Indywidualne mistrzostwa Polski na żużlu
Indywidualne mistrzostwa Polski na żużlu – coroczna seria turniejów, wyłaniająca najlepszych spośród polskich żużlowców. Początki rozgrywania IMP sięgają początków sportu żużlowego w Polsce – pierwsze turnieje mistrzowskie rozgrywano na odpowiednio przystosowanych motocyklach drogowych, z podziałem na klasy, w zależności od pojemności silnika. Od 1949 roku, kiedy uformowały się struktury żużlowe w Polsce (m.in. powstały jednolite rozgrywki ligowe i regulamin), indywidualne mistrzostwa Polski rozgrywane są na niemal współczesnych zasadach. Rozgrywki o tytuł IMP prowadzone są pod patronatem Polskiego Związku Motorowego. Turniej finałowy poprzedza system eliminacji.
W latach 1949–1952, 1957–1986 i 1989–2021 o tytule indywidualnego mistrza Polski decydował jednodniowy finał, w którym brało udział początkowo 13 zawodników (13 wyścigów), a później 16 (20 wyścigów; od sezonu 2013 dodatkowo wyścig półfinałowy oraz finałowy, do którego bezpośredni awans uzyskuje czołowa dwójka z części zasadniczej turnieju, a kolejne dwa miejsca uzupełnia dwóch najlepszych zawodników z półfinału). W latach 1953–1956 i ponownie od 2022 roku mistrz Polski jest wyłaniany w serii turniejów finałowych, rozgrywanych na kilku różnych torach. W latach 1987 i 1988 finał IMP rozgrywano w formie dwudniowego turnieju na tym samym torze. Od 1957 roku finał IMP odbywał się (z małymi wyjątkami) na torze drużynowego mistrza Polski z poprzedniego sezonu[1].
W latach 1963–2021 zwycięzca oprócz medalu, szarfy i pucharu otrzymywał tzw. Czapkę Kadyrowa, jako przechodnie trofeum – początkowo nieoficjalne. Na czapce mistrz wyszywał swoje nazwisko oraz rok, w którym tryumfował.
Medaliści
[edytuj | edytuj kod]Klasyfikacja medalowa
[edytuj | edytuj kod]Poniższe zestawienia obejmują medalistów począwszy od roku 1949.
Według zawodników
[edytuj | edytuj kod]Stan po sezonie 2025
| Lp. | Zawodnik | Lata[h] | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Tomasz Gollob | 1989–2009 | 8 | 5 | 3 | 16 |
| 2. | Zenon Plech | 1972–1985 | 5 | 2 | – | 7 |
| 3. | Andrzej Wyglenda | 1964–1973 | 4 | 2 | 1 | 7 |
| 4. | Janusz Kołodziej | 2005–2022 | 4 | – | 5 | 9 |
| 5. | Florian Kapała | 1950–1962 | 4 | – | 2 | 6 |
| 6. | Bartosz Zmarzlik | 2015–2025 | 3 | 4 | 1 | 8 |
| 7. | Maciej Janowski | 2013–2024 | 3 | 3 | 3 | 9 |
| 8. | Edward Jancarz | 1968–1983 | 2 | 1 | 3 | 6 |
| 9. | Patryk Dudek | 2016–2025 | 2 | 1 | 2 | 5 |
| 10. | Sławomir Drabik | 1991–1997 | 2 | 1 | – | 3 |
| 11. | Roman Jankowski | 1981–1996 | 2 | – | 3 | 5 |
| 12. | Stanisław Tkocz | 1956–1965 | 2 | – | 1 | 3 |
| Jacek Gollob | 1998–2005 | 2 | – | 1 | 3 | |
| Rune Holta | 2003–2007 | 2 | – | 1 | 3 | |
