Inwazja Izraela na Syrię (od 2024)
| wojna domowa w Syrii konflikt izraelsko-arabski | |||
Sytuacja militarna | |||
| Czas |
od 8 grudnia 2024 | ||
|---|---|---|---|
| Terytorium | |||
| Przyczyna |
zmiana władzy w Syrii, dążenie Izraela do zniszczenia syryjskiego potencjału militarnego i poszerzenia strefy buforowej | ||
| Wynik |
zawieszenie broni uzgodnione 21 lipca 2025 | ||
| Strony konfliktu | |||
|
| |||
| Dowódcy | |||
|
| |||
| Straty | |||
| |||
Inwazja Izraela na Syrię – kampania Sił Obronnych Izraela rozpoczęta 8 grudnia 2024 r. wkroczeniem wojsk izraelskich do strefy buforowej między okupowanymi przez nie Wzgórzami Golan a Syrią.
Jest to pierwsze od czasu wojny Jom Kipur (1973) wkroczenie armii izraelskiej na teren Syrii na taką skalę[1].
Trwająca od 2011 wojna domowa w Syrii doprowadziła w grudniu 2024 do zwycięstwa sił rebelianckich nad siłami rządowymi i w konsekwencji do ucieczki prezydenta Baszara al-Asada. Tego samego dnia armia syryjska opuściła swoje pozycje wzdłuż obszaru buforowego sił rozjemczych UNDOF. W związku z tymi wydarzeniami, premier Izraela Binjamin Netanjahu oświadczył, że rozpad dotychczasowych struktur państwa syryjskiego unieważnia porozumienie graniczne z Syrią z 1974 i nakazał izraelskiej armii przejęcie kontroli nad Purpurową Linią, czyli strefą zdemilitaryzowaną, z której wojska izraelskie wycofały się w 1974[2][3].
Równolegle Izrael przeprowadził szeroko zakrojone ataki powietrzne i morskie na syryjskie cele wojskowe w całym kraju w ramach operacji „Strzała Baszanu” (hebr. מבצע חֵץ הבשן, miwca chec ha-Baszan)[4]. Działania te doprowadziły do m.in. zniszczenia syryjskiej marynarki wojennej oraz zapasów broni chemicznej. Izrael oświadczył, że jego cele militarne to: pełna okupacja strefy UNDOF, utworzenie strefy bezpieczeństwa wolnej od ciężkiego uzbrojenia i infrastruktury wojskowej oraz zapobieżenie odnowienia szlaków przemytu broni z Iranu przez Syrię do Libanu[5].
Kampania Izraela w Syrii spotkała się z międzynarodowym potępieniem[6]. Przywódca syryjskich rebeliantów, Ahmad asz-Szara, skrytykował działania Izraela, mówiąc, że Izrael nie może usprawiedliwić swoich ataków niedawnymi wydarzeniami w Syrii, która nie może sobie pozwolić na wciągnięcie w nowy konflikt[7].
9 stycznia 2025 r. izraelscy urzędnicy oświadczyli, że zamierzają „na dłuższą metę” zająć 15-kilometrową „strefę kontroli” i 60-kilometrową „strefę wpływów” w głąb Syrii[8].
Od marca 2025 roku Izrael zadeklarował poszerzenie działań o ochronę i wsparcie syryjskich Druzów w walce z siłami rządowymi i ich sojusznikami[9].
21 lipca 2025 r. Izrael i Syria, przy wsparciu USA i poparciu m.in. Turcji oraz Jordanii, podpisały zawieszenie broni[9].
Tło
[edytuj | edytuj kod]
Od czasu wojny sześciodniowej w 1967 roku Izrael okupuje większą część regionu Wzgórz Golan w Syrii. Po wojnie Jom Kipur w 1973 r. Izrael i Syria zawarły zawieszenie broni, w wyniku którego powstały siły rozjemcze – UNDOF, utrzymujące niewielką strefę buforową między tymi dwoma państwami. W 1981 roku Izrael dokonał jednostronnej aneksji tego regionu. Akt ten został potępiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych i nie jest uznany przez żadne państwo poza Stanami Zjednoczonymi, które uznały ją w 2019 roku[10][11]. Od czasu aneksji obszar ten jest systematycznie zasiedlany przez izraelskich osadników[12].
