Przejdź do zawartości

Ignacy Antiocheński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Święty
Ignacy Antiocheński
Ἰγνάτιος Ἀντιοχείας
biskup Antiochii
Ojciec Apostolski
męczennik
Boża Pszenica
Ilustracja
Ikona przedstawiająca Ignacego (X wiek)
Data i miejsce śmierci

ok. 107/108/110
Rzym

Przyczyna śmierci

pożarcie przez dzikie zwierzęta

Czczony przez

Kościół katolicki,
Cerkiew prawosławną

Wspomnienie

17 października (kat.),
20 grudnia/2 stycznia i 29 stycznia/11 lutego (praw.)

Atrybuty

lew u stóp, IHS na piersi

Ignacy Antiocheński, zwany Teoforem (gr. Θεοφόρος, cs. Игна́тий Богоно́сец, епископ Антиохийский[a]; zm. ok. 107/108/110 w Rzymie) – biskup Antiochii, męczennik wczesnochrześcijański, święty wielu Kościołów (katolickiego, prawosławnego, orientalnych, anglikańskich, reformowanych), jeden z pierwszych Ojców Kościoła, wymieniany w Modlitwie Eucharystycznej Kanonu rzymskiego.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]
Męczeństwo św. Ignacego Antiocheńskiego w Menologium Bazylego II

Niewiele wiadomo o jego młodości[1]. Około 68 roku został biskupem Antiochii[2.1]. Około 105 roku został aresztowany w Antiochii, podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Trajana[2.2]. Został wówczas skazany na śmierć przez pożarcie przez dzikie zwierzęta, która miała nastąpić w Rzymie[2.2]. Był eskortowany do Filadelfii i Smyrny, by dotrzeć do Troady[2.2]. Zatrzymując się w tych miastach spotykał się z miejscowymi biskupami, między innymi z Polikarpem ze Smyrny i wysyłał listy do gmin chrześcijańskich[2.2]. Z Troady został dostarczony do Macedonii, gdzie ślad po nim znika[2.2]. Według Euzebiusza z Cezarei i Hieronima ze Strydonu zginął śmiercią męczeńską w Rzymie około 107 albo 108 albo 110 roku[2.2][1].

Jako pierwszy wprowadził śpiew antyfonalny[3].

Poglądy i twórczość

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Listy Ignacego.

W czasie podróży do Rzymu Ignacy przygotował szereg listów do gmin chrześcijańskich, które dzielą się na trzy zbiory[2.2]:

  1. Wersja krótsza: do Efezjan, do Rzymian, do Polikarpa i do Smyrneńczyków
  2. Listy interpolowane: do Antiocheńczyków, do Filippian, do Herona, do Maryi, do Tarsyjczyków
  3. Wersja średnia: do Efezjan, do Filadelfian, do Magnezjan, do Polikarpa, do Rzymian, do Smyrneńczyków, do Trallan.

Ze względu na trudności z identyfikacją i wzajemnymi zależnościami istnieją spory w środowiskach naukowych co do autentyczności zbiorów, zwłaszcza biorąc pod uwagę trójpodział, który wówczas nie istniał[2.2]. Najbardziej prawdopodobna jest wersja średnia i zbiór 7 listów jest przyjmowany za autentyczny[2.3].

Jako teolog zwalczał doketyzm, kwestionujący wcielenie, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa[2.3]. Sprzeciwiał się obchodzeniu szabatu, czcząc go jako dzień zmartwychwstania i podkreślał konieczność jedności Kościoła i roli namiestnika Chrystusa[2.3].

Dzień obchodów

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 17 października i ma rangę wspomnienia obowiązkowego (w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego 1 lutego o randze święta trzeciej klasy)[1].

Kościół prawosławny wspomina świętego męczennika dwukrotnie[3]:

  • 20 grudnia/2 stycznia[b], tj. 2 stycznia w rocznicę śmierci według kalendarza gregoriańskiego,
  • 29 stycznia/11 lutego, tj. 11 lutego w rocznicę przeniesienia relikwii.
Ikonografia

W ikonografii Zachodu św. Ignacy ukazywany jest w szatach biskupich rytu wschodniego albo jako młody biskup z raną na piersi.

Jego atrybutami są lew u stóp oraz chrystogram (IHS) na piersi[1].

W ikonografii Wschodu przedstawiany jest na kilka różnych sposobów. Na każdym z wyobrażeń jest mającym na sobie szaty biskupie, łysiejącym starcem o długiej, siwej rozdwajającej się brodzie. Mimo tego, iż poniósł śmierć męczeńską, ikonografia nie przedstawia go z krzyżem, lecz zazwyczaj z Ewangelią w ręce. Niekiedy w lewej dłoni trzyma ikonę Zbawiciela lub zwój pisma, a prawą błogosławi[3].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]
  1. „Bogonosiec” oznacza 'niosącego Boga'.
  2. podwójne datowanie

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c d Święty Ignacy Antiocheński, biskup i męczennik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-16]. (pol.).
  2. Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
    1. s. 1065
    2. a b c d e f g h s. 477
    3. a b c s. 478
  3. a b c Jarosław Charkiewicz: Ignacy Teofor, biskup Antiochii (107). [dostęp 2026-04-16]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]