| 15. | Włodzimierz Szwendrowski | 1951–1955 | 2 | – | – | 2 |
| Bernard Jąder | 1978–1980 | 2 | – | – | 2 | |
| 17. | Jarosław Hampel | 2000–2011 | 1 | 3 | – | 4 |
| Krzysztof Kasprzak | 2009–2014 | 1 | 3 | – | 4 | |
| 19. | Edward Kupczyński | 1952–1958 | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 20. | Marian Kaiser | 1957–1963 | 1 | 2 | 1 | 4 |
| 21. | Piotr Pawlicki | 2014–2018 | 1 | 2 | – | 3 |
| 22. | Jacek Krzyżaniak | 1994–2002 | 1 | 1 | 3 | 5 |
| 23. | Andrzej Huszcza | 1980–1984 | 1 | 1 | 2 | 4 |
| 24. | Henryk Żyto | 1961–1963 | 1 | 1 | 1 | 3 |
| Antoni Woryna | 1966–1970 | 1 | 1 | 1 | 3 | |
| Zenon Kasprzak | 1987–1990 | 1 | 1 | 1 | 3 | |
| 27. | Edmund Migoś | 1968–1970 | 1 | 1 | – | 2 |
| Jerzy Gryt | 1971–1973 | 1 | 1 | – | 2 | |
| Wojciech Żabiałowicz | 1986–1987 | 1 | 1 | – | 2 | |
| Wojciech Załuski | 1989–1991 | 1 | 1 | – | 2 | |
| 31. | Bogusław Nowak | 1973–1977 | 1 | – | 1 | 2 |
| Maciej Jaworek | 1985–1986 | 1 | – | 1 | 2 | |
| Grzegorz Walasek | 2004–2008 | 1 | – | 1 | 2 | |
| Piotr Protasiewicz | 1999–2011 | 1 | – | 1 | 2 | |
| Tomasz Jędrzejak | 2003–2012 | 1 | – | 1 | 2 | |
| Szymon Woźniak | 2017–2020 | 1 | – | 1 | 2 | |
| 37. | Alfred Smoczyk | 1949 | 1 | – | – | 1 |
| Józef Olejniczak | 1950 | 1 | – | – | 1 | |
| Mieczysław Połukard | 1954 | 1 | – | – | 1 | |
| Stefan Kwoczała | 1959 | 1 | – | – | 1 | |
| Konstanty Pociejkowicz | 1960 | 1 | – | – | 1 | |
| Zygmunt Pytko | 1967 | 1 | – | – | 1 | |
| Zdzisław Dobrucki | 1976 | 1 | – | – | 1 | |
| Adam Skórnicki | 2008 | 1 | – | – | 1 | |
| 45. | Joachim Maj | 1957–1964 | – | 3 | 2 | 5 |
| 46. | Paweł Waloszek | 1969–1975 | – | 2 | 1 | 3 |
| 47. | Jerzy Rembas | 1976–1984 | – | 2 | – | 2 |
| Bolesław Proch | 1978–1985 | – | 2 | – | 2 | |
| Jan Krzystyniak | 1988–1989 | – | 2 | – | 2 | |
| Przemysław Pawlicki | 2011–2017 | – | 2 | – | 2 | |
| 51. | Piotr Świst | 1993–2002 | – | 1 | 2 | 3 |
| 52. | Tadeusz Fijałkowski | 1952–1953 | – | 1 | 1 | 2 |
| Janusz Suchecki | 1952–1954 | – | 1 | 1 | 2 | |
| Mieczysław Woźniak | 1977–1979 | – | 1 | 1 | 2 | |
| Robert Sawina | 1992–2001 | – | 1 | 1 | 2 | |
| Wiesław Jaguś | 1998–2006 | – | 1 | 1 | 2 | |
| Dominik Kubera | 2022–2025 | – | 1 | 1 | 2 | |
| 58. | Eugeniusz Zenderowski | 1949 | – | 1 | – | 1 |
| Tadeusz Kołeczek | 1950 | – | 1 | – | 1 | |
| Alfred Spyra | 1951 | – | 1 | – | 1 | |
| Bolesław Bonin | 1953 | – | 1 | – | 1 | |
| Andrzej Krzesiński | 1955 | – | 1 | – | 1 | |
| Jan Malinowski | 1959 | – | 1 | – | 1 | |
| Marian Rose | 1966 | – | 1 | – | 1 | |
| Jerzy Szczakiel | 1971 | – | 1 | – | 1 | |
| Marek Cieślak | 1975 | – | 1 | – | 1 | |
| Andrzej Tkocz | 1977 | – | 1 | – | 1 | |
| Leonard Raba | 1982 | – | 1 | – | 1 | |