W listopadzie 2024 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych oskarżyła Izrael o naruszenie porozumienia o wycofaniu z 1974 r. poprzez prowadzenie prac inżynieryjnych i rozmieszczenie czołgów w strefie zdemilitaryzowanej[13]. Izrael odpowiedział, że „pracuje nad ustanowieniem bariery na terytorium Izraela wyłącznie w celu zapobieżenia możliwej inwazji terrorystycznej i ochrony bezpieczeństwa granic Izraela” oraz że „izraelscy urzędnicy utrzymują bliskie kontakty z urzędnikami ONZ, którzy są zaznajomieni z zagrożeniami w regionie”[13].
Cele Izraela
[edytuj | edytuj kod]Dzień po rozpoczęciu operacji, 9 grudnia 2024 r. minister obrony Izraela Jisra’el Kac opublikował rozkazy dotyczące działań przeciwko celom wojskowych w Syrii. Oficjalnie Siły Obronne Izraela ogłosiły cztery główne cele strategiczne do zrealizowania „w najbliższej przyszłości”[5]:
- Zapewnienie całkowitej kontroli nad strefą buforową i innymi pobliskimi pozycjami strategicznymi w Syrii.
- Ustanowienie strefy bezpieczeństwa wykraczającej poza strefę buforową, skupiając się na usunięciu wszelkiego ciężkiego uzbrojenia i infrastruktury terrorystycznej, która mogłyby stanowić zagrożenie dla Izraela; a także nawiązanie kontaktów z lokalnymi społecznościami druzyjskimi.
- Zapobiegnięcie odtworzeniu irańskich szlaków przemytu broni do Libanu przez terytorium Syrii.
- Kontynuacja niszczenia strategicznych systemów ciężkiego uzbrojenia na terenie Syrii, w tym sieci obrony powietrznej, systemów rakietowych i instalacji obrony wybrzeża.
Siły biorące udział w operacji
[edytuj | edytuj kod]Po stronie izraelskiej w operacji zaangażowane zostały m.in. następujące formacje:
- 7 Brygada Pancerna Sa’ar me-Golan z 36 Dywizji Pancernej[14],
- 474 Brygada Terytorialna Ha-Golan z 210 Dywizji Terytorialnej Ha-Baszan[15],
- 810 Brygada Terytorialna He-Harim z 210 Dywizji Terytorialnej Ha-Baszan[15],
- 35 Brygada Spadochronowa z 98 Dywizji Spadochronowej Ha-Esz[15],
- Brygada Oz z 98 Dywizji Spadochronowej Ha-Esz[15],
- Jednostka specjalna Szaldag[16],
- Jednostka poszukiwawczo-ratunkowa (CSAR) 669[16].
W działania zaangażowane są także Siły Powietrzne Izraela oraz Korpus Morski[17].
Wydarzenia
[edytuj | edytuj kod]Ofensywa lądowa
[edytuj | edytuj kod]
2024
[edytuj | edytuj kod]Na przełomie listopada i grudnia, w odpowiedzi na postępy syryjskiej opozycji na południu kraju Izrael wzmocnił Dywizję 210 i wysłał dodatkowe wojska na Wzgórza Golan[18][19][20]
8 grudnia 2024 izraelskie radio wojskowe podało, że izraelskie jednostki pancerne przekroczyły w godzinach porannych ustaloną linię rozgraniczenia na Wzgórzach Golan[20][21]. W ciągu następnych dni siły te dotarły aż do Katany położonej 25 km od stolicy Syrii, Damaszku[22].
