 1829) – ibis czarnopióry
- T. m. pygmaeus Mayr, 1931 – ibis melanezyjski
Populacje z Australii i południa Nowej Gwinei wydzielano do podgatunku strictipennis, ale nie jest on obecnie uznawany[2].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]
Długość ciała wynosi 63–76 cm; masa ciała 1400–2500 g (samica lżejsza); rozpiętość skrzydeł 110–125 cm[2]. Upierzenie całkowicie białe z wyjątkiem czarnych końcówek skrzydeł, które najlepiej widać u odpoczywających ptaków. Głowę pokrywa naga czarna skóra. Dziób czarny, zagięty, nogi długie i czarne[9].
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Poszczególne podgatunki zamieszkują[2][8]:
- T. m. molucca – południowe Moluki (na południe od Seram), zachodnia i południowa Nowa Gwinea oraz Australia (z wyjątkiem pustynnego interioru), rzadko spotykany we wschodnich Małych Wyspach Sundajskich.
- T. m. pygmaeus – południowe Wyspy Salomona (Bellona i Rennell)[2].
Ekologia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]Środowiskiem życia ibisów czarnopiórych są płytkie słodkowodne mokradła, estuaria i tereny trawiaste oraz środowiska pochodzenia antropogenicznego, włącznie z miejskimi[9]. Skład pożywienia bardzo zmienny, zależny od środowiska występowania[2]. Ibisy czarnopióre zjadają ryby, płazy, owady wodne i lądowe, mięczaki, kraby, raki oraz odpadki[9]. W większości osiadłe, lecz podejmują nieregularnie nomadyczne wędrówki. Pora lęgowa różna w zależności od stanu wód. Gniazdują w koloniach liczących do 20 tys. par[2].
Status zagrożenia
[edytuj | edytuj kod]IUCN uznaje ibisa czarnopiórego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). Liczebność populacji nie została oszacowana, jednak zazwyczaj jest to ptak pospolity. Ze względu na brak dowodów na istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny[4][10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Threskiornis molucca, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Matheu, E., del Hoyo, J., Garcia, E.F.J. & Boesman, P.: Australian Ibis (Threskiornis moluccus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2020. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-05-10)].
- 1 2 3 4 5 D. Lepage: Australian Ibis Threskiornis molucca. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2022-11-27]. (ang.).
- 1 2 Threskiornis molucca, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Threskiornithidae Poche, 1904 – ibisy – Ibises (Wersja: 2019-10-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-23].
- ↑ s, The bin chicken: more than just trash talk - Particle 101 [online], Particle, 2 grudnia 2021 [dostęp 2024-06-21] (ang.).
- ↑ G. Cuvier, Règne Animal n. éd., wyd. 2, t. 1, Paryż 1829, s. 520 (fr.).
- 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online] [dostęp 2025-12-17] (ang.).
- 1 2 3 Southey, I.: White ibis. [w:] Miskelly, C.M. (red.) New Zealand Birds Online [on-line]. 2013. [dostęp 2019-07-10].
- ↑ Species factsheet: Australian Ibis Threskiornis moluccus [online], BirdLife International, 2025 [dostęp 2025-12-17] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).