| Mirosław Korbel | 1990 | – | 1 | – | 1 | |
| Jarosław Szymkowiak | 1992 | – | 1 | – | 1 | |
| Tomasz Świątkiewicz | 1993 | – | 1 | – | 1 | |
| Adam Łabędzki | 1996 | – | 1 | – | 1 | |
| Krzysztof Cegielski | 2002 | – | 1 | – | 1 | |
| Rafał Okoniewski | 2012 | – | 1 | – | 1 | |
| 75. | Andrzej Pogorzelski | 1964–1966 | – | – | 3 | 3 |
| 76. | Zbigniew Raniszewski | 1951–1955 | – | – | 2 | 2 |
| Robert Słaboń | 1978–1979 | – | – | 2 | 2 | |
| Sebastian Ułamek | 2001–2006 | – | – | 2 | 2 | |
| Rafał Dobrucki | 1995–2010 | – | – | 2 | 2 | |
| 80. | Jan Paluch | 1949 | – | – | 1 | 1 |
| Bernard Kacperak | 1960 | – | – | 1 | 1 | |
| Zygfryd Friedek | 1967 | – | – | 1 | 1 | |
| Jerzy Trzeszkowski | 1969 | – | – | 1 | 1 | |
| Henryk Glücklich | 1972 | – | – | 1 | 1 | |
| Piotr Bruzda | 1974 | – | – | 1 | 1 | |
| Henryk Olszak | 1980 | – | – | 1 | 1 | |
| Grzegorz Kuźniar | 1986 | – | – | 1 | 1 | |
| Sławomir Dudek | 1991 | – | – | 1 | 1 | |
| Jarosław Olszewski | 1994 | – | – | 1 | 1 | |
| Damian Baliński | 2007 | – | – | 1 | 1 | |
| Krzysztof Buczkowski | 2012 | – | – | 1 | 1 | |
| Tomasz Gapiński | 2015 | – | – | 1 | 1 |
Pogrubioną czcionką – zostali zaznaczeni zawodnicy, którzy kontynuują karierę żużlową.
Według klubów
[edytuj | edytuj kod]Stan po sezonie 2025
| Lp. | Klub | Złoto | Srebro | Brąz | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Unia Leszno[i] | 13 | 9 | 9 | 31 |
| 2. | Stal Gorzów Wielkopolski | 10 | 12 | 12 | 34 |
| 3. | KS ROW Rybnik[j] | 8 | 10 | 5 | 23 |
| 4. | WTS Wrocław[k] | 8 | 7 | 13 | 28 |
| 5. | Polonia Bydgoszcz[l][m] | 8 | 5 | 6 | 19 |
| 6. | Unia Tarnów | 5 | 3 | 4 | 12 |
| 7. | Włókniarz Częstochowa[n] | 5 | 2 | 3 | 10 |
| 8. | KS Toruń[o] | 3 | 6 | 3 | 12 |
| 9. | GKS Wybrzeże Gdańsk[p] | 3 | 4 | 3 | 10 |
| 10. | ZKŻ Zielona Góra[q] | 3 | 2 | 9 | 14 |
| 11. | Speedway Stal Rzeszów[r] | 2 | 3 | 2 | 7 |
| 12. | KKS Kolejarz Rawicz | 2 | – | 1 | 3 |
| 13. | KS Kolejarz Opole | 1 | 3 | 1 | 5 |
| 14. | Speedway Lublin | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 15. | TS Polonia Piła | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 16. | Sparta Łódź[s] | 1 | 1 | – | 2 |
| 17. | Ogniwo Bytom[t] | 1 | – | 1 | 2 |
| 18. | Legia Warszawa | 1 | – | – | 1 |
| PSŻ Poznań | 1 | – | – | 1 | |
| 20. | Budowlani Warszawa[u] | – | 3 | 1 | 4 |
| 21. | KS Śląsk Świętochłowice | – | 2 | 1 | 3 |
| 22. | SKS Start Gniezno | – | 1 | – | 1 |
| KS Speedway – Polonia Piła | – | 1 | – | 1 | |
| 24. | CWKS Wrocław | – | – | 1 | 1 |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W klasie do 350 cm³ pierwszy bieg finałowy został unieważniony przez komisję sportową. Z tą decyzją nie zgodził się Rudolf Breslauer i nie stawił się na starcie powtórki.