12 grudnia syryjscy mieszkańcy miejscowości Hadar, Hamidijja i Umm Batna w prowincji Kunajtira zostali wysiedleni ze swoich domów przez wkraczające wojska izraelskie[23].
Trzy dni później rząd Izraela oświadczył, że rozszerzy osiedla izraelskie na Wzgórzach Golan[24][25].
17 grudnia, w oświadczeniu wideo nagranym na szczycie góry Hermon, premier Netanjahu powiedział, że Siły Obronne Izraela pozostaną w Syrii „do czasu znalezienia innego rozwiązania zapewniającego bezpieczeństwo Izraelowi”[26].
18 grudnia informowano, że ponad 100 syryjskich rodzin zostało siłą wysiedlonych z Wzgórz Golan przez izraelskie wojsko[27].
20 grudnia izraelskie wojsko zajęło dwie kolejne syryjskie wioski – Dżamla i Maraba, a następnie otworzyło ogień do Syryjczyków protestujących przeciwko izraelskiej okupacji[28].
25 grudnia izraelskie wojsko otworzyło ogień do protestujących w syryjskich wioskach Suwejsa i Diwaja Al-Kabira w prowincji Kunajtira[29].
30 grudnia siły izraelskie wkroczyły do Madinat as-Salam i przeszukały lokalne biura administracyjne[30].
2025
[edytuj | edytuj kod]9 stycznia 2025: Izrael ogłosił długoterminową okupację 15-kilometrowej „strefy kontroli” oraz 60-kilometrowej „sfery wpływów” na terytorium Syrii, deklarując strategiczne zamiary konsolidacji obecności w regionie[31].
2 lutego 2025: IDF ustanowiło posterunki wojskowe i bazy w rejonie Dżubbata al-Chaszab oraz okolicznych wsiach, jednocześnie izraelscy urzędnicy wezwali do rozbudowy osadnictwa na Wzgórzach Golan[32].
11 lutego 2025: Izraelskie radio wojskowe poinformowało o planach przedłużenia okupacji zajętych obszarów Syrii przez cały rok 2025, potwierdzając długofalowe zaangażowanie militarne[33].
23 lutego 2025: IDF potwierdziło utworzenie dziewięciu posterunków wojskowych na terytorium Syrii, w tym dwóch na Górze Hermon oraz siedmiu w strefie buforowej, wzmacniając infrastrukturę okupacyjną[34].
25 lutego 2025: Siły izraelskie przeprowadziły operacje militarne w południowej Syrii, zajmując wsie w prowincjach Damaszek, Dara i Al-Kunajtira, oraz planując rozmieszczenie zaawansowanych technologii wojskowych, ogrodzeń granicznych i punktów kontrolnych[35][36].
2 kwietnia 2025: Izraelskie siły wkroczyły w głąb prowincji Dara, zbliżając się do miasta Nawa. Lokalni mieszkańcy podjęli próbę obrony tamy Jabiliya będącej rezewuarem wody dla okolicznych mieszkańców, w odpowiedzi na co izraelskie drony zabiły dziewięć osób, po czym siły izraelskie wycofały się[37].
10 kwietnia 2025: Izraelscy żołnierze otworzyli ogień do syryjskich pasterzy, zabijając około 100 owiec, oraz uniemożliwili Syryjczykom dostęp do pól uprawnych i tamy Al-Mantra w prowincji Al-Kunajtira, wywołując napięcia z ludnością cywilną[38][38].
9 maja 2025: Siedmiu dziennikarzy BBC Arabic, w tym Feras Kilani, zostało zatrzymanych przez izraelskie siły w rejonie Quneitra. Dziennikarze byli przetrzymywani przez siedem godzin, przesłuchiwani, poddani rewizji osobistej, a ich materiały na urządzeniach elektronicznych zostały usunięte[39].
2026
[edytuj | edytuj kod]6 stycznia 2026 roku izraelskie wojsko zniszczyło zabytkowy szpital Al-Dżulan w Kunajtirze, a 20 stycznia zabytkowe kino Al-Andalus[40].

