Irena Jurgielewiczowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Irena Jurgielewiczowa
Ilustracja
Imię i nazwisko Irena Jurgielewicz z d. Drozdowicz
Data i miejsce urodzenia 13 stycznia 1903
Działoszyn
Data i miejsce śmierci 25 maja 2003
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Dziedzina sztuki powieść
Ważne dzieła
Tablica pamiątkowa przy ul. Sarbiewskiego 2 w Warszawie

Irena Jurgielewiczowa, właściwie Irena Jurgielewicz z domu Drozdowicz (ur. 13 stycznia 1903 w Działoszynie koło Wielunia, zm. 25 maja 2003 w Warszawie)[1] – powieściopisarka, pedagog, autorka wielu książek dla młodzieży oraz wykładowca akademicki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. W 1928 uzyskała stopień doktora za rozprawę Technika powieści Stefana Żeromskiego. Studiowała także pedagogikę na Wolnej Wszechnicy Polskiej (WWP). W latach 1928–1935 pracowała w Sekcji Oświaty Dorosłych m.st. Warszawy[2]. W latach 1934–1939 wykładowca w WWP[2]. Debiutowała w 1933 na łamach czasopisma „Wiedza i Życie” jako eseistka.

W okresie okupacji brała udział w tajnym nauczaniu uniwersyteckim. Była porucznikiem Armii Krajowej ps. Isia[3]. W czasie powstania warszawskiego w Oddziale V Komendy Głównej AK w Śródmieściu[3]. Po powstaniu przebywała w obozie jenieckim Stalag IV B[3]. Do kraju wróciła w 1946.

W latach 1946–1950 prowadziła wykłady z teorii oświaty dorosłych na Uniwersytecie Warszawskim[2]. W latach 1950–1954 była kierownikiem literackim Państwowego Teatru Nowej Warszawy[2]. Pracę zawodową rozpoczęła jako nauczycielka. Była członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Początkowo pisała utwory dla dzieci młodszych – Historia o czterech warszawskich pstroczkach (1948) to jej debiutancka książka. Potem ukazały się m.in.: O chłopcu, który szukał domu (1957), Kajtek, warszawski szpak (1958), Jak jeden malarz chciał namalować szczęśliwego motyla (1960).

Wielką popularność wśród czytelników i uznanie krytyki zyskały psychologiczne powieści dla młodzieży, takie jak: Niespokojne godziny (1964), Wszystko inaczej (1968), Inna? (1975), Ważne i nieważne (1971), a przede wszystkim Ten obcy (1961). Książka ta została umieszczona w 1964 na Liście Honorowej IBBY i przetłumaczona na wiele języków.

Jej autobiografia Byłam, byliśmy znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike 1998[4].

Laureatka Orderu Uśmiechu.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Była żoną malarza Mieczysława Jurgielewicza[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1948: Historia o czterech warszawskich pstroczkach
  • 1948: Warszawa-serce Polski
  • 1949: Literatura najłatwiejsza
  • 1950: Wiewiórcza mama
  • 1951: Osiem lalek i jeden miś (sztuka)
  • 1954: KETSIS, Lubiński szczur
  • 1957: O chłopcu, który szukał domu
  • 1958: Kajtek, warszawski szpak
  • 1960: Jak jeden malarz chciał namalować szczęśliwego motyla
  • 1961: Ten obcy (powieść)
  • 1963: Rozbita szyba (opowiadanie)
  • 1964: Niespokojne godziny
  • 1966: Tort orzechowy (opowiadanie)
  • 1968: Wszystko inaczej (powieść obyczajowa)
  • 1969: Niebezpieczna przygoda (opowiadanie)
  • 1971: Ważne i nieważne
  • 1975: Inna? (dalszy ciąg książki Ten obcy; na podstawie powieści zrealizowano film)
  • 1982: Strategia czekania
  • 1997: Byłam, byliśmy (autobiografia)

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zmarła Irena Jurgielewiczowa, pisarka, autorka książek dla dzieci i młodzieży
  2. a b c d e Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 300. ISBN 83-01-08836-2.
  3. a b c Piotr Rozwadowski (red. nauk.): Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego. Tom 5.. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona i Fundacja „Warszawa Walczy 1939–1945”, 2002, s. 264. ISBN 83-11-09579-5.
  4. Nike 1998. nike.org.pl. [dostęp 2005-07-06].
  5. Tomasz Pawłowski, Jarosław Zieliński: Żoliborz. Przewodnik historyczny. Warszawa: Wydawnictwo Rosner & Wspólnicy, 2008, s. 414. ISBN 978-83-60336-27-4.