Infografika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Infografika na temat militariów Korei Północnej

Infografika (grafika informacyjna) – graficzna wizualizacja informacji, danych i wiedzy[1], zaprojektowana tak, by przekazywać audiencji złożone dane w przystępny i jasny sposób. Proces tworzenia infografiki nazywamy wizualizacją danych, projektowaniem informacji lub architekturą informacji. Przejrzystość przekazu jest w niej priorytetowa. Infografika ma za zadanie przykuć uwagę adresata i umożliwić mu szybkie zapoznanie się z zawartością[2].

Przegląd[edytuj | edytuj kod]

Stała się popularna wraz z rozwojem mass media. Zwiększenie liczby prostych w obsłudze narzędzi do edycji grafiki umożliwia darmowe tworzenie własnych tego typu obrazów każdemu użytkownikowi komputera. Dlatego też chętnie są wykorzystywane przez dziennikarzy, blogerów, ale też duże korporacje korzystające z nich jako narzędzia do przedstawiania statystyk czy do reklamy. Są używane w dziennikarstwie – w prognozach pogody natknąć się możemy na charakterystyczny motyw konturu kraju (lub regionu) z umieszczonymi na nim ikonami: słońcem, słońcem z chmurą, samą chmurą itp., w zależności od pogody w danej okolicy. Z kolei w dużych miastach w tej formie pokazuje się ich plany z zaznaczonymi najważniejszymi obiektami. Dobrze znanymi infografikami są plany metra waszyngtońskiego oraz londyńskiego

W swej książce „The Visual Display of Quantitative Information”, Edward Tufte tak definiuje zadania wizualizacji:

  • przekazać dane
  • skłonić adresata do skupienia się na treści przekazu, a nie na metodzie, projekcie graficznym, czy czymkolwiek innym
  • dbać o to, by dane były odbierane tak, jak powinny
  • zaprezentować wiele liczb na niewielkiej powierzchni
  • zagwarantować spójność dużych zestawów danych
  • ułatwić adresatowi porównywanie danych
  • przekazywać informacje stopniowo od ogólnego przeglądu do szczegółów
  • mieć jasny cel – opisowy, dekoracyjny itd. (niepewność, czy dany element jest informacyjny, czy jest jedynie ozdobnikiem, mogłoby prowadzić do dużych nieporozumień)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początków historii infografiki poniekąd możemy dopatrywać się w już piśmie obrazkowym, szczególności w hieroglifach starożytnych Egipcjan i malunkach naskalnych. W 1786, William Playfair opublikował pierwsze na świecie wykresy w swej książce „The Commercial and Political Atlas”. Był on ekonomistą, toteż właśnie ekonomię XVIII-wiecznej Anglii przedstawił na różne sposoby. Wykorzystał do tego szereg używanych dziś na co dzień wykresów, m.in. słupkowy, powierzchniowy i liniowy. 15 lat później w swej pracy „Statistical Breviary” zamieścił jeszcze wykres kołowy[3][4][5].

Kolejną osobą wnoszącą wkład do rozwoju tej formy przekazywania informacji był Henry Beck. Gdy mapy metra londyńskiego stawała się coraz bardziej zawiła, zaprojektował on w roku 1933 nową. Zamiast na podstawie faktycznego położenia geograficznego, zamieścił on na niej stacje na podstawie ich wzajemnych położeń. Ponadto wszystkie linie przebiegały pod kątem prostym lub 45°, co nadwyraz poprawiło jej czytelność. Mapa Becka przyjęła się w Londynie tak dobrze, że stała się wzorem tworzenia tego rodzaju planów. Dziś możemy ją rozpatrywać jako prawdopodobnie pierwszą infografikę „z prawdziwego zdarzenia”, bo została stworzona właśnie w celu uproszczenia odbioru zagmatwanych informacji.

Przełomowym czasem był rok 2000, kiedy nie tylko spopularyzowały się animacje Adobe Flash, ale też zabiegi graficzne zaczęły stosować telewizja i dziennikarstwo. Infografiki zaczęły się pojawiać w teledyskach muzycznych i reklamach. Kolejnym krokiem ku rozwojowi infografiki było powstanie alternatyw dla Adobe Flash – HTML5 (2014) oraz CSS3 (2012), do dziś będące głównymi językami opisowymi stron internetowych. Dzisiaj z infografikami spotykamy się na każdym kroku, w szczególności w mediach i marketingu. Największy zasięg mają te z nich, które zostaną zamieszczone w Internecie. Użytkownicy portali społecznościowych chętnie je czytają, a gdy ich treść im się podoba, mogą w sposób bardzo łatwy i niezobowiązujący udostępnić je swoim znajomym, niekiedy rozpoczynając tzw. efekt wirusowy. W swej prezentacji TED, twórca i designer David McCandless wypowiedział takie słowa na temat infografik: „Informacje wizualne mają w sobie coś niemal magicznego. Przyjmuje się je bez wysiłku. Dosłownie można je w siebie wlewać. Kiedy poruszasz się po gęstej dżungli informacji, widok pięknej infografiki lub ślicznej wizualizacji danych przynosi ulgę, zupełnie jakby trafiło się na prześwit.”[6].