Ataki powietrzne
[edytuj | edytuj kod]2024
[edytuj | edytuj kod]8 grudnia 2024 izraelskie siły powietrzne rozpoczęły operacje lotnicze przeciwko składom broni, aby zapobiec ich przejęciu przez siły opozycji[41][19]. Izraelscy urzędnicy twierdzili, że wśród celów znajdowały się zapasy broni chemicznej, głównie gazu musztardowego i gazu VX, systemy przeciwlotnicze i zapasy pocisków Scud. Została zbombardowana również infrastruktura syryjskiego wywiadu i służb celnych, w tym ich siedziby w Damaszku[42] oraz baza lotnicza w Al-Mazza[43].
Wczesnym rankiem 9 grudnia 2024 r. Izrael przeprowadził szereg ataków lotniczych w prowincjach Dara i Suwajda w południowej Syrii. Zgłoszono m.in. sześć nalotów na bazę lotniczą na północ od Suwajdy[44]. Wieczorem izraelskie siły powietrzne i marynarka wojenna zaatakowały jednostki morskie w Latakii[45][46], domniemane centrum produkcji broni chemicznej w Barzy[47] oraz lotnisko Kamiszli w północnej Syrii. W wyniku tych już około 200[22] ataków powietrznych, w tym nalotów na Damaszek, Darę, Latakię i Hamę[48], w pierwszej fazie zniszczono dziesiątki samolotów myśliwskich i śmigłowców, a w drugiej całą syryjską flotę morską[49].
10 grudnia Siły Obronne Izraela ogłosiły, że ich lotnictwo i marynarka wojenna przeprowadziły ponad 480 ataków w Syrii w ciągu 48 godzin, z czego 350 było wymierzonych w lotniska, baterie przeciwlotnicze, rakiety, myśliwce, czołgi i zakłady produkcji broni, niszcząc od 70% do 80% broni strategicznej Syrii oraz 15 okrętów wojennych[50][51].
W nocy 16 grudnia Izrael zaatakował systemy radarowe i obronę przeciwlotniczą w Tartusie i Damaszku[52].
Łącznie w ciągu pierwszego tygodnia kampanii Izrael wykonał około 600 nalotów i jest to najintensywniejsza operacja powietrzna przeprowadzona w historii tego kraju[53].
2025
[edytuj | edytuj kod]15 stycznia 2025: Izraelskie Siły Powietrzne (IAF) zaatakowały konwój pojazdów Hajat Tahrir asz-Szam w prowincji Al-Kunajtira, zabijając dwóch członków HTS oraz burmistrza lokalnej wsi. Był to pierwszy atak na HTS od upadku reżimu Asada[54].
25 lutego 2025: Izrael przeprowadził naloty na Damaszek i południową Syrię po upłynięciu jego ultimatum dotyczącym demilitaryzacji prowincji na południe od Damaszku, zabijając co najmniej dwie osoby na południowy zachód od stolicy[55].
13 marca 2025: IDF zaatakowało dom lidera Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu, Ziyada al-Nakhalaha, w Dummar, uznany za kwaterę główną PIJ. W ataku zginęła jedna osoba, mimo że sam dom był pusty[56].
21 marca 2025: IDF zaatakowało cele wojskowe w Palmyrze i na bazie lotniczej Tijas w prowincji Homs, raniąc co najmniej dwóch syryjskich funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa[57].
2 kwietnia 2025: Izrael przeprowadził 11 nalotów na Damaszek i Hamę, intensyfikując działania militarne w Syrii[58].
Interwencja w konflikt druzyjsko-sunnicki
[edytuj | edytuj kod]Wraz z nastaniem konfliktów syryjskich Druzów z siłami nowego rządu Abu Muhammada al-Dżaulaniego władze Izraela w marcu 2025 roku poprosiły Siły Obronne Izraela o monitorowanie starć obu stron i przygotowanie się na ochronę społeczności durzyjskiej w mieście Dżaramana. Premier Binjamin Netanjahu i minister obrony Jisrael Kac zapowiedzieli, że wszelkie ataki sił rządowych na Druzów spotkają się z izraelską odpowiedzią[59].
