Ion Voicu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ion Voicu
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 października 1925
Bukareszt
Data i miejsce śmierci 24 lutego 1997
Bukareszt
Instrumenty skrzypce
Gatunki muzyka poważna
Zawód skrzypek, dyrygent, pedagog
Powiązania Filarmonica George Enescu
Instrument
Antonio Stradivari, 1702 „Lukens, Edler, Voicu”[1]
Strona internetowa

Ion Voicu (ur. 8 października 1925[a] w Bukareszcie, zm. 24 lutego 1997 tamże)[2][3][4]rumuński skrzypek, dyrygent i pedagog pochodzenia romskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie zawodowych romskich muzyków (Țigani lăutari). Jego ojciec Ștefan Voicu był śpiewakiem i kontrabasistą. W wieku 6 lat zaczął pobierać lekcje u Constantina Niculescu i Vasile’a Filipa[4][4]. W 1938 został przyjęty do Królewskiej Akademii Muzycznej w Bukareszcie[5], gdzie do 1940 studiował grę na skrzypcach u George′a Enocoviciego, a w 1945 pod kierunkiem George’a Enescu[2].

Debiutował w 1940 z Orkiestrą Radia Bukareszteńskiego[2][4]. Tam jego talent docenił dyrygent Willem Mengelberg i młody skrzypek został wkrótce solistą orkiestry[5]. W 1946 zdobył główną nagrodę w konkursie dla skrzypków zorganizowanym w Bukareszcie przez Yehudiego Menuhina i George’a Enescu[4][5], co w latach 1955–1957 umożliwiło mu naukę w Konserwatorium Moskiewskim, pod kierunkiem Abrama Yampolsky’ego i Dawida Ojstracha[3].

W 1949 został solistą filharmonii bukaresztańskiej im. G. EnescuInformacje powiązane z artykułem „Filarmonica „George Enescu” din București” w Wikidanych[2][3][4]. Dawał recitale w wielu krajach europejskich, m.in. w ZSRR (od 1954) i Wielkiej Brytanii (debiut w 1963 w Wigmore Hall[5]). W 1965 zagrał w nowojorskiej Carnegie Hall[5]. Koncertował też w Ameryce Południowej, Azji i Afryce Południowej[2][3]. W swoim repertuarze miał koncerty skrzypcowe Vivaldiego, Paganiniego, Mendelssohna, Brahmsa, Brucha, Czajkowskiego i Prokofjewa[2]. Był podziwiany za dużą rozpiętość brzmienia, umiejętności techniczne i wyczucie struktury, choć krytykowano go za nadmierną sentymentalność, np. w koncercie skrzypcowym Czajkowskiego[3]. Od 1956 grał na instrumencie Antonio Stradivariego z 1702 „Lukens, Edler, Voicu”[3][1], zakupionym w tym samym roku przez rząd rumuński za 80.000 franków szwajcarskich[4].

Działał także jako pedagog, prowadząc kursy mistrzowskie m.in. w Mozarteum w Salzburgu, w International Menuhin Music Academy w Gstaad, w konserwatorium w Paryżu, Wiedniu, Genewie, Nicei i Lozannie[2][5]. Od 1973 był profesorem wizytującym na Uniwersytecie Stambulskim[5]. Zasiadał w jury międzynarodowych konkursów skrzypcowych, w tym Flescha w Londynie, Bacha w Lipsku, Sibeliusa w Helsinkach, Enescu w Bukareszcie i Czajkowskiego w Moskwie, gdzie kilkakrotnie był wiceprzewodniczącym[5].

Był jednym z pierwszych w Rumunii dyrygentów pochodzenia romskiego. W 1972 zastąpił Dumitru Capoianu na stanowisku dyrektora filharmonii bukaresztańskiej i sprawował je do 1982. Jego syn Mădălin Voicu jest dyrygentem i politykiem. Kieruje założoną przez swego ojca w 1969 Bukareszteńską Orkiestrą Kameralną[2].

Voicu współpracował z UNICEF, był także członkiem francuskiego Société académique Arts-Sciences-Lettres. We wrześniu 1995 założył fundację nazwaną jego imieniem[4]. Jego imię nosi organizowany od 2008 w Piatra Neamț Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy[6].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niektóre media podają 1923 jako rok urodzenia artysty[5][7][8][9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Antonio Stradivari, Cremona, 1702, the 'Lukens, Edler, Voicu' (ang.). W: Tarisio [on-line]. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-18)].
  2. a b c d e f g h Neuer 2009 ↓, s. 309.
  3. a b c d e f Publikacja o płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Viorel Cosma: Voicu, Ion (ang.). W: Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-18)]. via Oxford University Press.
  4. a b c d e f g h Documentar: 20 de ani de la moartea marelui violonist Ion Voicu (rum.). [dostęp 2018-08-07].
  5. a b c d e f g h i Margaret Campbell: Obituary: Ion Voicu (ang.). W: Independent [on-line]. 1997-03-03. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-18)].
  6. Ion Voicu International Violin Competition (ang. • rum.). W: Concursul International de vioara [on-line]. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-02)].
  7. Vă mai amintiţi de: Ion Voicu Citeste mai mult: /adevarul.ro/cultura/arte/va-mai-amintiti-de-ion-voicu-1_50ad19f97c42d5a6638eacbf/index.html (rum.). W: Adevarul [on-line]. 2011-02-22. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-05)].
  8. Ion Voicu (rum.). W: eLady.ro [on-line]. 2007-03-17. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-18)].
  9. Ion Voicu (rum.). W: Mari Romani TVR [on-line]. [dostęp 2018-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-28)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Neuer: Voicu Ion. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 11: T–V część biograficzna. Kraków: PWM, 2009. ISBN 978-83-224-0905-3. (pol.)
  • Viorel Cosma: Voicu, Ion. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. V. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]