Idaho

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Idaho
State of Idaho
stan
43. stan od 3 lipca 1890
Ilustracja
Farma wiatrowa w hrabstwie Bonneville
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Esto perpetua
Państwo

 Stany Zjednoczone

Stolica

Boise

Kod ISO 3166-2

US-ID

Gubernator

Brad Little (R)

Powierzchnia

216 443 km²[1]

Populacja (2017)
• liczba ludności


1 716 943[2]

• gęstość

6,04 os./km²

Strefa czasowa

UTC-08:00
UTC-07:00

Języki urzędowe

angielski

Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa

Idaho (wymowa:/ˈaɪdəhoʊ/) – stan na północnym zachodzie Stanów Zjednoczonych. Na zachodzie graniczy z Waszyngtonem i Oregonem, na południu z Nevadą i Utah, na wschodzie z Wyoming i Montaną, a na północy z Kanadą. Obszar północnej i środkowej części stanu jest górzysty (Góry Skaliste). Na południu występują równiny (dolina rzeki Snake).

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • 1805 – Meriwether Lewis i William Clark prowadzili przez terytorium wojskową ekspedycję w celu odkrycia drogi do Oceanu Spokojnego.
  • 1860 – Na teren Idaho dotarli mormoni i założyli pierwszą stałą osadę, Franklin.
  • 1863 – Idaho otrzymało status terytorium.
  • 1876–1877 – Toczyły się walki z Indianami.
  • 3 lipca 1890 – Idaho zostało przyjęte do Unii (jako 43. stan).

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Snake River

Znaczna część stanu Idaho jest górzysta[3]. Najwyższym szczytem jest Borah Peak[4]. Panuje tam klimat kontynentalny z wpływami morskiego. Głównymi rzekami są Snake, Clearwater oraz Salmon. Na terenie Idaho znajduje się 29 parków stanowych.

W skład stanu wchodzi 45 hrabstw, z których największym jest Owyhee.  

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Największe miasta w stanie Idaho, powyżej 35 000 mieszkańców (2021)[5]

Na terenie stanu Idaho znajduje się 200 miast (city), w tym trzy o liczbie ludności przekraczającej 100 000, 25 powyżej 10 000 mieszkańców, a 83 powyżej 1000 mieszkańców (2021 r.)[5].

Lista miast zamieszkanych przez 1000 lub więcej osób (2021 r.)[5]:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Idaho liczy 1 567 582 mieszkańców, co oznacza wzrost o 273 629 (21,1%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,8% populacji, 25,8% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 15,4% to osoby mające 65 i więcej lat. 49,9% ludności stanu stanowią kobiety[6].

Według danych z 2018 roku Idaho ma jeden z najwyższych przyrostów naturalnych (2,1%) wśród stanów USA[7].

Język[edytuj | edytuj kod]

Najpowszechniej używanymi językami są[8]:

  • język angielski – 89,71%
  • język hiszpański – 7,65%
  • język niemiecki – 0,37%.

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Według spisu z 2010 roku, 93,2% mieszkańców stanowiła ludność biała (82% bez Latynosów), 2,4% miało rasę mieszaną, 1,7% to rdzenna ludność Ameryki, 1,5% to Azjaci, 0,9% to Afroamerykanie, 0,2% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 12,5% ludności stanu[6].

Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (20,5%), angielskiego (17,4%), irlandzkiego (10,9%), meksykańskiego (10,6%), amerykańskiego (9,8%) i szkockiego (5,5%). Obecne są także duże grupy osób pochodzenia francuskiego, szwedzkiego, norweskiego, włoskiego, holenderskiego, duńskiego, walijskiego i polskiego[9][10].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia mormońska w Twin Falls

Dane z 2014[11]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

  • główne uprawy: ziemniaki, groch, buraki cukrowe, lucerna, pszenica, jęczmień, cebula, kukurydza
  • hodowla bydła i owiec
  • przemysł: spożywczy, chemiczny, hutniczy, maszynowy, wydobywczy (rudy cynku i ołowiu, srebro)

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates. U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09]. (ang.).
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Idaho, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Encyklopedia Gazety Wyborczej, Tom 6. Kraków: Agora SA. ISBN 83-89651-41-6.
  4. Borah Peak, Idaho. Peakbagger.com. [dostęp 2018-02-15]. (ang.).
  5. a b c City and Town Population Totals: 2020-2021. U.S. Census Bureau. [dostęp 2023-04-21]. (ang.).
  6. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Idaho; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-01-20] (ang.).
  7. Nevada and Idaho Are the Nation’s Fastest-Growing States, United States Census Bureau [dostęp 2019-01-26].
  8. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-08].
  9. U.S. Census Bureau, American FactFinder - Results, factfinder.census.gov [dostęp 2019-01-20] [zarchiwizowane z adresu 2011-07-21] (ang.).
  10. Ancestry in Idaho (State), statisticalatlas.com [dostęp 2019-01-20].
  11. Adults in Idaho. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-01-14].
  12. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-01-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]