Na początku marca Izrael przeprowadził ataki na składy broni, które wg danych wywiadowczych miały być użyte przez siły rządowe do ataku na Druzów. Siły Powietrzne Izraela w ramach demonstracji siły wykonały przeloty nad siłami al-Dżulaniego kierującymi się do rejonów zamieszkiwanych przez Druzów[60].
2 maja 2025 izraelskie lotnictwo przeprowadziło naloty w pobliżu pałacu prezydenckiego w Damaszku, wzywając prorządowe bojówki do zaprzestania działań zaczepnych przeciwko Druzom[61]. Z kolei w nocy z 2 na 3 maja zbombardowano stanowiska syryjskiej obrony przeciwlotniczej oraz systemy pocisków ziemia-powietrze, a także lotnisko w Damaszku. Wg zapowiedzi rzecznika prasowego Cahalu wojsko zostało postawione w stan gotowości, aby uniemożliwić syrysjkim siłom prorzadowym wkroczenie na obszary zamieszkane przez Druzów[62].
13 maja rozpoczeły się starcia sił rządowych i Beduinów z Druzami pod As-Suwajdą. Izraelczycy w odpowiedzi zbombardowali kolumnę czołgów oraz wojska syrysjkie, uznając ich obecność w regionie za zagrożenie dla Druzów oraz granicy izraelsko-syryjskiej[63].
16 maja doszło do rozruchów na granicy izraelsko-syryjskiej. Izraelscy Druzowie starli się ze Strażą Graniczną Izraela podczas próby przekroczenia granicy, około 1000 z nich z nich udało się przejśc na stronę syryjską. W tym samym czasie syrysjcy Druzowi próbowali się przedostać na stronę izraelską. Duchowy przywódca izraelskich Durzów Muwafak Tarif wezwał rząd Izraela do operacji wojskowej na rzecz ochrony syryjskich Druzów. Tego samego dnia Siły Powietrzne Izraela przeprowadziły atak na syryjskie wojsko oblegające od czterech dni As-Suwajdę, a także na budynek sztabu generalnego i inne cele wojskowe w Damaszku[64][65]. 16 maja ogłoszono zawieszenie ognia i na jego mocy, na następny dzień, siły rządowe całkowicie wycofały się spod miasta, a al-Dżulani zapowiedział, że pozostawi kwestie bezpieczeństwa w południowej części Syrii w rękach Druzów, aby uniknąć wojny[66][67]. W starciach w rejonie miasta miało zginąć 350 ludzi[68]. Jednak 18 maja doszło do wznowienia walk pomiędzy Beduinami i Druzami. Tego samego dnia Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela zapowiedziało udzielenie pomocy humanitarnej Druzom w wysokości 2 mln szekli, jedzenie i leków[67][69].
20 lipca prezydent Syrii ogłosił zawieszenie ognia pomiędzy Druzami i Beduinami w Suwajdzie oraz rozmieszczenie w regionie sił rządowych, których celem będzie nadzór nad wycofaniem się sił beduińskich z miasta i całej muhafazy[70].
2026
[edytuj | edytuj kod]Na przełomie stycznia i lutego 2026 r. lotnictwo izraelskie rozpoczęło rozpylanie chemikaliów na okoliczne grunty rolne oraz sady[71].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stephen Quillen: Syria's Al-Assad Overthrown. Al Jazeera, 9 grudnia 2024. (ang.).
- ↑ Mick Krever, Israel watches Syria with trepidation as 50 years of detente is upended [online], CNN, 8 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-17] (ang.).
- ↑ MENA, Israel's Netanyahu declares end of Syria border agreement, orders military to seize buffer zone [online].
