Iona Jakir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Iona Emanuiłowicz Jakir
Иона Эммануилович Якир
Ilustracja
komandarm 1 rangi komandarm 1 rangi
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia?/15 sierpnia 1896
Kiszyniów, gubernia besarabska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1937
Moskwa, RFSRR, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1918–1937
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru

Iona Emmanuiłowicz Jakir (ros. Иона Эммануилович Якир, ur. 3 sierpnia?/15 sierpnia 1896 w Kiszyniowie, zm. 11 czerwca 1937 w Moskwie) − komandarm I rangi Armii Czerwonej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie żydowskiego aptekarza. Studiował na Uniwersytecie w Bazylei, a później na Politechnice w Charkowie do roku 1915. Następnie pracował jako tokarz w fabryce zbrojeniowej w Odessie. We frakcji bolszewickiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji(b) działał od 1917 roku. Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu prowadził agitację antywojenną w Kiszyniowie. Po przewrocie bolszewickim (rewolucji październikowej) został w grudniu 1917 wybrany członkiem Rady guberni besarabskiej, członkiem komitetu gubernialnego SDPRR(b) i członkiem besarabskiego komitetu rewolucyjnego.

Od stycznia 1918 roku był dowódcą oddziału Gwardii Czerwonej walczącej z okupacją rumuńską. Wiosną i latem 1918 roku dowodził batalionem walczącym z wojskami austro-węgierskimi. Od września 1918 był szefem Oddziału Politycznego Oddziałów Osłony Południowego Odcinka, od października członkiem Rewolucyjnej Rady Wojskowej 8 Armii, a później dowódcą grupy wojsk. Od czerwca 1919 został dowódcą 45 Dywizji Strzelców, a w sierpniu i wrześniu Południowej Grupy Wojsk 12 Armii w czasie jej wychodzenia z okrążenia w rejonie Birzuli i Golty (obecnie Podilśk i Perwomajsk). Od listopada 1919 do kwietnia 1920 roku dowódca 45 Dywizji Strzeleckiej. W okresie marzec-wrzesień, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, dowodził Fastowską, Złoczewską i Lwowską Grupą Wojsk Frontu Południowo-Zachodniego (dowódca Aleksandr Jegorow, komisarz polityczny Józef Stalin).

W latach 1921-1924 był dowódcą w Krymskim i Kijowskim Rejonie Wojskowym oraz Kijowskim Okręgu Wojskowym. W okresie 1924-1925 był szefem Głównego Zarządu Uczelni Wojskowych Armii Czerwonej (RKKA). Od listopada 1925 do maja 1937 roku dowódca Ukraińskiego, a później Kijowskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1927-1928 studiował w niemieckiej Wyższej Akademii Sztabu Generalnego. W latach 1930-1934 członek Rewolucyjnej Rady Wojennej ZSRR, a od 1936 członek Rady Wojskowej Ludowego Komisariatu Obrony ZSRR. Delegat X, XI i XII zjazdu RPK(b) oraz XIV-XVII zjazdu WKP(b). Od 1930 roku kandydat na członka KC, od 1934 członek KC WKP(b). Był członkiem Centralnego Komitetu Wykonawczego (CIK ZSRR).

Był trzykrotnie odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru.

W okresie wielkiej czystki 28 maja 1937 aresztowany przez NKWD. 11 czerwca 1937 skazany na karę śmierci przez nadzwyczajne posiedzenie Sądu Najwyższego ZSRR z zarzutu o udział w spisku wojskowym w Armii Czerwonej i przygotowaniach do obalenia władzy sowieckiej poprzez powstanie zbrojne i klęskę ZSRR w przyszłej wojnie. Wraz z nim zostało wówczas skazanych siedmiu innych dowódców: Michaił Tuchaczewski, Robert Ejdeman, August Kork, Witowt Putna, Witalij Primakow, Boris Feldman, Ijeronim Uborewicz)[1]. Wyrok wykonano następnego dnia. Ciało skremowano w krematorium na Cmentarzu Dońskim, prochy pochowano anonimowo.

Zrehabilitowany 31 stycznia 1957 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR [2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]