Inhibitory aromatazy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Inhibitory aromatazy – grupa leków stosowanych w hormonoterapii hormonozależnych (posiadających ER lub PGR) nowotworów sutka i jajnika po menopauzie, poprzez hamowanie aktywności aromatazy (inhibitor enzymatyczny), doprowadzając do hipoestrogenizmu.

Częstym schematem leczenia jest włączanie leków tej grupy po kilkuletniej terapii tamoksifenem. W odróżnieniu od tamoksifenu (mającego działanie agonistyczne na receptory estrogenowe w kościach) leki tej grupy są pozbawione tego działania, co jest przyczyną nasilającej się osteoporozy.

Inhibitory aromatazy dzielą się na:

Inhibitory aromatazy hamują syntezę estrogenów:

Inhibitory aromatazy bywają stosowane przez sportowców w ramach dopingu, w celu zapobiegania niechcianym działaniom sterydów anabolicznych (działanie enzymu aromatazy wywołuje estrogenizm poprzez przeksztaclenie z androgenów do estrogenów i w konsekwencji m.in. ginekomastię czy nadmierną ilość tkanki tłuszczowej), dlatego zostały umieszczone na liście substancji zakazanych przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski i Światową Agencję Antydopingową[2].

Zastosowanie[edytuj]

Terapia hormonalna w leczeniu raka piersi[edytuj]

Wskazania do stosowania[edytuj]

Inhibitory aromatazy są skuteczne i zalecane w leczeniu uzupełniającym (po chirurgii, chemio i radioterapii) w leczeniu raka piersi wrażliwego na leczenie hormonalne, czyli posiadającego receptory dla hormonów: estrogenów (ER - warunek bezwzględny) lub estrogenów i progestagenów (PgR). Inhibitory są skuteczne i zarejestrowane w leczeniu raka piersi u pacjentek po menopauzie (naturalnej lub wywołanej farmakologicznie/chirurgicznie).

Letrozol[3][edytuj]
  • neoadjuwant (przedoperacyjna terapia u kobiet po menopauzie z hormonozależnym rakiem piersi, w celu umożliwienia przeprowadzenia późniejszego zabiegu oszczędzającego u kobiet, które nie były wcześniej rozważane jako kandydatki do chirurgii oszczędzającej. Leczenie po zabiegu chirurgicznym powinno być zgodne ze standardami. Jedynym dostępnym w Polsce lekiem zarejestrowanym w tym wskazaniu jest produkt Lametta)[3]
  • adjuwant (leczenie uzupełniające, pooperacyjne) obejmujące:
    • up-front zastosowanie letrozolu jako pierwszego z leków w terapii hormonalnej wczesnego raka piersi,
    • sekwencja (inaczej switch) zastosowanie letrozolu jako drugiego z leków w terapii po uprzednim leczeniu tamoksyfenem,
  • terapia zaawansowanego raka piersi – leczenie w tym stadium zaawansowania.
Anastrozol:[4][edytuj]
  • adjuwant (leczenie uzupełniające, pooperacyjne) obejmujące:
    • up-front zastosowanie anastrozolu jako pierwszego z leków w terapii hormonalnej wczesnego raka piersi,
    • sekwencja (inaczej switch) zastosowanie anastrozolu jako drugiego z leków w terapii po uprzednim leczeniu tamoksyfenem,
  • terapia zaawansowanego raka piersi – leczenie w tym stadium zaawansowania.

Czas trwania terapii uzupełniającej – światowe zalecenia ASCO (American Society of Clinical Oncology)[5][edytuj]

Zgodnie z zaleceniami ASCO 2014 całkowity czas trwania terapii hormonalnej pacjentki z rakiem piersi powinien wynosić 10 lat i uwzględniać zastosowanie tamoksyfenu i inhibitorów aromatazy w poniższych możliwych kombinacjach:

  • pacjentki przed menopauzą – u pacjentek przed menopauzą leczenie należy zaczynać od tamoksyfenu. Zamiana na inhibitor aromatazy jest możliwa dopiero kiedy u pacjentki potwierdzi się przejście menopauzy,
  • pacjentki po menopauzie – pacjentki u których potwierdzono menopauzę mogą mieć zastosowaną terapię z użyciem tamoksyfenu lub inhibitora aromatazy lub obu tych leków na zmianę.

W ten sposób 10 letnia terapia hormonalna może obejmować następujące kombinacje:

  • 10 lat tamoksyfen,
  • 5 lat tamoksyfen + 5 lat inhibitor aromatazy,
  • 5 lat inhibitor aromatazy + 5 lat tamoksyfen,
  • 2-3 lata tamoksyfen + 5 lat inhibitor aromatazy,
  • 5 lat inhibitor aromatazy.

W przypadku przeciwwskazań do tamoksyfenu (np. żylaki, zakrzepica, uczelenia, nudności, zaćma, depresja) należy zmienić leczenie na inhibitor aromatazy. U kobiet przed menopauzą stosuje się dodatkowo analogi gonadoliberyny (np. goserelina) - celem wywołania farmakologicznej menopauzy - u kobiet z zachowanym cyklem leki z tej grupy są nieskuteczne. W przypadku wystąpienia nietolerancji tamoksyfenu w trakcie leczenia (ww. objawy) również należy zmienić lek na inhibitor aromatazy. W przypadku przeciwwskazań do inhibitora aromatazy leczenie należy zamienić na tamoksyfen.

Skuteczność[edytuj]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Przypisy

  1. Mokbel K. The evolving role of aromatase inhibitors in breast cancer. „International journal of clinical oncology”. 7 (5), s. 279–83, 2002. DOI: 10.1007/s101470200040. PMID: 12402060. 
  2. U Mareck, H Geyer, S Guddat, N Haenelt i inni. Identification of the aromatase inhibitors anastrozole and exemestane in human urine using liquid chromatography/tandem mass spectrometry. „Rapid Commun Mass Spectrom”. 20 (12), s. 1954-62, 2006. DOI: 10.1002/rcm.2545. PMID: 16715475. 
  3. a b Urząd Rejestracji Leków: Charakterystyka produktu Leczniczego Lametta. URLP. [dostęp 2014].
  4. URLP: Charakterystyka produktu leczniczego Atrozol. urlp. [dostęp 2014].
  5. ASCO: Zalecenia ASCO JCO (ang.). JCO. [dostęp 2014].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.