- ↑ Emanuel Fabian: IDF: We struck 320 Syria targets since Assad's fall, taking out over 70% of army's capabilities. 10 grudnia 2024. Cytat: The name of the operation to destroy the former Assad regime army’s weapons is dubbed “Bashan Arrow” within the military, after the biblical name for the region in the Golan Heights and southern Syria.
- 1 2 בוטלו ההגבלות על יישובים ברמת הגולן; צה"ל תקף בסוריה נשק אסטרטגי | ישראל היום. israelhayom.co.il, 2024-12-09.
- ↑ Israel expands airstrikes across Syria amid widening power vacuum [online], The Washington Post.
- ↑ Israel intensifies Syria attacks, but HTS leader says doesn’t want conflict [online], Al Jazeera [dostęp 2024-12-17] (ang.).
- ↑ Itamar Eichner, Israel plans to set zone of control in Syria amid new regime worries, „Ynetnews”, 9 stycznia 2025 [dostęp 2025-01-12] (ang.).
- 1 2 Izrael i Syria zgodziły się na zawieszenie broni [online], Polska Agencja Prasowa, 21 lipca 2025 [dostęp 2025-07-21].
- ↑ Dina Badie: Why Trump’s recognition of the Golan Heights as Israeli territory matters. The Conversation, 25 marca 2019.
- ↑ Michael Wilner: GOP lawmakers introduce bill recognizing Israeli sovereignty over Golan. The Jerusalem Post, 2019-02-28.
- ↑ Israel set to double settlements in Golan Heights. DW, 26 grudnia 2021.
- 1 2 Nadeen Ebrahim: UN sounds alarm at Israel's 'severe violations' at key buffer zone with Syria. CNN, 2024-11-13.
- ↑ Joaw Zitun, IDF officers hold first talks with Syrian leaders in Golan [online], Ynet, 15 grudnia 2024 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
- 1 2 3 4 מבט מבפנים - כך פועלים 4 צוותי הקרב החטיבתיים בסוריה [online], Siły Obronne Izraela, 11 grudnia 2024 [dostęp 2025-07-21] (hebr.).
- 1 2 Emanuel Fabian, IDF troops in Syria find part of Israeli helicopter that crashed in 1974 [online], The Times of Israel, 23 grudnia 2024 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
- ↑ Emanuel Fabian, 350 strikes, targeting most arms stockpiles in Syria: IDF airs clip of its bombing spree [online], The Times of Israel, 10 grudnia 2024 [dostęp 2025-07-21] (ang.).
- ↑ Syria rebels advance, Jordan closes border as Assad loses ground: What to know. Al Monitor, 6 grudnia 2024.
- 1 2 Emanuel Fabian: Reports claim Israeli tanks crossing into Syria buffer zone. timesofisrael.com, 9 grudnia 2024. (ang.).
- 1 2 إعلام عبري: دخول بري "إسرائيلي" مع دبابات إلى القنيطرة السورية. factjo.com, 2024-12-08.
- ↑ القوات "الإسرائيلية" تصل إلى وسط مدينة البعث في القنيطرة | سياسة | وكالة أنباء سرايا الإخبارية – حرية سقفها السماء. sarayanews.com. (arab.).
- 1 2 Michael Howie: Israeli tanks 'close to Damascus' as overnight raids 'destroy Assad army's assets'. The Standard, 2024-12-10. (ang.).
- ↑ بعد توغلها بجنود وآليات عسكرية.. القوات الإسرائيلية تجبر الأهالي على إخلاء منازلهم في بلدتين بريف القنيطرة | المرصد السوري لحقوق الإنسان. 2024-12-12. (arab.).
- ↑ Netanyahu government approves plan to expand settlements in the Golan Heights. The Jerusalem Post, 2024-12-15.
- ↑ Israel plans to double population on occupied Golan, citing threats from Syria. Reuters, 15 grudnia 2024.
- ↑ Netanyahu Holds Security Briefing Atop Strategic Syrian Peak. Barron's. (ang.).
- ↑ Netanyahu says troops will remain on Mount Hermon until ‘another arrangement’ is reached. Al Jazeera English 2024-12-17. [dostęp 2024-12-19].