Dziś możemy obserwować ewolucję infografiki w kierunku nie tylko lepszego dostarczania informacji, ale zapewniania rozrywki. Łatwość tworzenia tego typu ilustracji powoduje, że głównym ograniczeniem nie są już umiejętności, ale twórczość autora.

Przewaga infografiki nad zwykłym tekstem[edytuj | edytuj kod]

Odkrycia naukowe dotyczące fizjologii ludzkiego wzroku i sposobu przetwarzania informacji przez mózg są poważnym argumentem przemawiającym za wykorzystywaniem infografiki. Jak się okazuje, nasz wzrok jest zdecydowanie najważniejszym z naszych zmysłów, a za analizowanie obrazu dostarczanego do mózgu przez oczy odpowiada – pośrednio lub bezpośrednio – blisko 50% naszych neuronów[7]. Istotnie, w siatkówce człowieka znajdziemy ok. 130 milionów receptorów[8]. Cała sieć nerwowa odpowiedzialna za widzenie stanowi bardzo istotną sieć całego nerwowego układu. Neurony uczestniczące w procesie widzenia reprezentują ok. 30% całej szarej substancji szarej naszego mózgu. Dla kontrastu dodajmy, że neurony odpowiedzialne za dotyk to tylko jej 8%, a za słuch – 3%[9]. Świadczy to o przewadze wzroku nad pozostałymi zmysłami – chcąc, by nasza treść dotarła do wielu odbiorców warto mieć to na uwadze i dobrze wykorzystać możliwości tego zmysłu.

Warto w tym miejscu przeanalizować sposób przyswajania informacji przez mózg. Gdy czytamy dłuższy tekst, rzadko zastanawiamy się nad tym, ile tak naprawdę pracy mózg musi wykonać, by go zrozumieć, bo wykonuje to w ułamku sekundy. Każda słowo w tekście jest jednak pewnym symbolem graficznym. Mózg musi przeanalizować każde z nich z osobna, a dopiero potem połączyć w logiczne obiekty tak, byśmy wiedzieli, co czytamy[10]. Zachodzi to więc sekwencyjnie. Natomiast widząc infografikę, mózg od razu może dostrzec w niej konkretne kształty i kolory, i od razu zinterpretować je wstępnie jako całość[11]. Bardzo poprawia to zrozumiałość danych, ale też szybkość ich przyswajania. Ponadto z racji tego, że obiekty na infografice mocno się od siebie różnią – kształtem, kolorem, wielkością – zapamiętujemy znacznie większą część jej zawartości, niż w przypadku samego tekstu[12].

Według statystyki przeprowadzonej na Facebooku przez Kissmetrics wynika, że najpopularniejsze posty na Facebooku to te, które zawierają grafikę i niewiele tekstu. Z badania serwisu HubSpot czytamy, że zdjęcia na Facebooku mają średnio o 53% więcej polubień niż „zwykłe” posty. Ma to związek z pewnym trendem wśród internautów – z powodu dużej ilości wszechobecnych informacji zazwyczaj po wejściu na stronę internetową jak najszybciej staramy się odfiltrować na niej rzeczy dla nas przydatne. Z tego też względu zamiast analizować całą zawartość strony, pośpiesznie przeglądamy wyróżniające się obiekty oraz nagłówki[13]. Nawet jeśli informacja, której szuka, znajduje się na stronie, to gdy nie będzie wystarczająco wyeksponowana, prawdopodobnie opuści stronę, czemu zapobiec możemy właśnie poprzez zawarcie przekazu w rzucającej się w oczy infografice.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The Differences Between Data, Information and Knowledge :: Infogineering – Master Your Information, www.infogineering.net [dostęp 2018-01-11] (ang.).
  2. Doug Newsom, Jim Haynes: Public Relations Writing: Form and Style. 2004, s. 236.
  3. H. Gray Funkhouser (1937) „Historical Development of the Graphical Representation of Statistical Data.” Osiris, Vol. 3., s. 269–404.
  4. Playfair, William; Wainer, Howard; Spence, Ian (2005). Playfair’s Commercial and Political Atlas and Statistical Breviary. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-85554-9.
  5. Tufte, Edward (1983). The Visual Display of Quantitative Information. Cheshire, Connecticut: Graphics Press. p. 13. ISBN 0-9613921-4-2.
  6. YouTube, www.youtube.com [dostęp 2018-01-11] (ang.).
  7. MIT Research – Brain Processing of Visual Information | MIT News, news.mit.edu [dostęp 2018-01-11].
  8. http://www.if.pw.edu.pl/~krzys137/Optyka_widzenia/Wyklad%208.pdf.
  9. The Vision Thing: Mainly in the Brain | DiscoverMagazine.com, discovermagazine.com [dostęp 2018-01-11].
  10. https://www.sciencedaily.com/releases/2016/07/160720125521.htm.
  11. http://ptgmedia.pearsoncmg.com/images/9780789749499/samplepages/0789749491.pdf.
  12. https://link.springer.com/article/10.3758%2FPBR.15.2.237.
  13. https://www.nngroup.com/articles/f-shaped-pattern-reading-web-content-discovered/.