Inwazja na Afganistan (2001–2002)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy inwazji na Afganistan w 2001. Zobacz też: inne wojny w Afganistanie.
Inwazja na Afganistan
Wojna w Afganistanie (od 2001)
Ilustracja
Amerykańska piechota morska w trakcie Operacji El Dorado
Czas 7 października 2001 – kwiecień 2002
Miejsce Afganistan
Terytorium Azja
Przyczyna odmowa wydania Osamy bin Ladena
Wynik zwycięstwo NATO
  • obalenie władzy talibów
Strony konfliktu
 Afganistan
 Talibowie
 NATO
Dowódcy
Islamski Emirat Afganistanu Mohammad Omar Stany Zjednoczone Tommy Franks
Siły
nieznane 150 tysięcy
Straty
nieznane 58 zabitych
brak współrzędnych
Wojna w Afganistanie (od 2001)

Inwazja na Afganistan • Crescent Wind • Riho • Mazar-i Szarif • Kabul • Herat • Tarin Kowt • Kunduz • Qala-i-Jangi • Kandahar • Tora Bora • Operacja Anakonda • Takur Ghar • Jacana • Mountain Viper • Mountain Resolve • Asbury Park • Operacja Red Wing • Laszkar Gah • Mountain Thrust • Prowincja Helmand • Kaika • Sangin • Pandżwai • Operacja Meduza • Mountain Fury • Operacja Sokół • Operacja Achilles • Operacja Hoover • Pickaxe-Handle • Chora • Operacja Hammer • Oruzgan • Nangar Chel • Operacja Nasrat • Harekate Yolo • Musa Qala • Operacja Karez • Kandahar • Okręg Arghandab • Arghandab • Garmser • Wanat • Shewan • Uzbin • Eagle’s Summit • Balamorghab • Operacja Czerwony Sztylet • Shahi Tandar • Operacja Diesel • Alasay • Operacja Orle Pióro • Operacja Oqab • Operacja Pazur Pantery • Cios Miecza • Usman Khel • Kamdesh • Operacja Gniew Kobry • Musztarak • Shah Wali Kot • Operacja Czarny Książę • Baawar • Barawala Kalay (en) • Ghazni (en)

Inwazja na Afganistan trwała od 7 października 2001 do końca kwietnia 2002 pod kryptonimem Operacja Enduring Freedom. Przeprowadzona została na podstawie uchwały Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Przyczyny i podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny w Afganistanie była odmowa wydania Osamy bin Ladena, który był podejrzany o zorganizowanie zamachów na World Trade Center i Pentagon 11 września 2001. Atak został zaplanowany i koordynowany na terytorium Afganistanu, którego władze zapewniały organizacji Bin Ladena ochronę i logistykę jej baz i obozów szkoleniowych na terytorium Afganistanu, co uzasadniło pierwsze w historii NATO powołanie się państwa członkowskiego Sojuszu na artykuł 5 Traktatu Waszyngtońskiego, który stał się podstawą prawną interwencji Sojuszu w Afganistanie.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

7 października 2001 wojska państw NATO popierane przez pozostających w górach żołnierzy Sojuszu Północnego rozpoczęły bombardowania głównych miast Afganistanu – Kabulu, Kandaharu, Mazar-i Szarif (operacja Crescent Wind). W ciągu kilkunastu dni siły Sojuszu Północnego zajęły ważniejsze miasta Afganistanu i zmusiły talibów do ukrycia się w górach. W grudniu 2001 wojska amerykańskie podjęły szturm na twierdzę Tora Bora, w której prawdopodobnie ukrywał się Osama bin Laden, jednak nie znalazły terrorysty.

Straty[edytuj | edytuj kod]

Podczas inwazji zginęło około 100 żołnierzy sił NATO głównie Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Po zakończeniu właściwej operacji rozpoczęła się misja stabilizacyjna, w której wojska Paktu Północnoatlantyckiego ponoszą większe straty.

Skutki[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu działań wojennych na początku 2002 wojska NATO w liczbie 150 tysięcy żołnierzy pozostały w Afganistanie w ramach Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF). Oficjalnie zajmują się zwalczaniem terrorystów i bojowników talibańskich.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sean M. Maloney: Enduring the Freedom: A Rogue Historian in Afghanistan. Washington, D.C.: Potomac Books, Incorporated, 2005. ​ISBN 1-57488-953-2​.
  • Chomsky.info (ang.)