- ↑ Occupying Israeli forces open fire on Syrians protesting seizure of 2 villages in Daraa province [online], aa.com.tr [dostęp 2025-01-02].
- ↑ Israeli forces fire on Syrians near Golan Heights, injuring five, „The New Arab” [dostęp 2025-01-02] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-27] (ang.).
- ↑ Reports: IDF troops advance in Syria buffer zone, search government buildings in Madinat al-Baath [online], Times of Israel.
- ↑ Itamar Eichner, Israel plans to set zone of control in Syria amid new regime worries, „Ynetnews”, 9 stycznia 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Israel is building outposts in Syria, raising local fears of occupation, „The Washington Post”, 2 lutego 2025 [dostęp 2025-06-28] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-24] (ang.).
- ↑ 1, Israeli Army to Maintain Presence in Syria Throughout 2025 [online], 11 lutego 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Emanuel Fabian You will receive email alerts from this author Manage alert preferences on your profile page You will no longer receive email alerts from this author Manage, IDF has built 9 military posts inside Syria buffer zone, reveals defense chief [online], www.timesofisrael.com [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ غارات إسرائيلية على جنوب دمشق ودرعا وتوغل بري بريف القنيطرة [online], الجزيرة نت [dostęp 2025-06-28] (arab.).
- ↑ Raed, توغل للقوات الإسرائيلية إلى الحدود الإدارية بين محافظتي درعا والقنيطرة جنوبي سوريا [online], القدس العربي, 25 lutego 2025 [dostęp 2025-06-28] (arab.).
- ↑ درعا تشيع ضحايا القصف الإسرائيلي على «نوى»... وفلاحو «كويا» يتحدون التهديد [online], aawsat.com [dostęp 2025-06-28] (arab.).
- 1 2 Lior Ben Ari, Growing friction between IDF troops and Syrian locals fuels anti-Israel sentiment, „Ynetnews”, 9 kwietnia 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Held at gunpoint: BBC team detained by Israeli forces in southern Syria [online], www.bbc.com, 5 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ الجيش الإسرائيلي يفجر مستشفى "الجولان" في القنيطرة [online], عنب بلدي, 6 stycznia 2026 [dostęp 2026-02-28] (arab.).
- ↑ An Israeli bombing of Tel Ayba in the Central Quneitra countryside in Syria. دار الهلال (Hilal House). (arab.).
- ↑ Emanuel Fabian: Syrian and Arab media report fresh Israeli strikes in Damascus. timesofisrael.com. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- ↑ Damascus Set Ablaze: IDF Airstrike Blows Up Mezzeh Air Base, Tanks Roll Into Southern Syria: Watch. The Times of India. [dostęp 2024-12-08]. (ang.).
- ↑ غارات جوية عنيفة للاحتلال الإسرائيلي على درعا جنوب سوريا. وكالة البوصلة الاخبارية, 2024-12-09. (arab.).
- ↑ Emanuel Fabian: Israeli Navy carries out large-scale operation to destroy Assad regime's fleet. timesofisrael.com. (ang.).
- ↑ Israel reportedly strikes Syria's Latakia port, targeting Assad regime's naval assets. The Times of Israel, 2024-12-09. (ang.).
- ↑ At least two explosions in Damascus, witnesses say; Syria's former PM agrees to hand power to rebel forces – Middle East crisis live. The Guardian, 2024-12-09. (ang.).
- ↑ Syria latest: Israel carries out dozens of air strikes across Syria – reports. BBC News. (ang.).
- ↑ Israeli Navy destroys Syrian Fleet in Latakia. Naval News. (ang.).
- ↑ 350 strikes, targeting most arms stockpiles in Syria: IDF airs clip of its bombing spree [online], Times of Israel [dostęp 2024-12-17] (ang.).
- ↑ Mick Krever, Israel strikes Syria 480 times and seizes territory as Netanyahu pledges to change face of the Middle East [online], CNN, 10 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-17] (ang.).
