Infografika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Infografika (grafika informacyjna) – graficzna wizualizacja informacji, danych i wiedzy[1], zaprojektowana tak, by przekazywać audiencji złożone dane w przystępny i jasny sposób. Tworzenie infografik nazywamy wizualizacją danych, projektowaniem informacji lub architekturą informacji. Przejrzystość przekazu jest w niej priorytetowa. Jej głównym zadaniem jest przykucie uwagi potencjalnego adresata i umożliwienie mu szybkiego zapoznania się z jej zawartością[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początków historii infografiki możemy dopatrywać się już w roku 1626, kiedy to Christoph Scheiner opublikował „Rosa Ursina sive Sol”[3]. W dziele tym opisywał swoje obserwacje astronomiczne, konkretniej – obrotów Słońca, które następnie narysował, by ukazać sposób obracania się gwiazdy. Ilustracje te zamieścił na kartkach w/w księgi. Dziś możemy je rozpatrywać jako prawdopodobnie jedną z pierwszych w historii „infografik”.

W 1786, William Playfair opublikował pierwsze na świecie wykresy w swej książce „The Commercial and Political Atlas”. Był on ekonomistą, toteż właśnie ekonomię XVIII-wiecznej Anglii przedstawił na różne sposoby. Wykorzystał do tego szereg używanych dziś na co dzień wykresów, m.in. słupkowy, powierzchniowy i liniowy. 15 lat później w swej pracy „Statistical Breviary” zamieścił jeszcze wykres kołowy[4][5][6].

Przełomowym czasem był rok 2000, kiedy nie tylko spopularyzowały się animacje Adobe Flash, ale też zabiegi graficzne stosować zaczęła telewizja i dziennikarze. Infografiki zaczęły się pojawiać w teledyskach muzycznych i reklamach. Czasem nawet teledysk mógł składać się z samych infografik, kreatywnie przedstawianych jedna po drugiej – przykładem tego jest wideo norweskiej grupy Royksopp dla ich piosenki „Remind Me”[7]. Tworzenie animacji było jeszcze łatwiejsze, gdy pojawiły się alternatywy dla Adobe Flash. Były to HTML5 (2014) oraz CSS3 (2012), do dziś będące głównymi językami opisowymi stron internetowych. Dzisiaj z infografikami spotkać możemy się na rozmaitych polach, szczególnie w dziennikarstwie, a młodsi z nas – w podręcznikach. Największy zasięg mają jednak te z nich, które zostaną zamieszczone w Internecie. Użytkownicy portali społecznościowych chętnie je czytają, a gdy ich treść im się podoba, mogą w sposób bardzo łatwy i niezobowiązujący udostępnić je swoim znajomym, niekiedy rozpoczynając tzw. efekt wirusowy. W swej prezentacji TED, twórca i designer David McCandless wypowiedział takie słowa na temat infografik: „Informacje wizualne mają w sobie coś niemal magicznego. Pzyjmuje się je bez wysiłku. Dosłownie można je w siebie wlewać. Kiedy poruszasz się po gęstej dżungli informacji, widok pięknej infografiki lub ślicznej wizualizacji danych przynosi ulgę, zupełnie jakby trafiło się na prześwit.”[8].

Naukowe fakty nt. infografiki[edytuj | edytuj kod]

Odkrycia naukowe dotyczące fizjologii ludzkiego wzroku i sposobu przetwarzania informacji przez mózg są poważnym argumentem przemawiającym za wykorzystywaniem infografiki. Jak się okazuje, nasz wzrok jest zdecydowanie najważniejszym z naszych zmysłów, a za analizowanie obrazu dostarczanego do mózgu przez oczy odpowiada – pośrednio lub bezpośrednio – blisko 50% naszego mózgu[9]. Istotnie, w siatkówce człowieka znajdziemy ok. 130 milionów receptorów[10]. Cała sieć nerwowa odpowiedzialna za widzenie stanowi bardzo istotną sieć całego nerwowego układu. Neurony uczestniczące w procesie widzenia reprezentują ok. 30% całej szarej materii naszego mózgu. Dla kontrastu dodajmy, że neurony odpowiedzialne za dotyk to tylko jej 8%, a za słuch – jedynie 3%[11]. Możemy więc już na tej podstawie zauważyć, że ludzka percepcja jest najbardziej wyczulona na bodźce wzrokowe.

