Przejdź do zawartości

Instytut Książki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zobacz też: Instytut Książki i Czytelnictwa.
Instytut Książki
ilustracja
Państwo

 Polska

Miejscowość

Kraków

Data założenia

2004

dyrektor

Grzegorz Jankowicz

Adres

ul. Wróblewskiego 6 Kraków

Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Instytut Książki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Instytut Książki”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Instytut Książki”
Ziemia50°04′10,8″N 19°56′22,3″E/50,069667 19,939528
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Instytut Książki – państwowa instytucja kultury, powołana 11 stycznia 2004 w Krakowie, do zakresu działalności której należy dbałość o rozwój kultury literackiej w Polsce, promocja polskiej literatury w kraju i za granicą, inicjowanie i prowadzenie działań proczytelniczych, a także tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi rodzimej twórczości literackiej oraz wspieranie rynku książki. Z dniem 1 czerwca 2024 Instytut Książki rozpoczął działalność jako nowa państwowa instytucja kultury, w wyniku połączenia dotychczasowego Instytutu Książki i Instytutu Literatury.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Powstanie Instytutu Książki zainicjował minister kultury Waldemar Dąbrowski[1]. Instytucja promuje polską literaturę, język polski, polską książkę, czytelnictwo i polskie wydawnictwa w kraju i za granicą, a także wspiera polskich pisarzy i pisarki. Do zakresu działalności Instytutu Książki należy także przygotowywanie rekomendacji i propozycji rozwiązań problemów społecznych, strukturalnych, instytucjonalnych, finansowych i prawnych związanych z szeroko rozumianym polem literackim.

W momencie inauguracji Instytut działał w Willi Decjusza, a po remoncie przeniósł się do budynku przy ulicy Szczepańskiej 1 w Krakowie[2]. W 2015 roku przeprowadził się do zabytkowego budynku kupionego od Radia Kraków przy ulicy Wróblewskiego 6[3][4]. Warszawska siedziba Instytutu mieści się przy ul. Foksal 17[5].

Z dniem 1 czerwca 2024 Instytut Książki rozpoczął działalność jako nowa państwowa instytucja kultury[6], w wyniku połączenia dotychczasowego Instytutu Książki i Instytutu Literatury[7]. Dyrektorem został Grzegorz Jankowicz[8]. Funkcje wicedyrektorów objęli Agnieszka Rasińska-Bóbr, Marcin Hamkało i Anna Zagórska[9][10].

Program

[edytuj | edytuj kod]

Wśród najważniejszych działań Instytutu Książki należy wymienić programy poświęcone przekładom literatury polskiej na inne języki (Program Translatorski ©Poland, Sample Translations), programy wspierające tłumaczy i tłumaczki literatury polskiej (Kolegium Tłumaczy, Nagroda Transatlantyk, Found in Translation, Stypendium im. Adama Wodnickiego, Stypendium im. Albrechta Lemppa, Stypendium im. Andersa Bodegårda, Światowy Kongres Tłumaczy Literatury Polskiej), programy promujące literaturę polską na najważniejszych imprezach branżowych za granicą (Books from Poland), programy bookstartowe i proczytelnicze („Mała książka – wielki człowiek”, Bookstadion), programy wsparcia księgarń kameralnych („Certyfikat dla małych księgarni”) oraz bibliotek publicznych (Dyskusyjne Kluby Książki). W 2005 roku Instytut stał się administratorem programów dotacyjnych Ministra Kultury i Dziedzictwa w obszarze literatury (Czasopisma, Literatura, Partnerstwo dla książki, Promocja czytelnictwa), także w ramach obu odsłon Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (Infrastruktura bibliotek, Kraszewski. Komputery dla bibliotek). Instytut jest fundatorem Nagrody im. Konstantego Puzyny. Od 1 kwietnia 2010 Instytut przejął wydawanie czasopism patronackich Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego („Akcent”, „Dialog”, „Literatura na Świecie”, „Nowe Książki”, „Odra”, „Teatr”, „Teatr Lalek”, „Topos”, „Twórczość”).

Dyrektorzy

[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Transatlantyk

[edytuj | edytuj kod]

Od 2005 r. Instytut funduje nagrodę „Transatlantyk” w wysokości 10 tys. euro, przyznawaną wybitnym ambasadorom literatury polskiej za granicą. Jej laureatem może zostać na przykład tłumacz, wydawca, krytyk, animator życia kulturalnego.