- ↑ Mistrzostwa rozgrywano w dwóch klasach: maszyn sportowych i maszyn wyścigowych. O tytule mistrza Polski decydował bieg finałowy bez podziału na klasy. ¼ okrążenia przed Krystą stali Witkowski i Breslauer, ½ okrążenia przed Krystą stali Geyer i Świderski.
- ↑ Zawodnicy rywalizowali o tytuł I i II wicemistrza Polski, ponieważ władze PZM pośmiertnie przyznały tytuł mistrza Polski Alfredowi Smoczykowi w uznaniu swej wysokiej klasy jeździeckiej. W 1984 roku władze PZM podjęły decyzje o przywróceniu tytułu mistrza Polski za rok 1950 Józefowi Olejniczakowi, a Alfredowi Smoczykowi przyznano tytuł honorowego mistrza Polski.
- ↑ a b c d W latach 1953–1956 rozgrywano kilka turniejów mistrzostw Polski, do końcowej klasyfikacji nie liczono najsłabszego wyniku.
- ↑ a b Finał dwudniowy.
- ↑ Finał przerwano po czterech seriach z powodu opadów deszczu, z powodu równości punktów przyznano dwa brązowe medale.
- ↑ a b c Norweg z polską licencją.
- ↑ Lata, w których dany zawodnik zdobywał medale.
- ↑ Także jako LKM-Unia Leszno.
- ↑ Także jako Górnik Rybnik.
- ↑ Także jako Spójnia Wrocław, Ślęza Wrocław oraz Sparta Wrocław.
- ↑ Także jako Gwardia Bydgoszcz.
- ↑ Uwzględniono starty zawodników sekcji klubu BKS „Polonia”, który został rozwiązany po sezonie 2003, oraz stowarzyszenia BTŻ „Polonia”, które za zgodą władz PZM zajęło miejsce dotychczasowego klubu w rozgrywkach, i wywodzącej się z niego spółki ŻKS „Polonia Bydgoszcz” SA.
- ↑ Uwzględniono starty zawodników stowarzyszenia CKM „Włókniarz” oraz dwóch wywodzących się z niego spółek – CKM „Włókniarz” SA, której władze PZM obebrały licencję po sezonie 2014, i „Włókniarz Częstochowa” SA, która powstała pośrednio po odebraniu licencji tej pierwszej.
- ↑ Także jako Stal Toruń oraz Apator Toruń.
- ↑ Także jako Legia Gdańsk.
- ↑ Także jako Falubaz Zielona Góra oraz Morawski Zielona Góra.
- ↑ Także jako ZKS Stal Rzeszów.
- ↑ Także jako Ogniwo Łódź.
- ↑ Także jako Polonia-Ogniwo Bytom.
- ↑ Także jako Skra-Związkowiec Warszawa.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Indywidualne Mistrzostwa Polski. speedway.hg.pl. [dostęp 2022-03-24].
- ↑ Godne tradycje śp. Smoczyka podtrzymał Olejniczak zdobywając tytuł I v. mistrza Polski na żużlu, „Głos Wielkopolski”, W hołdzie tragicznie zmarłego Alfreda Smoczyka uznano, że nie będzie przyznany tytuł mistrza, a pierwszego i drugiego wicemistrza., 10 października 1950 [dostęp 2020-06-25].
- ↑ Szwendrowski mistrzem Polski na żużlu, „Sport: pismo Głównego Komitetu Kultury Fizycznej”, 15 października 1951 [dostęp 2021-11-14], W artykule pełne wyniki Mistrzostw.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Indywidualne Mistrzostwa Polski na Żużlu
- Historia Speedwaya w Polsce. rlach.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-17)].
- Historia zawodów IMP