Idąc krok głębiej, musimy przeanalizować sposób przyswajania informacji przez mózg. Gdy czytamy dłuższy tekst, rzadko zastanawiamy się nad tym, ile tak naprawdę pracy mózg musi wykonać, by go zrozumieć, bo wykonuje to w ułamku sekundy. Każda słowo w tekście jest jednak pewnym symbolem graficznym. Mózg musi przeanalizować każde z nich z osobna, a dopiero potem połączyć w logiczne obiekty tak, byśmy wiedzieli, co czytamy[12]. Zachodzi to więc sekwencyjnie. Natomiast widząc infografikę, mózg od razu może dostrzec w niej konkretne kształty i kolory, i od razu zinterpretować je wstępnie jako całość[13]. Bardzo poprawia to zrozumiałość danych, ale też szybkość ich przyswajania. Ponadto z racji tego, że obiekty na infografice mocno się od siebie różnią – kształtem, kolorem, wielkością – możemy zapamiętać znacznie większą część jej zawartości, niż w przypadku „zwykłego” tekstu.

Przewagi infografiki nad pozostałymi formami prezentowania danych[edytuj | edytuj kod]

Według statystyki przeprowadzonej na Facebooku przez Kissmetrics wynika, że najpopularniejsze posty na Facebooku to te, które zawierają grafikę i niewiele tekstu. Z badania serwisu HubSpot czytamy, że zdjęcia na Facebooku mają średnio o 53% więcej polubień niż „zwykłe” posty. Ma to związek z pewnym trendem wśród internautów – z powodu dużej ilości wszechobecnych informacji zazwyczaj po wejściu na stronę internetową jak najszybciej staramy się odfiltrować na niej rzeczy dla nas przydatne. Z tego też względu zamiast analizować całą zawartość strony, pośpiesznie przeglądamy wyróżniające się obiekty oraz nagłówki[14]. Jest to szansa dla twórców infografik. Statystyczny internauta buszując po Internecie zazwyczaj poszukuje konkretnej informacji. Dlatego też zazwyczaj pomijane są długie akapity, które swym nagłówkiem nie zainteresują adresata. Zamiast nich atencję zbierają syntetycznie przedstawione dane, m.in. wykresy i listy punktowe. Jest to szansa dla twórców infografik – patrząc na nią internauta nie musi przebijać się przez długi tekst, który jest mu w większości zbędny, ale szybko zadecydować, czy strona ta okaże się mu przydatna.

Przypisy

  1. The Differences Between Data, Information and Knowledge :: Infogineering – Master Your Information, www.infogineering.net [dostęp 2018-01-11] (ang.).
  2. Doug Newsom, Jim Haynes: Public Relations Writing: Form and Style. 2004, s. 236.
  3. Stollery, Paul (2015-01-09). „The history of infographics. Florence Nightingale: infographic pioneer”. Hotwire. Retrieved 2017-04-03.
  4. H. Gray Funkhouser (1937) „Historical Development of the Graphical Representation of Statistical Data.” Osiris, Vol. 3., s. 269–404.
  5. Playfair, William; Wainer, Howard; Spence, Ian (2005). Playfair’s Commercial and Political Atlas and Statistical Breviary. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-85554-9.
  6. Tufte, Edward (1983). The Visual Display of Quantitative Information. Cheshire, Connecticut: Graphics Press. p. 13. ISBN 0-9613921-4-2.
  7. Röyksopp (19 November 2008). „Remind Me” – via Vimeo.
  8. YouTube, www.youtube.com [dostęp 2018-01-11] (ang.).
  9. MIT Research – Brain Processing of Visual Information | MIT News, news.mit.edu [dostęp 2018-01-11].
  10. http://www.if.pw.edu.pl/~krzys137/Optyka_widzenia/Wyklad%208.pdf.
  11. The Vision Thing: Mainly in the Brain | DiscoverMagazine.com, discovermagazine.com [dostęp 2018-01-11].
  12. https://www.sciencedaily.com/releases/2016/07/160720125521.htm.
  13. http://ptgmedia.pearsoncmg.com/images/9780789749499/samplepages/0789749491.pdf.
  14. https://www.nngroup.com/articles/f-shaped-pattern-reading-web-content-discovered/.