Ilia Czawczawadze
| |
| Data i miejsce urodzenia |
8 listopada 1837 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
12 września 1907 |
| Narodowość | |
| Język |
gruziński, rosyjski |
| Alma Mater |
Petersburski Uniwersytet Państwowy |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
| |
Ilia Czawczawadze (gruz. ილია ჭავჭავაძე ur. 8 listopada 1837, zm. 12 września 1907) – gruziński pisarz, poeta, działacz społeczny, osoba publiczna. Jeden z głównych orędowników odrodzenia narodowego w Gruzji w drugiej połowie XIX wieku, dążący do uzyskania przez nią niepodległości. Działał na rzecz obrony języka gruzińskiego.
Uważany powszechnie za bohatera narodowego, w oficjalnym dyskursie Gruzji określany jako Ojciec Narodu - osoba, która podłożyła podwaliny ku niezawisłości państwa. Kanonizowany w 1987 roku przez Gruziński Kościół Prawosławny[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ilia Czawczawadze urodził się w Kwareli, we wschodniej Gruzji. Pochodził z arystokratycznej rodziny. Wykształcenie zdobył najpierw w prywatnej szkole i gimnazjum w Tbilisi, następnie w roku 1856 wyjechał do Petersburga, gdzie studiował literaturę, historię oraz prawo. W 1861 powrócił do Gruzji aby zaangażować się w działalność oświatową i literacką[2].
W 1874 roku Ilia Czawczawadze został członkiem Komisji Rozjemczej, odpowiedzialnej za realizację reformy rolnej. Pracował wówczas jako urzędnik w powiatowym miasteczku Duszeti. Po objęciu stanowiska dyrektora Banku Szlacheckiego przeniósł się do Tbilisi, gdzie pod jego kierownictwem utworzono strukturę Banków Okręgowych w Tbilisi i Kutaisi. Dzięki tym działaniom zapewniono znaczące wsparcie finansowe dla gruzińskich wydawnictw, szkół oraz teatru[3].
Tworzył opowiadania, poematy i liryki. Założył i redagował gazetę „Iweria”[4]. Zginął na skutek zamachu. Święty Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego[1].
Na język polski utwory Czawczawadzego przetłumaczyli Igor Sikirycki, Jarosław Iwaszkiewicz, Eugenia Siemaszkiewicz, Kazimiera Iłłakowiczówna, Gabriel Karski, Leopold Lewin i Stanisław Ryszard Dobrowolski. Leopold Lewin przełożył poemat Pustelnik.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Jarosław Charkiewicz, Gruzińscy święci, Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2005, s. 149-153, ISBN 83-920093-7-1, OCLC 749745166.
- ↑ Andrzej Furier, Gruzja niepodległa - od monarchii do republiki, Paweł Jaroniak, Krystyna Samsel (red.), wyd. 2, Adam Marszałek, 2020, s. 120, ISBN 978-83-8180-241-3 (pol.).
- ↑ Andrzej Furier, Gruzja niepodległa - od monarchii do republiki, Paweł Jaroniak, Krystyna Samsel (red.), wyd. 2, Adam Marszałek, 2020, s. 120-121, ISBN 978-83-8180-241-3 (pol.).
- ↑ Czawczawadze Ilia, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-07-15].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Popularna Encyklopedia PWN
- Dawna poezja gruzińska. Redakcja i wstęp Leopold Lewin. Wybór i noty Micha Kwilidze, PIW, Warszawa 1974.
- Antologia poezji gruzińskiej, Czytelnik, Warszawa 1961.