- ↑ Israel strikes missile depots, air defences in Syria’s Tartous region [online], Al Jazeera [dostęp 2024-12-17] (ang.).
- ↑ Israel says its air strikes destroyed most of Syria's strategic weapons stockpiles [online], Reuters.
- ↑ First Israel strike on new Syria security forces kills 3: Medical source, monitor [online], Al Arabiya English, 15 stycznia 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Israel strikes military targets in southern Syria after calling for demilitarisation [online], France 24, 26 lutego 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ IDF strikes alleged Islamic Jihad nerve center in Damascus, said to be leader's house | The Times of Israel [online], www.timesofisrael.com [dostęp 2025-06-28].
- ↑ IDF strikes military targets in central Syria | The Jerusalem Post [online], The Jerusalem Post | JPost.com, 22 marca 2025 [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Israeli fighter jets conduct 11 air strikes on Syrian cities of Damascus, Hama [online], Middle East Monitor, 2 kwietnia 2025 [dostęp 2025-06-28].
- ↑ Itamar Ajchner, Joaw Zitun, נתניהו וכ"ץ הנחו את צה"ל להגן על כפר דרוזי בסוריה: לא נאפשר למשטר לפגוע בו [online], Ynet, 1 marca 2025 [dostęp 2025-07-17] (hebr.).
- ↑ Nir Dwor, מטוסי קרב הוזנקו: צעד ההרתעה של ישראל נגד אנשי אל-ג'ולאני [online], Mako.co.il, 12 marca 2025 [dostęp 2025-07-17] (hebr.).
- ↑ More Israeli strikes on Syria reported after Damascus warns of escalation [online], Al Jazeera [dostęp 2025-06-28] (ang.).
- ↑ Or Heler, Chezi Simantow, במקביל לתקיפות הליליות: 5 דרוזים מסוריה פונו לטיפול בישראל [online], Reszet 14, 3 maja 2025 [dostęp 2025-07-17] (hebr.).
- ↑ Joaw Zitun, Lior Ben-Ari, Gal Ganot, Itamar Ajchner, טנקים של צבא סוריה הופצצו 50 ק"מ מהגבול [online], Ynet, 14 lipca 2025 [dostęp 2025-07-17] (hebr.).
- ↑ Emanuel Fabian, Nurit Yohanan, Border chaos as 1,000 Druze breach frontier into Syria; heavy IDF strikes hit Damascus [online], The Times of Israel, 16 lipca 2025 [dostęp 2025-07-17] (hebr.).
- ↑ Morgan Winsor, David Brennan, Kevin Shalvey, Nadine El-Bawab, Israel strikes Syrian military headquarters, IDF says [online], ABC News, 16 lipca 2025 [dostęp 2025-07-17] (ang.).
- ↑ William Christou, Syrian forces withdraw from Sweida after days of clashes with Druze fighters [online], The Guardian, 17 lipca 2025 [dostęp 2025-07-17] (ang.).
- 1 2 Druze-Bedouin clashes strain fragile truce in Syria's Sweida after government pullout [online], France 24, 18 lipca 2025 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
- ↑ David Gritten, US says 'specific steps' agreed to end Syria violence after Israeli strikes hit Damascus [online], BBC, 17 lipca 2025 [dostęp 2025-07-17] (ang.).
- ↑ Jon Donnison, Jaroslav Lukiv, Amy Walker, Syria struggles to quell deadly Bedouin-Druze clashes in south [online], BBC, 20 lipca 2025 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
- ↑ Syria clears Bedouin fighters from Suwayda city, declares halt to clashes [online], Al-Dżazira, 20 lipca 2025 [dostęp 2025-07-22] (ang.).
- ↑ Euro-Med Human Rights Monitor, Israel’s chemical spraying of farmland in Lebanon and Syria amounts to war crime, targets civilian survival [online], Euro-Med Human Rights Monitor [dostęp 2026-02-28] (ang.).