Po raz pierwszy nagroda została wręczona podczas Kongresu Tłumaczy Literatury Polskiej 13 maja 2005 roku w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Obecnie nagroda wręczana jest na przełomie maja i czerwca w Krakowie.

Dotychczasowi laureaci:

Wyboru laureata dokonuje Kapituła Nagrody, złożona z badaczy literatury, animatorów życia kulturalnego, tłumaczy oraz dyrektora Instytutu Książki.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Waldemar Dąbrowski | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2024-05-07] (pol.).
  2. ↑ v, Rozmowa z Andrzejem Nowakowskim, dyrektorem Instytutu Książki [online], krakow.wyborcza.pl, 16 stycznia 2004 [dostęp 2021-06-12].
  3. ↑ Cztery kąty dla pisarzy. Nowa siedziba Instytutu Książki [online], Dziennik Polski, 25 listopada 2015 [dostęp 2021-06-12] (pol.).
  4. ↑ Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej Kolegium Tłumaczy Instytutu Książki w Krakowie [online], www.infoarchitekta.pl [dostęp 2021-06-12] (pol.).
  5. ↑ Biuro w Warszawie
  6. ↑ Instytut Książki rozpoczął działalność po połączeniu instytucji [online], instytutksiazki.pl, 3 czerwca 2024 [dostęp 2024-09-18] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-07] (pol.).
  7. ↑ Połączenie Instytutu Książki i Instytutu Literatury – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2024-09-18] (pol.).
  8. ↑ Powołanie dyrektora Instytutu Książki – Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2024-09-18] (pol.).
  9. ↑ Zespół Instytutu Książki. [w:] Instytut Książki [on-line]. instytutksiazki.pl. [dostęp 2025-11-29].
  10. ↑ Nowe kierownictwo Instytutu Książki. [w:] Instytut Książki [on-line]. instytutksiazki.pl. [dostęp 2024-10-27].
  11. ↑ Instytut Książki rozpoczyna działalność, Onet Wiadomości, 9 stycznia 2004 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane 2025-01-26] (pol.).
  12. ↑ dr Andrzej Nowakowski – Katedra Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski Uniwersytetu Jagiellońskiego [online], www.pmp.polonistyka.uj.edu.pl [dostęp 2021-06-12].
  13. ↑ Magdalena Ślusarska na czele IBL PAN [online], pb.pl [dostęp 2021-06-12] (pol.).
  14. ↑ Instytut Książki zostaje w Krakowie, instytutksiazki.pl, 22 grudnia 2005 [dostęp 2021-06-12] [zarchiwizowane 2025-01-26] (pol.).
  15. ↑ Grzegorz Gauden dyrektorem Instytutu Książki [online], instytutksiazki.pl, 2 maja 2008 [dostęp 2021-06-12] (pol.).
  16. ↑ Fatalne wyniki czytelnictwa przelały czarę. Instytut Książki bez dyrektora [online], TVN24 [dostęp 2021-06-12] (pol.).
  17. ↑ Komunikat. Instytut Książki. [dostęp 2016-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  18. ↑ Powołanie dyrektora Instytutu Książki [online], gov.pl [dostęp 2024-05-31] (pol.).
  19. ↑ Brytyjska tłumaczka Antonia Lloyd-Jones otrzymała nagrodę Transatlantyk [online], dzieje.pl [dostęp 2019-02-21] [zarchiwizowane z adresu 2019-02-22] (pol.).
  20. ↑ Hendrik Lindepuu laureatem Nagrody Transatlantyk [online], instytutksiazki.pl [dostęp 2019-06-17] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-14] (pol.).
  21. ↑ Prof. Ewa Thompson laureatką Nagrody Transatlantyk [online], instytutksiazki.pl, 2 września 2020 [dostęp 2020-09-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-19] (pol.).
  22. ↑ Prof. Tokimasa Sekiguchi laureatem Nagrody Transatlantyk [online], instytutksiazki.pl, 23 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-23] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-20] (pol.).
  23. ↑ Nagroda Transatlantyk dla prof. Silvano de Fanti [online], dzieje.pl [dostęp 2022-06-04] (pol.).
  24. ↑ a b Nagroda Transatlantyk [online], instytutksiazki.pl, 19 czerwca 2023 [dostęp 2024-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-16] (pol.).
  25. ↑ Xavier Farré laureatem 21. Nagrody Transatlantyk [online], instytutksiazki.pl, 13 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-25] [zarchiwizowane z adresu 2025-07-18].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Instytut_Książki&oldid=78485624”