Indianie Guajiro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obszar zamieszkały przez Indian Guajiro pomiędzy Wenezuelą a Kolumbią
Ranchería Indian Guajiro w Kolumbii (2006)

Indianie Guajiro, Wayúu (także Wayuu, Wayu, Guajiro, Wahiro) – plemię zamieszkujące półwysep Guajiro na obszarze dwóch państw północnej Kolumbii i północno-zachodniej Wenezueli.

Język Wayuu jest częścią Maipuran (Arawak) rodziny językowej, języków autochtonicznych Ameryk.

Klany[edytuj | edytuj kod]

Plemię Guajirów dzieli się na szereg grup rodzinnych zwanych sibs, w których związki wynikające z wspólnoty są silniejsze niż związki krwi[1]. Rodziny w kulturze Wayuu są podzielone na klany, które noszą charakterystyczne nazwy odnoszące się do przyrody, zwierząt, zjawisk, czynności, rzeczy, sytuacji[2] i można m.in. wyróżnić:

KLAN TERYTORIUM
Aapushana Eirakajaule
Jasauwo´u
Kanakantui
Matuwolu´u
Sipano´u
Ushuwo´u
watchulepu
Wolu´u
Watkasainru´u
Polumolu´u
Shooliyuu-kanejeruu
Epieyu Lumoulein
Puuroulepu
Iguana Wo'upanalu'u
Puuroulepu
Jayaliyuu Kalimiru´u
Aralietu´u
Uraichein
Mekijanao
Jusayuu Polujalii
Maraalu'u
Pausayuu Patsuarui
Paluwo'u
Sapuana Tuikii
Waaleru
Tijuana Uchali´i
Oulemeru´u
Uliana Alainmapu
Chawaisu
Anuapa´a
Pusichipa´a
Kaijawou´u
Sekuolu´u
Uchaispa´a
Pulashu´ulia
Soulawo´u
Uliyuu Iisho´u
Uraliyuu Aalasu
Paluuto´u
Ulewana Iruwo´u
Walepushana Ishajiwo ´u
Alapuolu ´u
Walapuana Atuairuku

Wahiro słyną w Ameryce Południowej z wyplatania zachwycających i jednych z najwygodniejszych hamaków[1].

Głód i niedożywienie[edytuj | edytuj kod]

W 2014 r. doszło do kryzysu humanitarnego: głodu i braku wody co spowodowało śmierć 276 dzieci natomiast w latach 2008 - 2014 zmarło z powodu niedożywienia 3000 dzieci[3][4]. W 2016 rząd Kolumbii oficjalne przyznał, że od początku roku w departamencie La Guajira zmarło 56 rdzennych dzieci a w 2015 r. odnotowano 19 zgonów[5]. W ciągu ostatniej dekady w La Guajira udokumentowano zgony 4470 dzieci a kolejny raport oszacował, iż 15 tys. dzieci cierpi obecnie z powodu niedożywienia[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Janusz Wolniewicz: Lądowanie w Eldorado, 1977, wyd.MON, s.40-41. ​ISBN 83-11-07401-1
  2. (Hiszpański)PLAN DE MANEJO PARQUE NACIONAL NATURAL MACUIRA., www.parquesnacionales.gov.co.
  3. Gloria Castrillón: Głód Indian Wayuu, 2014, Iberoameryka.com.
  4. Larisa Sioneriu: 'We need help;' north Colombia children starving to death., 1.04.2014,colombiareports.com.
  5. a b Child Malnutrition Deaths Triple in Colombia's Guajira. ,22.08.2016, telesurtv.net.